
હિંદુ ધર્મમાં પિતૃ પક્ષને પૂર્વજોના સ્મરણ અને તેમના પ્રત્યે શ્રદ્ધા વ્યક્ત કરવાનો સમય માનવામાં આવે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન તર્પણ, પિંડદાન, શ્રાદ્ધ, બ્રાહ્મણ ભોજન અને દાન-પુણ્ય જેવી પરંપરાઓ કરવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર પિતૃ પક્ષ દરમિયાન સાદગી અને સંયમ રાખવો જોઈએ. કેટલીક વસ્તુઓની આ સમય દરમિયાન ખરીદી કરવાનું ટાળવાની પણ પરંપરા છે. તો જાણીએ એવી 5 વસ્તુઓ વિશે, જેને પિતૃ પક્ષ દરમિયાન ઘરે લાવવાનું ટાળવામાં આવે છે.
પિતૃ પક્ષને સામાન્ય રીતે ઉજવણી કે ભૌતિક સુખ-સુવિધા મેળવવાનો સમય માનવામાં આવતો નથી. આ દિવસોમાં પૂર્વજોના સ્મરણ અને તેમના માટે ધાર્મિક વિધિઓ પર વધુ ધ્યાન આપવામાં આવે છે. તેથી પોતાની માટે નવા કપડાં, સોના-ચાંદીના દાગીના અથવા અન્ય શોખની વસ્તુઓ ખરીદવાનું ટાળવાની માન્યતા છે. જોકે, પિતૃઓના નામે જરૂરિયાતમંદ વ્યક્તિ કે બ્રાહ્મણને દાન આપવા માટે કપડાં ખરીદવામાં કોઈ વાંધો માનવામાં આવતો નથી.
કાર, બાઇક, ઘર, દુકાન અથવા જમીન જેવી મોટી ખરીદી જીવનમાં નવી શરૂઆત સાથે જોડાયેલી હોય છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ પ્રમાણે પિતૃ પક્ષ દરમિયાન આવા નવા કામની શરૂઆત કરવાનું ટાળવામાં આવે છે. આ કારણે ઘણા લોકો આ સમયગાળો પૂર્ણ થયા બાદ જ વાહન કે મિલકત ખરીદવાનું પસંદ કરે છે.
વાસ્તુ સંબંધિત માન્યતાઓમાં સાવરણીને ઘરની સમૃદ્ધિ અને માતા લક્ષ્મી સાથે જોડવામાં આવે છે. પિતૃ પક્ષ દરમિયાન નવી સાવરણી ખરીદીને ઘરે લાવવાનું ટાળવાની પરંપરા છે. એવી ધાર્મિક માન્યતા છે કે આ સમય દરમિયાન સાવરણી ખરીદવાથી ઘરની આર્થિક સ્થિતિ પર નકારાત્મક અસર થઈ શકે છે અને બિનજરૂરી ખર્ચ વધી શકે છે.
પિતૃ પક્ષ દરમિયાન લોખંડ અથવા લોખંડથી બનેલી નવી વસ્તુઓની ખરીદી કરવાનું પણ કેટલીક ધાર્મિક માન્યતાઓમાં ટાળવામાં આવે છે. ખાસ કરીને શ્રાદ્ધની વિધિ દરમિયાન લોખંડના વાસણો અથવા અન્ય ધાતુના ઉપયોગને લઈને અલગ-અલગ પરંપરાઓ જોવા મળે છે. માન્યતા અનુસાર આ સમય દરમિયાન લોખંડની નવી વસ્તુ ઘરે લાવવાથી જીવનમાં અશાંતિ કે મુશ્કેલીઓ વધી શકે છે.
ટીવી, ફ્રિજ, સોફા, બેડ અથવા ઘરની સજાવટ માટેની મોંઘી વસ્તુઓને ભૌતિક સુખ-સુવિધા સાથે જોડવામાં આવે છે. પિતૃ પક્ષ દરમિયાન સાદગી અને સંયમને મહત્વ આપવામાં આવતું હોવાથી આવી નવી વસ્તુઓ ખરીદવાનું ટાળવાની માન્યતા છે. જોકે, આ ધાર્મિક માન્યતા છે અને તેનું પાલન વ્યક્તિગત શ્રદ્ધા તથા પરંપરા પર આધારિત છે.
વર્ષ 2026માં પિતૃ પક્ષનું સમાપન 10 ઓક્ટોબરે સર્વપિતૃ અમાવસ્યા સાથે થશે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર જે પૂર્વજોની શ્રાદ્ધ તિથિ ચોક્કસ રીતે જાણીતી ન હોય, તેમના માટે સર્વપિતૃ અમાવસ્યાના દિવસે શ્રાદ્ધ, તર્પણ અને દાન કરવાનું મહત્વ માનવામાં આવે છે.
નોંધ:ઉપર જણાવેલી બાબતો ધાર્મિક અને જ્યોતિષીય માન્યતાઓ પર આધારિત છે. દરેક પરિવારમાં પિતૃ પક્ષની પરંપરાઓ અલગ હોઈ શકે છે.