
ભારતીય રેલવેએ મહિલા મુસાફરોની મૂળભૂત સુવિધા સુનિશ્ચિત કરવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. હવે મહિલાઓને ટ્રેન મુસાફરી દરમિયાન માસિક સ્રાવ વિશે ચિંતા કરવાની જરૂર રહેશે નહીં. ઉત્તર રેલવેએ, વિશ્વની સૌથી મોટી ટેલિકોમ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કંપનીઓમાંની એક, ઇન્ડસ ટાવર્સના સહયોગથી, 500 સેનિટરી નેપકિન વેન્ડિંગ મશીનો સ્થાપિત કર્યા છે.
આ સુવિધા દિલ્હી, લખનઉ, અંબાલા, ફિરોઝપુર અને મુરાદાબાદ વિભાગોના 175 રેલવે સ્ટેશનો પર સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. સૌથી અગત્યનું, સેનિટરી નેપકિન 24 કલાક મફતમાં ઉપલબ્ધ છે. ઇન્ડસ ટાવર્સના CSR કાર્યક્રમ, “નારી સન્માન” હેઠળ, અત્યાર સુધીમાં આ મશીનોમાંથી 30 મિલિયનથી વધુ નેપકિનનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું છે.
મહિલાઓને ઘણીવાર મુસાફરી દરમિયાન સેનિટરી પેડ્સની જરૂર પડે છે. સ્ટેશનો પર પૂરતી સુવિધાઓના અભાવે નોંધપાત્ર અસુવિધા થઈ છે. આ સમસ્યાને ઉકેલવા માટે આ વ્યાપક સિસ્ટમ લાગુ કરવામાં આવી છે. ઇન્ડસ ટાવર્સે તેના મુખ્ય CSR કાર્યક્રમ, “પ્રગતિ” હેઠળ આ પહેલ અમલમાં મૂકી છે. તેનો પ્રાથમિક ઉદ્દેશ્ય જાગૃતિ લાવવા, સરળ ઍક્સેસ સુનિશ્ચિત કરવાનો અને સમુદાયને ટેકો આપવાનો છે. આ પહેલ ભારત સરકારના રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય મિશન હેઠળના કાર્યક્રમ “માસિક સ્વચ્છતા યોજના” ના લક્ષ્યોને પણ સીધો લાભ આપે છે.
આ કોઈ સામાન્ય મશીનો નથી. તે ઇન્ટરનેટ ઓફ થિંગ્સ (IoT) સાથે સંપૂર્ણપણે સંકલિત છે. આનો અર્થ એ છે કે મશીનમાં પેડ ખતમ થાય તે પહેલાં કંટ્રોલ રૂમને ચેતવણી પ્રાપ્ત થશે. આ સ્ટેશન પર હંમેશા પેડની અવિરત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરશે. મશીનની અછતને રોકવા માટે આ મોનિટરિંગ સિસ્ટમ અત્યંત અસરકારક સાબિત થઈ રહી છે.
ઉત્તરી રેલવેના જનરલ મેનેજર રાજેશ કુમાર પાંડેએ આ પહેલને મહિલાઓના ગૌરવ સાથે જોડી હતી. તેમના મતે ભારતીય રેલવે દરરોજ લાખો મુસાફરોને તેમના ગંતવ્ય સ્થાનો પર પહોંચાડે છે. આ મુસાફરોમાં મોટી સંખ્યામાં છોકરીઓ અને કામ કરતી મહિલાઓનો સમાવેશ થાય છે જેઓ શિક્ષણ, રોજગાર અથવા તબીબી સારવાર માટે ટ્રેનો પર આધાર રાખે છે. તેમની આરામ અને સલામતી હંમેશા રેલવે માટે પ્રાથમિકતા રહી છે. ઇન્ડસ ટાવર્સ સાથેનો આ સહયોગ મહિલાઓ માટે જાહેર જગ્યાઓને વધુ સમાવિષ્ટ બનાવવા તરફ એક મોટું પગલું છે. જાહેર માળખાગત સુવિધાઓમાં આવા સામાજિક ફેરફારો સમયની જરૂરિયાત બની ગયા છે.
ઇન્ડસ ટાવર્સના ચીફ ઓપરેટિંગ ઓફિસર (સીઓઓ) તેજિન્દર કાલરાએ આ પ્રસંગે જણાવ્યું હતું કે દેશના સૌથી વ્યસ્ત જાહેર નેટવર્ક, રેલવે પર આવી સુવિધા પૂરી પાડવી એ એક મહત્વપૂર્ણ જવાબદારી છે. કંપની પાસે ટેકનોલોજી આધારિત ઉકેલો પૂરા પાડવાનો બહોળો અનુભવ છે. આ અનુભવનો ઉપયોગ હવે સામાજિક માળખાગત સુવિધાને મજબૂત કરવા માટે થઈ રહ્યો છે.
જ્યારે મહિલાઓ રેલવે સ્ટેશન જેવા રોજિંદા સ્થળોએ ખચકાટ વિના આ સુવિધાનો ઉપયોગ કરી શકશે, ત્યારે ગૌરવ તેમના રોજિંદા જીવનનો એક ભાગ બનશે. કંપનીનો ઉદ્દેશ્ય 2030 સુધીમાં 150 મિલિયનથી વધુ લોકોના જીવનમાં સકારાત્મક પરિવર્તન લાવવાનો છે. આ યોજના તે વિશાળ દ્રષ્ટિકોણનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે.