શું મોતની સજા માટે ફાંસી જેવી પીડાદાયક પદ્ધતિને બદલે લીથલ ઈન્જેક્શન લાવવુ જોઈએ? સુપ્રીમ કોર્ટમાં થઈ સુનાવણી
સુપ્રીમ કોર્ટમાં મોતની સજા માટે ફાંસીના બદલે ઓછી પીડાદાયક પદ્ધતિ લાવવાની યાચિકા પર સુપ્રીમ કોર્ટે તમામ પક્ષોની દલીલ સાંભળી. કોર્ટે સુનાવણી બાદ તેનો ચુકાદો સુરક્ષિત રાખ્યો છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે તેની સુનાવણી પૂર્ણ કરી છે અને ફાંસીને બદલે ઓછી પીડાદાયક પદ્ધતિની માંગ કરતી અરજી પર પોતાનો નિર્ણય અનામત રાખ્યો છે. આ અરજી વરિષ્ઠ વકીલ ઋષિ મલ્હોત્રા દ્વારા દાખલ કરવામાં આવી હતી. તેમણે ફાંસીને ક્રૂર, અમાનવીય અને જૂની પદ્ધતિ ગણાવી હતી, જેમાં દોષિતને લાંબા સમય સુધી પીડા સહન કરવી પડે છે. તેમણે સૂચન કર્યું હતું કે ફાંસીને બદલે ઘાતક ઇન્જેક્શન (લીથલ ઈન્જેક્શન) આપવામાં આવે, જેનાથી ઝડપથી મૃત્યુની સાથે પીડા ઓછી થાય છે.
દોષિતોને ફાંસી અથવા ઇન્જેક્શનનો વિકલ્પ આપવો જોઈએ
અરજીમાં જણાવાયું છે કે ઓછામાં ઓછા દોષિતોને ફાંસી આપવાનો કે ઇન્જેક્શન આપવાનો વિકલ્પ આપવો જોઈએ. સુનાવણી દરમિયાન, કેન્દ્ર સરકારનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા એટર્ની જનરલે કોર્ટને જાણ કરી કે સરકારે આ મુદ્દા પર વિચાર કરવા માટે એક સમિતિની રચના કરી છે અને વૈકલ્પિક પદ્ધતિઓનો અભ્યાસ કરી રહી છે. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું કે ફાંસી હાલમાં સૌથી ઝડપી અને સલામત પદ્ધતિ માનવામાં આવે છે, અને તેથી, તે તેને બદલવાના પક્ષમાં નથી.
કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારના વલણ પર નારાજગી વ્યક્ત કરી
કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારના વલણ પર નારાજગી વ્યક્ત કરી અને કહ્યું કે સમય સાથે ફેરફાર જરૂરી છે, પરંતુ સરકાર તેનું પાલન કરવા તૈયાર નથી. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે ભારતીય બંધારણ દયાળુ અને જીવંત છે, અને તેમાં સન્માનજનક (ગૌરવપૂર્ણ) મૃત્યુનો અધિકાર સામેલ હોવો જોઈએ. આ અરજી 2017 માં દાખલ કરવામાં આવી હતી અને ત્યારથી તેની ઘણી વખત સુનાવણી થઈ છે. કોર્ટે અરજદાર અને કેન્દ્ર સરકારને ત્રણ અઠવાડિયામાં લેખિત દલીલો રજૂ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો.
આ કેસ ફાંસીની પદ્ધતિ અંગે મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે ઘણા દેશોએ ફાંસીનો ત્યાગ કર્યો છે અને ઇન્જેક્શન જેવી પદ્ધતિઓ અપનાવી છે. ભારતમાં, ફાંસી હાલમાં ફોજદારી કાર્યવાહી સંહિતા (હવે ભારતીય નાગરિક સંરક્ષણ સંહિતા) હેઠળ નિર્ધારિત પદ્ધતિ છે.
