Breaking News : સામાન્ય જનતાને મોટો ઝટકો ! ગેસના ભાવમાં સરકારે કર્યો ધરખમ વધારો, શું હવે CNG અને રસોઈ ગેસના ભાવ આસમાને પહોંચશે?
નવા નાણાકીય વર્ષની શરૂઆત સાથે જ સામાન્ય જનતાના ઘરના બજેટમાં થોડો ફેરફાર જોવા મળી શકે છે. ભારત સરકારે સરકારી ઓઈલ કંપનીઓ દ્વારા ઉત્પાદિત કુદરતી ગેસના ભાવમાં આંશિક વધારો કરવાની જાહેરાત કરી છે.
સરકારે રાજ્ય સંચાલિત કંપનીઓ ઓઈલ એન્ડ નેચરલ ગેસ કોર્પોરેશન (ONGC) અને ઓઈલ ઈન્ડિયા લિમિટેડ (OIL) માટે APM ગેસની કિંમત વધારીને 7 ડોલર પ્રતિ mmBtu કરી દીધી છે, જે અગાઉ 6.75 ડોલર પ્રતિ mmBtu હતી. આ માહિતી એક સત્તાવાર નોટિફિકેશનમાં આપવામાં આવી છે.
આ ફેરફાર જૂના અને લેગસી ફિલ્ડ્સ (Legacy Fields) માંથી ઉત્પાદિત ગેસ પર લાગુ થશે, જે રેગ્યુલેટેડ પ્રાઇસિંગ વ્યવસ્થા હેઠળ આવે છે. APM ગેસ દેશના કુલ સ્થાનિક ગેસ ઉત્પાદનનો લગભગ 60 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે, જે પ્રતિ દિવસ 92 મિલિયન સ્ટાન્ડર્ડ ક્યુબિક મીટર છે. આ કિંમતો વધવાથી ફર્ટિલાઇઝર, CNG અને પાઈપ્ડ કુકિંગ ગેસ (PNG) જેવા વપરાશકર્તા ઉદ્યોગો પ્રભાવિત થશે. આ સુધારો વર્ષ 2023માં સરકાર દ્વારા મંજૂર કરાયેલ પ્રાઇસિંગ મિકેનિઝમ મુજબ કરવામાં આવ્યો છે, જે હેઠળ જૂના અને લેગસી ફિલ્ડ્સમાંથી ઉત્પાદિત નેચરલ ગેસની કિંમત Indian Crude Basket ના માસિક સરેરાશના 10 ટકા નક્કી કરવામાં આવે છે અને તેને દર મહિને નોટિફાય કરવામાં આવે છે.
ONGC અને OIL ના નોમિનેશન બ્લોક્સમાંથી ઉત્પાદિત ગેસ માટે APM કિંમત લઘુત્તમ 4 ડોલર પ્રતિ mmBtu અને મહત્તમ 6.5 ડોલર પ્રતિ mmBtu ની મર્યાદા વચ્ચે નક્કી કરવામાં આવી હતી. આ મહત્તમ મર્યાદા બે નાણાકીય વર્ષ 2023-24 અને નાણાકીય વર્ષ 2024-25 સુધી લાગુ હતી, ત્યારબાદ તેમાં 0.25 ડોલર પ્રતિ mmBtu નો વધારો કરવાનો હતો. આ જ ફોર્મ્યુલા હેઠળ 1 એપ્રિલ 2025 થી આ મર્યાદા 6.75 ડોલર કરવામાં આવી હતી અને હવે તેને વધારીને 7 ડોલર કરી દેવામાં આવી છે.
પેટ્રોલિયમ પ્લાનિંગ એન્ડ એનાલિસિસ સેલ (PPAC) અનુસાર, એપ્રિલ મહિના માટે સ્થાનિક નેચરલ ગેસની કિંમત 10.76 ડોલર પ્રતિ mmBtu નક્કી કરવામાં આવી છે પરંતુ તે લઘુત્તમ અને મહત્તમ મર્યાદાને આધીન રહેશે. PPAC એ જણાવ્યું કે, ONGC અને OIL ના નોમિનેશન ફિલ્ડ્સમાંથી ઉત્પાદિત ગેસ માટે આ કિંમત 7 ડોલર પ્રતિ mmBtu ની મહત્તમ મર્યાદાને આધીન રહેશે.
કુદરતી ગેસનો ઉપયોગ ખાતર બનાવવા, વીજ ઉત્પાદન, ઓટોમોબાઈલ માટે CNG બનાવવા, ઘરેલું રસોડામાં પાઈપ્ડ ગેસ તરીકે અને ઉદ્યોગોમાં ફીડસ્ટોક તરીકે થાય છે. આ ફેરફાર પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા યુદ્ધ વચ્ચે આવ્યો છે, જેના કારણે વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા શૃંખલા (Global Energy Supply Chain) પર દબાણ આવ્યું છે અને કિંમતોમાં વધારો થયો છે. છેલ્લા એક મહિનામાં કાચા તેલની કિંમતો લગભગ 50 ટકા વધીને 100 ડોલર પ્રતિ બેરલ થી ઉપર પહોંચી ગઈ છે.
