સિનિયર સિટીઝન સેવિંગ્સ સ્કીમ : નિવૃત્તિ પછી વરિષ્ઠ નાગરિકોને મળશે ₹ 61,500, જાણો આ ખાસ સરકારી યોજનાની વિગતો

નોકરી દરમિયાન દર મહિને નિયમિત પગાર ખાતામાં જમા થાય છે. પરંતુ નિવૃત્તિ બાદ નિયમિત પગાર બંધ થઈ જતાં ઘરખર્ચ, દવાનો ખર્ચ અને અન્ય જરૂરિયાતો માટે નાણાંનું વ્યવસ્થિત આયોજન કરવું અત્યંત મહત્વનું બની જાય છે. આવા સમયે હાથમાં આવેલી મોટી રકમ ક્યાં રોકવી, જેથી તેના પર નિયમિત આવક મળતી રહે અને નાણાંની સંપૂર્ણ સુરક્ષા પણ જળવાય, તેવો પ્રશ્ન મોટાભાગના વરિષ્ઠ નાગરિકોને સતાવતો હોય છે. આવા સુરક્ષિત રોકાણ માટે કેન્દ્ર સરકારની ‘સિનિયર સિટીઝન સેવિંગ્સ સ્કીમ’ (SCSS) એક શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે.

વાર્ષિક 8.2% વ્યાજ અને ત્રિમાસિક આવક

ઓક્ટોબરથી ડિસેમ્બર 2026 ના ત્રિમાસિક ગાળા માટે આ યોજના પર વાર્ષિક 8.2% વ્યાજદર લાગુ છે. આ દરે જો કોઈ વ્યક્તિ ₹30 લાખનું મહત્તમ રોકાણ કરે છે, તો તેને વાર્ષિક ₹2,46,000 નું વ્યાજ મળી શકે છે. આ વ્યાજ દર 3 મહિને જમા કરવામાં આવે છે, એટલે કે દર ત્રિમાસિક ગાળે ખાતાધારકને ₹61,500 મળશે. જો માસિક ગણતરી કરીએ તો આ રકમ સરેરાશ ₹20,500 જેટલી થાય છે. જોકે આ રકમ દર મહિને ચૂકવાતી નથી, પરંતુ વ્યાજની વાસ્તવિક ચૂકવણી દર ત્રણ મહિને જ કરવામાં આવે છે.

રોકાણની રકમ મુજબ મળવાપાત્ર ત્રિમાસિક વ્યાજ:

આ યોજનામાં મળતું વ્યાજ તમે કેટલી રકમનું રોકાણ કરો છો તેના પર નિર્ભર કરે છે:

• ₹5 લાખના રોકાણ પર: દર ત્રણ મહિને ₹10,250
• ₹10 લાખના રોકાણ પર: દર ત્રણ મહિને ₹20,500
• ₹15 લાખના રોકાણ પર: દર ત્રણ મહિને ₹30,750
• ₹20 લાખના રોકાણ પર: દર ત્રણ મહિને ₹41,000
• ₹25 લાખના રોકાણ પર: દર ત્રણ મહિને ₹51,250
• ₹30 લાખના રોકાણ પર: દર ત્રણ મહિને ₹61,500

પાત્રતા અને રોકાણની મુદત

સામાન્ય રીતે 60 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરની વ્યક્તિઓ આ યોજના હેઠળ ખાતું ખોલાવી શકે છે. કેટલીક ચોક્કસ શરતો અનુસાર 55 થી 60 વર્ષની વયજૂથના નિવૃત્ત કર્મચારીઓ પણ આ યોજના માટે પાત્ર ઠરે છે. આ સ્કીમની મુદત 5 વર્ષની હોય છે, જેને નિયમોનુસાર વધુ 3 વર્ષ માટે લંબાવી શકાય છે. એક વ્યક્તિના ખાતામાં મહત્તમ રોકાણની મર્યાદા ₹30 લાખ નક્કી કરવામાં આવેલી છે.

ટેક્સ અને અકાળે ઉપાડના નિયમો

આ યોજનામાં વ્યાજ નિયમિત મળતું હોવા છતાં તે કરપાત્ર (Taxable) હોઈ શકે છે. તેથી ખાતાધારકના આવકવેરાના સ્લેબ મુજબ વાસ્તવિક રકમમાં થોડો ઘટાડો થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત મુદત પૂર્ણ થાય તે પહેલાં નાણાં ઉપાડવા પર ચોક્કસ શરતો અને દંડ લાગુ થાય છે.

તેથી નિવૃત્તિ પછીની સમગ્ર બચત એક જ સ્કીમમાં રોકવાને બદલે અણધાર્યા ઇમરજન્સી ખર્ચ માટે થોડી રકમ અલગ રાખવી હિતાવહ છે. યોજનામાં રોકાણ કરતાં પહેલાં નજીકની પોસ્ટ ઓફિસ અથવા અધિકૃત બેંક શાખામાં જઈને વર્તમાન નિયમો, પાત્રતા અને વ્યાજદરની ખાતરી કરી લેવી.