આતંકવાદ સમર્થક ધ્રુવ રાઠી! પહેલગામ હુમલાથી લઈને શીખ ગુરુઓના ચિત્રણ સુધી કેમ ઊભા થયા વિવાદ?

સોશિયલ મીડિયા અને યુટ્યુબના યુગમાં ધ્રુવ રાઠી એવા કન્ટેન્ટ ક્રિએટર્સમાં સામેલ છે, જેમના વીડિયો રાજકીય અને સામાજિક મુદ્દાઓ પર ચર્ચા જગાવે છે. તેમના સમર્થકો તેમને સરકારની નીતિઓ પર સવાલ ઉઠાવતા સર્જક તરીકે જુએ છે, જ્યારે ટીકાકારો તેમના કેટલાક વીડિયો અને રજૂઆતની રીત સામે વાંધો ઉઠાવે છે. ખાસ કરીને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, આતંકવાદ અને ધાર્મિક લાગણીઓ જેવા સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ પર તેમના કન્ટેન્ટ હોય છે પરંતુ ક્યાંક ને ક્યાં ભારતના વિરોધમાં તમામ વીડિયો તેઓ શેર કરતાં હોય છે.

પહેલગામ આતંકી હુમલા બાદ ધ્રુવ રાઠીના વીડિયો પર ચર્ચા

22 એપ્રિલ, 2025ના રોજ જમ્મુ-કાશ્મીરના પહેલગામમાં થયેલા આતંકી હુમલામાં 26 લોકોનાં મોત થયાં હતાં. આ હુમલાએ સમગ્ર દેશમાં આક્રોશ ફેલાવ્યો હતો. હુમલાના સંદર્ભમાં ધ્રુવ રાઠીએ 26 એપ્રિલ, 2025ના રોજ ‘Reality of Pahalgam Attack | Who is Failing India?’ શીર્ષક હેઠળ વીડિયો જાહેર કર્યો હતો. આ વીડિયોમાં તેમણે સુરક્ષામાં રહેલી ખામીઓ, ગુપ્તચર માહિતી અને સરકારની જવાબદારી અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. આ જ ધ્રુવ રાઠી એ આજ સુધી કોઈ મુશ્લીમ આતંકવાદી ખિલાફ એક પણ વીડિયો નથી બનાવ્યો.

આ વીડિયોને લઈને મુખ્ય ચર્ચાનો મુદ્દો એ છે કે આતંકી હુમલા બાદ સરકારની જવાબદારી પર સવાલ ઉઠાવવા અને આતંકવાદની નિંદા કરવા વચ્ચે યોગ્ય સંતુલન કેવી રીતે જાળવવું. કોઈ પણ જાહેર વ્યક્તિના નિવેદનનું મૂલ્યાંકન કરતી વખતે એ જોવું જરૂરી છે કે તેણે હુમલાની નિંદા કરી છે કે નહીં, રજૂ કરેલી માહિતી કેટલી સચોટ છે અને તેના વિશ્લેષણમાં કયા મુદ્દાઓને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવ્યું છે. માત્ર સરકારની ટીકા કરવાથી કોઈ વ્યક્તિ આતંકવાદને સમર્થન આપે છે એવું સાબિત થતું નથી.

શીખ ગુરુઓના ચિત્રણને લઈને વિવાદ

મે, 2025માં ધ્રુવ રાઠીના શીખ ઇતિહાસ પરના એક વીડિયો સામે પણ વિવાદ થયો હતો. વીડિયોમાં AI દ્વારા તૈયાર કરાયેલા દૃશ્યોમાં શીખ ગુરુઓ અને ઐતિહાસિક વ્યક્તિઓને દર્શાવવામાં આવ્યા હતા. આ રજૂઆત સામે શીખ ધાર્મિક સંસ્થાઓ અને અગ્રણીઓએ વાંધો ઉઠાવ્યો હતો. ત્યારબાદ ધ્રુવ રાઠીએ આ વીડિયો પોતાની યુટ્યુબ ચેનલ પરથી હટાવી દીધો હતો.

આ ઘટનાએ ફરી એક વખત સવાલ ઊભો કર્યો કે ઐતિહાસિક અને ધાર્મિક વિષયો પર વીડિયો બનાવતી વખતે સર્જકોએ કઈ પ્રકારની સાવચેતી રાખવી જોઈએ. ધાર્મિક મહાનુભાવોના ચિત્રણ સાથે લોકોની આસ્થા જોડાયેલી હોય છે, તેથી આવા કન્ટેન્ટમાં સંશોધન, સંદર્ભ અને સંબંધિત સમુદાયની લાગણીઓનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે.

શું ધ્રુવ રાઠી પાકિસ્તાન અને આતંકવાદ અંગે વીડિયો બનાવતા નથી?

ધ્રુવ રાઠીના કન્ટેન્ટ અંગે થતી ટીકા પૈકી એક એવો દાવો પણ છે કે તેઓ પાકિસ્તાન અથવા આતંકવાદી સંગઠનો સામે પૂરતા વીડિયો બનાવતા નથી. જોકે, આ દાવાને હકીકત તરીકે રજૂ કરતાં પહેલાં તેમની ચેનલ પર ઉપલબ્ધ વીડિયો અને સંબંધિત મુદ્દાઓનું વ્યવસ્થિત વિશ્લેષણ કરવું જરૂરી છે.

ઉપલબ્ધ માહિતી મુજબ, ધ્રુવ રાઠીએ 31 મે, 2025ના રોજ ‘My Response to Pakistani People | Operation Sindoor Details’ શીર્ષક હેઠળ વીડિયો પણ પ્રકાશિત કર્યો હતો. તેથી તેમણે પાકિસ્તાન સંબંધિત કોઈ વીડિયો બનાવ્યો જ નથી એવો દાવો સાચો નથી.

તેમ છતાં, તેમના કન્ટેન્ટમાં પાકિસ્તાન પ્રાયોજિત આતંકવાદ, આતંકી સંગઠનો અને ભારતની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા જેવા મુદ્દાઓને કેટલી જગ્યા આપવામાં આવે છે, તેની સરખામણી અન્ય રાજકીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય વિષયો સાથે કરી શકાય છે. આવી સરખામણી માટે વીડિયોનો સમયગાળો, વિષય, રજૂ કરાયેલા પુરાવા અને ભાષાનો અભ્યાસ જરૂરી છે.

ભારતના નકશા અને કાશ્મીર અંગેના દાવાની તપાસ

ધ્રુવ રાઠીના એક વીડિયોમાં ભારતના નકશામાં કાશ્મીરને પાકિસ્તાનના ભાગ તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યું હોવાનો દાવો પણ કરવામાં આવે છે. આ ગંભીર બાબત હોવાથી તેને પ્રકાશિત કરતાં પહેલાં સંબંધિત વીડિયોની મૂળ લિંક, સ્ક્રીનશૉટ, પ્રકાશનની તારીખ અને નકશાની ચોકસાઈની તપાસ કરવી જરૂરી છે.

તેવી જ રીતે, કલકત્તા હાઈકોર્ટે ધ્રુવ રાઠીના કોઈ ચોક્કસ વીડિયો સામે તેને ડિલીટ કરવાનો આદેશ આપ્યો હોવાના દાવા માટે પણ કેસ નંબર અથવા કોર્ટના મૂળ આદેશની જરૂર છે. પૂરતા દસ્તાવેજી પુરાવા વિના આવા દાવાને હકીકત તરીકે પ્રકાશિત કરવો યોગ્ય નહીં ગણાય.

અંતે સવાલ: સોશિયલ મીડિયા કન્ટેન્ટની જવાબદારી કોની?

ધ્રુવ રાઠી હોય કે અન્ય કોઈ યુટ્યુબર, મોટી સંખ્યામાં લોકો સુધી પહોંચતા કન્ટેન્ટ ક્રિએટર્સની જવાબદારી માત્ર વીડિયો બનાવવાની નથી, પરંતુ તેમાં રજૂ થતી માહિતીની ચોકસાઈ જાળવવાની પણ છે. રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, આતંકવાદ, ધાર્મિક ઇતિહાસ અને રાજકીય નીતિઓ જેવા મુદ્દાઓ પર કોઈ પણ દાવો પુરાવા સાથે રજૂ થવો જોઈએ.

દર્શકો માટે પણ એટલું જ જરૂરી છે કે તેઓ માત્ર વીડિયોનું શીર્ષક અથવા સોશિયલ મીડિયા પર ફરતા દાવા પરથી નિર્ણય ન લે. મૂળ વીડિયો, વિશ્વસનીય સમાચાર અહેવાલો, સત્તાવાર દસ્તાવેજો અને ઉપલબ્ધ પુરાવાઓની સરખામણી કરીને જ પોતાનો અભિપ્રાય બનાવવો જોઈએ. લોકશાહીમાં સવાલો પૂછવાની સ્વતંત્રતા જેટલી મહત્ત્વની છે, એટલી જ મહત્ત્વની તથ્યો પ્રત્યેની જવાબદારી પણ છે.

યુટ્યુબર ધ્રુવ રાઠીની અટકાયત, CJP પ્રોટેસ્ટ વચ્ચે ગુરુગ્રામમાં મોટી પોલીસ કાર્યવાહી