
દિવાળી પહેલા કેન્દ્રની નરેન્દ્ર મોદી સરકારે ઊર્જા ક્ષેત્રને લઈને મોટો નિર્ણય લીધો છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં મળેલી કેન્દ્રીય કેબિનેટની બેઠકમાં ગ્રીડ-સ્કેલ એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ (ESS) ના વિકાસ માટે ₹14,500 કરોડની વાયેબિલિટી ગેપ ફંડિંગ (VGF) યોજનાને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ દેશમાં ઊર્જા સંગ્રહની ક્ષમતા વધારવાનો અને નવીનીકરણીય ઊર્જાના ઉપયોગને વધુ વેગ આપવાનો છે.
સરકારની આ યોજના નાણાકીય વર્ષ 2026-27થી 2030-31 સુધી અમલમાં રહેશે. તેના અંતર્ગત દેશભરમાં 92 ગીગાવોટની ઊર્જા સંગ્રહ ક્ષમતા વિકસાવવાનું લક્ષ્ય નક્કી કરવામાં આવ્યું છે. સરકારનું માનવું છે કે આ પહેલથી ભારતનું વીજળી ક્ષેત્ર વધુ મજબૂત બનશે અને ભવિષ્યમાં વધતી વીજળીની જરૂરિયાતને પહોંચી વળવામાં મદદ મળશે.
કેન્દ્રીય કેબિનેટ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, આ યોજના દેશની વર્તમાન ગ્રીડ-સ્કેલ ઊર્જા સંગ્રહ ક્ષમતામાં અંદાજે 170 ટકાનો વધારો કરવામાં મદદરૂપ થશે. સાથે જ, વર્ષ 2031-32 સુધીમાં 411 ગીગાવોટની જરૂરી ઊર્જા સંગ્રહ ક્ષમતા હાંસલ કરવાના લક્ષ્યમાં પણ આ યોજના મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપશે.
ઊર્જા સંગ્રહની ક્ષમતા વધવાથી સૌર અને પવન ઊર્જા જેવા નવીનીકરણીય ઊર્જા સ્ત્રોતોનો વધુ અસરકારક ઉપયોગ કરી શકાશે. ખાસ કરીને જ્યારે સૂર્યપ્રકાશ કે પવનની ઉપલબ્ધતા ઓછી હોય ત્યારે સંગ્રહિત ઊર્જાનો ઉપયોગ વીજળીની જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે થઈ શકશે. તેનાથી દેશના નાગરિકોને ચોવીસ કલાક વિશ્વસનીય અને સસ્તો વીજ પુરવઠો ઉપલબ્ધ કરાવવામાં મદદ મળશે.
આ યોજના હેઠળ કુલ 92 ગીગાવોટની ઊર્જા સંગ્રહ ક્ષમતામાંથી 60 ગીગાવોટ હાઇડ્રો પમ્પ્ડ સ્ટોરેજ પ્રોજેક્ટ્સ માટે વિકસાવવામાં આવશે. જ્યારે 30 ગીગાવોટ ક્ષમતા બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ (BESS) માટે અને બાકીની 2 ગીગાવોટ ક્ષમતા ઊર્જા સંગ્રહની ઉભરતી ટેક્નોલોજી માટે ફાળવવામાં આવશે.
આ તમામ પ્રોજેક્ટ્સમાં અંદાજે ₹97,600 કરોડનું કુલ રોકાણ થવાની શક્યતા છે. સરકારની ₹14,500 કરોડની VGF સહાયથી આ પ્રોજેક્ટ્સને આર્થિક રીતે વધુ વ્યવહારુ બનાવવામાં મદદ મળશે. આ નિર્ણયથી દેશમાં ઊર્જા સંગ્રહ ક્ષેત્રમાં નવા રોકાણની તકો ઊભી થવાની સાથે નવીનીકરણીય ઊર્જાના વિસ્તરણને પણ વેગ મળવાની અપેક્ષા છે.
અગ્નિવીરોને મળી દિવાળી ભેટ, મોદી સરકાર તરફથી મળ્યું બે વર્ષનું એક્સટેન્શન