
18 નવેમ્બર, 2024 ના રોજ, સંરક્ષણ મંત્રાલયે ઇઝરાયલ એરોસ્પેસ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ સાથે એક મહત્વપૂર્ણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા. આ કરાર ભારતીય નૌકાદળના જહાજો પર સ્થાપિત ‘બરાક’ પોઇન્ટ-ડિફેન્સ મિસાઇલ સિસ્ટમ્સના વિકાસ અને અપ્રચલિત સંચાલન પર કેન્દ્રિત છે. પ્રોજેક્ટનો કુલ ખર્ચ ₹1,976.40 કરોડ છે.
સંરક્ષણ સચિવ રાજેશ કુમાર સિંહની હાજરીમાં નવી દિલ્હીમાં આ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. આ પહેલથી નૌકાદળના પ્લેટફોર્મની હવાઈ-રક્ષણ ક્ષમતાઓને વધુ મજબૂત બનાવવાની અપેક્ષા છે. અપગ્રેડ પછી, સિસ્ટમમાં ઉન્નત ક્ષમતાઓ અને હવાઈ-વિરોધી સંરક્ષણ માટે સુધારેલ અસરકારક રેન્જ દર્શાવવામાં આવશે.
આ ડીલમાં સિસ્ટમના હાર્ડવેર અને સોફ્ટવેર બંનેમાં વ્યાપક અપગ્રેડનો સમાવેશ થાય છે. બરાક સિસ્ટમ નૌકાદળના જહાજોને હવાઈ જોખમોથી બચાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. સમય જતાં, ટેકનોલોજી જૂની થઈ શકે છે, અને ઘટકો અનુપલબ્ધ થઈ શકે છે; ‘અપ્રચલિતતા વ્યવસ્થાપન’ સુનિશ્ચિત કરે છે કે જૂના ભાગોને આધુનિક વિકલ્પો સાથે બદલવામાં આવે છે, જે સિસ્ટમને લાંબા ગાળા માટે અસરકારક રાખે છે.
આ અપગ્રેડથી પ્રતિભાવ ગતિ, ચોકસાઈ અને લક્ષ્ય-સંલગ્નતા ક્ષમતાઓમાં સુધારો થવાની અપેક્ષા છે. આનાથી ભારતીય નૌકાદળના જહાજો સમુદ્રમાં પેટ્રોલિંગ અને કામગીરી વધુ સારી સુરક્ષા સાથે કરી શકશે. ભારતીય નૌકાદળની વધતી જવાબદારીઓને ધ્યાનમાં રાખીને, આધુનિક હવાઈ-રક્ષા પ્રણાલી આવશ્યક છે.
હાલના દરિયાઈ ક્ષેત્રમાં, ડ્રોન, મિસાઇલ અને અન્ય હવાઈ જોખમો જેવા જોખમો વધી રહ્યા છે. આ સંદર્ભમાં, પોઈન્ટ-ડિફેન્સ સિસ્ટમ જહાજની નજીકના નજીકના જોખમોને અટકાવવા માટે સેવા આપે છે. બરાક સિસ્ટમની પ્રગતિ ભારતીય નૌકાદળની લડાઇ ક્ષમતાઓને જાળવવા અને વધારવા તરફ એક પગલું છે.
આ કરાર સ્વદેશી પ્રયાસો અને વિશ્વસનીય આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારો સાથે સહયોગ બંને પ્રત્યે પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે. સંરક્ષણ પ્લેટફોર્મ માટે સમયસર અપગ્રેડ અને જાળવણીની ખાતરી કરવી તેમના સેવા જીવનને વધારવા અને ઓપરેશનલ તૈયારી જાળવવા માટે જરૂરી છે. ₹1,976 કરોડથી વધુનું આ રોકાણ, ભારતીય નૌકાદળની લાંબા ગાળાની તૈયારીને મજબૂત બનાવશે.
આ સોદો ભારતીય નૌકાદળની આધુનિક જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા તરફ એક વ્યવહારિક પગલું રજૂ કરે છે. હાર્ડવેર અને સોફ્ટવેર બંનેમાં કરવામાં આવતા સુધારાઓ સિસ્ટમની વિશ્વસનીયતામાં વધારો કરશે. સંરક્ષણ મંત્રાલયના માધ્યમથી થયેલો આ કરાર, નૌકાદળના વર્તમાન પ્લેટફોર્મ્સને અદ્યતન રાખવા પર સ્પષ્ટ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. આગામી વર્ષોમાં, અપગ્રેડ કરાયેલી ‘બરાક’ (Barak) સિસ્ટમ નૌકાદળની હવાઈ સંરક્ષણ ક્ષમતાઓને વધુ સુધારશે અને દરિયાઈ સુરક્ષાને મજબૂત બનાવશે.