
Supreme Court verdic : સુપ્રીમ કોર્ટે વાહનની નંબર પ્લેટ છુપાવવી એ ગુનો બને છે કે છેતરપિંડીની શ્રેણીમાં આવે છે તે અંગે એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે. કોર્ટે તાજેતરમાં એક વ્યક્તિ સામે નોંધાયેલ છેતરપિંડીના કેસને રદ કર્યો છે. અરજદાર ઉપર તેના વાહનની પાછળની નંબર પ્લેટ છુપાવવાનો આરોપ છે. તેણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ફક્ત નંબર પ્લેટ ઢાંકવાથી IPC ની કલમ 420 હેઠળ છેતરપિંડીનો ગુનો બનતો નથી.
સુપ્રીમ કોર્ટે ઠરાવ્યું કે, નંબર પ્લેટ છુપાવવા પર મોટર વાહન અધિનિયમ, 1988 (MV એક્ટ) હેઠળ દંડ થઈ શકે છે, પરંતુ તેને ફોજદારી ગુનો તરીકે વર્ગીકૃત કરી શકાતો નથી. કોર્ટે પોતાના ચુકાદામાં જણાવ્યું હતું કે, “નંબર પ્લેટ છુપાવવી એ મોટર વાહન કાયદા અને તેના નિયમો હેઠળ નિયમનકારી ઉલ્લંઘન છે. જરૂરી ઘટકો સ્થાપિત કર્યા વિના તેને IPC ની કલમ 420 હેઠળ ગુનામાં રૂપાંતરિત કરી શકાતું નથી.” આ ચુકાદો ન્યાયાધીશ સંજય કરોલ અને ન્યાયાધીશ ઓગસ્ટિન જ્યોર્જ મસીહની બનેલી બેન્ચ દ્વારા મોહમ્મદ અબ્દુલ અહદ શેકર વિરુદ્ધ તેલંગાણા રાજ્ય અને અન્ય રાજ્યો ના કેસમાં આપવામાં આવ્યો હતો.
સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું છે કે વાહનની નંબર પ્લેટ ઢાંકવી એ ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC) ની કલમ 420 હેઠળ છેતરપિંડી નથી. કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે મોટર વાહન અધિનિયમ (MV એક્ટ) હેઠળ દંડ માટેનું કારણ બની શકે છે, પરંતુ તે છેતરપિંડી નથી.
અરજદાર, મોહમ્મદ અબ્દુલ અહદ શેકર, 5 જૂન, 2020 ના રોજ સ્કૂટર ચલાવી રહ્યા હતા, પાછળની નંબર પ્લેટ પર કાળો માસ્ક ઢાંકેલો હતો. એક પેટ્રોલિંગ પોલીસ અધિકારીએ તેમને રોક્યા, અને આરોપ લગાવ્યો કે તેઓ ટ્રાફિક ચલણથી બચવા માટે છેતરપિંડી કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા. ત્યારબાદ, તેમની સામે IPC ની કલમ 420 અને મોટર વાહન કાયદાની કલમ 80(A) હેઠળ FIR નોંધવામાં આવી હતી.
અરજદારે તેલંગાણા હાઇકોર્ટમાં FIR રદ કરવાની માંગ કરતી અરજી દાખલ કરી હતી, પરંતુ હાઇકોર્ટે અરજી ફગાવી દીધી હતી. હાઈકોર્ટે અરજી ફગાવી દેતા એવું અવલોકન કર્યું કે પ્રથમદર્શીય કેસ બને છે. ત્યારબાદ, અરજદાર, મોહમ્મદ અબ્દુલ અહદ શેકરે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી હતી.
સુનાવણી દરમિયાન, સુપ્રીમ કોર્ટે, એવુ અવલોકન કર્યું કે ફક્ત વાહનની પાછળની નંબર પ્લેટ ઢંકાયેલી હતી, જ્યારે આગળની પ્લેટ સંપૂર્ણપણે સ્પષ્ટ અને સુવાચ્ય હતી. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે આને ઓળખ છુપાવવાના પ્રયાસ તરીકે અર્થઘટન કરી શકાય નહીં. કોર્ટે ટિપ્પણી કરી હતી કે આવા કેસોમાં આગળની કાર્યવાહી શરૂ કરવી કાયદાની પ્રક્રિયાનો દુરુપયોગ સમાન હશે. સુપ્રીમ કોર્ટેની ડિવિઝન બેન્ચે નોંધ્યું હતું કે જ્યારે મોટર વાહન અધિનિયમ (MV એક્ટ) હેઠળ દંડ લાદવા માટે આ આધાર હોઈ શકે છે, ત્યારે તેને IPC ની કલમ 420 હેઠળ છેતરપિંડીના ગુના તરીકે વર્ગીકૃત કરી શકાતું નથી. કોર્ટે અવલોકન કર્યું હતું કે છેતરપિંડી સ્થાપિત કરવા માટે, અપ્રમાણિક ઈરાદા, પ્રલોભન અને મિલકતના નુકસાનના તત્વો હાજર હોવા જોઈએ.