ભારત સહિત, સમગ્ર વિશ્વમાં બેરોજગારી કઈ રીતે માપવામાં આવે,જાણો

આ વાત વિચિત્ર લાગે છે, પરંતુ ભારત સહિત, સમગ્ર વિશ્વમાં બેરોજગારી આ રીતે માપવામાં આવે છે. બેરોજગારીનો દર ફક્ત તે લોકોની ગણતરી કરે છે. જેઓ કાર્યબળનો ભાગ છે, એટલે કે, કાં તો કામ કરતા હોય અથવા સક્રિય રીતે કામ શોધી રહ્યા હોય. જે ક્ષણે કોઈ વ્યક્તિ, ગમે તે કારણોસર કામ શોધ કરવાનું બંધ કરે છે, તે આંકડાઓમાંથી શાંતિથી અદૃશ્ય થઈ જાય છે. તેમને રોજગારી આપનારા તરીકે ગણવામાં આવતા નથી. તેમને બેરોજગાર તરીકે પણ ગણવામાં આવતા નથી. આંકડાઓમાં, તે ફક્ત અદૃશ્ય થઈ જાય છે.

આ જ કારણ છે કે ભારતનો મુખ્ય બેરોજગારી દર, જે ઘણીવાર પ્રમાણમાં ઓછો, એક અંકનો આંકડો તરીકે નોંધાય છે, તે ઘણીવાર લોકો તેમના પોતાના પરિવારો અને પાડોશમાં ખરેખર જે જુએ છે તેનાથી ખૂબ જ અલગ લાગે છે.

રોજગાર ડેટા સામાન્ય રીતે વિભાજિત થાય

એક અલગ માપદંડ છે જે આ છુપાયેલી વાસ્તવિકતાને વધુ સારી રીતે કેપ્ચર કરે છે, અને તે વધુ સારી રીતે જાણવાને પાત્ર છે. તેને NEET કહેવામાં આવે છે. એવા યુવાનો જે ન તો નોકરી કરે છે, ન તો શિક્ષણમાં, ન તો તાલીમમાં. આંતરરાષ્ટ્રીય શ્રમ સંગઠનના અંદાજ મુજબ, ભારતના લગભગ એક ચતુર્થાંશ યુવાનો, વાર્ષિક 24 થી 26 ટકાની વચ્ચે, આ શ્રેણીમાં આવે છે. તેઓ અભ્યાસ કરતા નથી. તેઓ કામ કરતા નથી. તેઓ તાલીમ કાર્યક્રમોમાં નથી. તેઓ સંપૂર્ણપણે તે સુઘડ શ્રેણીઓની બહાર અસ્તિત્વ ધરાવે છે. જેમાં મોટાભાગના રોજગાર ડેટા સામાન્ય રીતે વિભાજિત થાય છે.

આ એક આંકડા ફક્ત બેરોજગારી દર કરતાં વધુ પ્રામાણિક વાર્તા કહે છે, કારણ કે તે કોઈ વ્યક્તિ હજુ પણ સક્રિય રીતે કામ શોધી રહ્યો છે કે, કેમ તે ધ્યાનમાં લેતું નથી. તે ફક્ત પૂછે છે કે શું કોઈ યુવાન વ્યક્તિ સમાજ સામાન્ય રીતે તે ઉંમરથી અપેક્ષા રાખે છે. તે ત્રણમાંથી કોઈ એક કરી રહ્યો છે, અને શોધે છે કે લગભગ ચારમાંથી એક તેમાંથી કોઈ પણ કરી રહ્યો નથી.

સંપૂર્ણ ચર્ચાની જરૂર

આ આંકડામાં એક લિંગ પરિમાણ છે, જેને અવગણવું મુશ્કેલ છે. યુવાન ભારતીય મહિલાઓમાં, પાસ દર લગભગ 38 ટકા છે. યુવાનોમાં, તે લગભગ 10 ટકા છે. આ તફાવત એટલો વિશાળ છે કે ,તે એક અલગ, સંપૂર્ણ ચર્ચાની જરૂર છે, જેના પર આ સીરિઝ પાછા ફરશે. હમણાં માટે, એટલું સમજવા માટે પૂરતું છે કે ભારતના યુવા રોજગાર ઇતિહાસમાં જે કંઈ થઈ રહ્યું છે તે સમાન રીતે થઈ રહ્યું નથી.

લાયકાત મુજબ કામ મળતું નથી

વિચાર કરો કે એક સામાન્ય ઘરમાં NEET ની પરિસ્થિતિ ખરેખર કેવી દેખાય છે. શાળા પૂર્ણ કરનારી એક યુવતી પાસેથી લગ્ન સુધી ઘરની આસપાસ મદદ કરવાની અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે. એક યુવક જેણે ત્રણ વર્ષ સુધી સરકારી પરીક્ષાની તૈયારી કરી, દર વખતે નિષ્ફળ ગયો, અને હવે તેણે કૌટુંબિક મેળાવડામાં તેનો ઉલ્લેખ કરવાનું બંધ કરી દીધું છે. એક સ્નાતક જેને તેની લાયકાત મુજબ કામ મળતું નથી, અને જેણે છેલ્લી વખત પ્રયાસ કર્યા પછી કેટલા મહિના પસાર થયા તેની ગણતરી ગુમાવી દીધી છે.આમાંથી કોઈ પણ બેરોજગાર દેખાતો નથી, જેમ કે આ શબ્દ સામાન્ય રીતે સમાચારમાં અહેવાલ આપે છે. પરંતુ તેમાંથી કોઈ પણ ખરેખર રોજગારી આપનાર નથી. તેઓ એવી જગ્યા પર કબજો કરે છે જેને ભારતના હેડલાઇન આંકડા ક્યારેય સચોટ રીતે કેપ્ચર કરવા માટે નહોતા, ભલે લાખો યુવા નાગરિકો દરરોજ તે જગ્યામાં રહે છે.

આ વાત નાગરિકોએ આર્થિક સમાચાર કેવી રીતે વાંચવા જોઈએ તે માટે મહત્વપૂર્ણ છે. ઘટતો બેરોજગારી દર હંમેશા સારા સમાચાર નથી. ક્યારેક તે ખરેખર વધુ લોકોને કામ શોધતા બતાવે છે. પરંતુ ક્યારેક તે બતાવે છે કે ,વધુ લોકો શાંતિથી શોધ છોડી દે છે, રોજગાર શોધવાને બદલે હતાશ થઈ જાય છે.એક સંપૂર્ણપણે અલગ સ્ટોરી, સમાન હેડલાઇન નંબરો પહેરેલા છે.

ભારતમાં NEET દર ખરેખર ઘટી ગયો

આ બધું નિરાશાનું કારણ નથી, કે એવો દાવો પણ નથી કે કંઈ સુધર્યું નથી. તાજેતરના વર્ષોમાં ભારતમાં NEET દર ખરેખર ઘટી ગયો છે, જે 2018 માં 30 ટકાથી વધુ હતો જે આજે 20 ના દાયકાના નીચા સ્તરે છે. એક વાસ્તવિક, માપી શકાય તેવો સુધારો. પરંતુ દેશના એક ચતુર્થાંશ યુવાનો શિક્ષણ, રોજગાર અને તાલીમથી સંપૂર્ણપણે બાકાત છે તે કોઈ નાની બાબત નથી. આ ભારતની રોજગાર વાર્તાના કેન્દ્રની નજીક છે, ભલે તે ભાગ્યે જ ચર્ચા બનાવે.

આગલી વખતે જ્યારે તમે ભારતનો બેરોજગારી દર આવા આત્મવિશ્વાસ સાથે સાંભળો છો, ત્યારે કદાચ તે પછી તરત જ બીજો, શાંત પ્રશ્ન પૂછવા યોગ્ય છે. કેટલા લોકો બેરોજગાર છે તે નહીં, પરંતુ કેટલા લોકો ફક્ત ગણતરીમાં લેવાનું બંધ કરી દીધું છે.

સ્ત્રોતો: આંતરરાષ્ટ્રીય શ્રમ સંગઠન, NEET પરના અંદાજો (રોજગાર, શિક્ષણ, તાલીમ નહીં), ભારત, 2018–2024, વિશ્વ બેંક, “શિક્ષણ, રોજગાર અથવા તાલીમમાં યુવાનોનો હિસ્સો નથી,” ભારત ડેટા શ્રેણી; સમયાંતરે શ્રમ દળ સર્વે, આંકડા અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલય, કાર્યબળ ભાગીદારી પદ્ધતિ.

તમારા ઘરની બહાર રહેલા ફૂટપાથનો સાચો માલિક કોણ છે? જાણો અહી ક્લિક કરો