આ પથ્થર છે કમાલનો! દૂધમાં મૂકો અને દહીં આપોઆપ તૈયાર
જેસલમેરમાં એક ખાસ વસ્તુ અને તેમાંથી બનેલા ઉત્પાદનો બજારમાં મળે છે, જેના અનોખા ગુણોને કારણે પ્રવાસીઓ તેને જોવા અને ખરીદવા માટે આકર્ષાય છે, અને ગામમાં લોકો પેઢીઓથી તેનો ઉપયોગ કરતા આવ્યા છે.
આપણે બધા જાણીએ છીએ કે દહીં બનાવવા માટે સામાન્ય રીતે દૂધમાં થોડું જૂનું દહીં ઉમેરવામાં આવે છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય સાંભળ્યું છે કે દહીં ફક્ત પથ્થરથી બનાવી શકાય છે? તે થોડું વિચિત્ર લાગે છે, પરંતુ તે સાચું છે. ભારતના કેટલાક વિસ્તારોમાં દહીં બનાવવા માટે એક ખાસ પ્રકારના પથ્થરનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ પથ્થરને સામાન્ય રીતે દહીં-સ્થાપન પથ્થર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેનું નામ હાબુર પથ્થર છે. વાસ્તવમાં, તે કોઈ જાદુઈ વસ્તુ નથી; તેના બદલે, તેની પાછળ વિજ્ઞાન છે. આ હાબુર પથ્થર ખાસ ખનિજોથી બનેલો છે જે દૂધને દહીંમાં ફેરવવામાં મદદ કરે છે.
આ પથ્થર ક્યાં મળે છે?
હાબુર પથ્થર એ રાજસ્થાનના જેસલમેરમાં જોવા મળતો એક અનોખો પીળો પથ્થર છે. આ પથ્થરની સૌથી નોંધપાત્ર વિશેષતા એ છે કે તે દહીં ઉમેર્યા વિના દૂધને દહીં બનાવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. આ પથ્થર કુદરતી રીતે દૂધને દહીં કરવામાં મદદ કરે છે. લોકો તેનો ઉપયોગ નાના ટુકડાઓમાં, પિરામિડમાં અથવા કન્ટેનર તરીકે કરે છે. જ્યારે હુંફાળા દૂધમાં મૂકવામાં આવે છે, ત્યારે તે ઘટ્ટ થાય છે અને 10-12 કલાકમાં ક્રીમી દહીંમાં ફેરવાય છે.
આ પથ્થર કેવી રીતે કામ કરે છે?
જ્યારે આ પથ્થરનો એક નાનો ટુકડો ગરમ દૂધમાં મૂકવામાં આવે છે, ત્યારે તેમાં રહેલા કુદરતી બેક્ટેરિયા સક્રિય થઈ જાય છે. આ બેક્ટેરિયા દૂધને ખાટા બનાવીને દહીંમાં ફેરવે છે. જેમ આપણે દહીં બનાવવા માટે દહીં બનાવનાર એજન્ટનો ઉપયોગ કરીએ છીએ, તેવી જ રીતે આ પથ્થર પણ બેક્ટેરિયા તરીકે કામ કરે છે.
આ પથ્થર ક્યાં મળે છે?
આ પથ્થર સામાન્ય રીતે પહાડી વિસ્તારો અથવા ખાસ ખનિજો ધરાવતા વિસ્તારોમાં જોવા મળે છે. દરેક પથ્થર દહીં સેટ કરી શકતો નથી; ફક્ત અમુક પથ્થરોમાં જ આ ગુણધર્મ હોય છે. તેથી, તે દરેક જગ્યાએ સરળતાથી ઉપલબ્ધ નથી અને લોકો તેને થોડો ખાસ માને છે.
શું તે સલામત છે?
જો યોગ્ય અને સ્વચ્છ પથ્થરનો ઉપયોગ કરવામાં આવે, તો તેને સામાન્ય રીતે સલામત માનવામાં આવે છે. જો કે, યોગ્ય જ્ઞાન વિના દૂધમાં કોઈપણ પથ્થર નાખવો યોગ્ય નથી, કારણ કે તેમાં હાનિકારક પદાર્થો હોઈ શકે છે. તેથી, આવા પ્રયોગો સાવધાની અને જ્ઞાન સાથે કરવા જોઈએ.
શું આજે પણ લોકો તેનો ઉપયોગ કરે છે?
આજે મોટાભાગના લોકો દહીં સેટ કરવા માટે જૂના દહીંનો ઉપયોગ કરે છે, કારણ કે તે એક સરળ અને વિશ્વસનીય પદ્ધતિ છે. જો કે, કેટલાક ગ્રામીણ વિસ્તારો અને પરંપરાગત સ્થળોએ, આ પથ્થરનો ઉપયોગ હજુ પણ થાય છે. એક રીતે, તે જૂની પરંપરાનો ભાગ છે.
જનરલ નોલેજમાં ઇતિહાસ, ભૂગોળ, વિજ્ઞાન, સાહિત્ય, વર્તમાન બાબતો સહિતના વિષયોનો સમાવેશ થાય છે. જનરલ નોલેજની સારી સમજ હોવી જરૂરી છે, કારણ કે તે તમને વિશ્વની ઘટનાઓથી અપડેટ રાખે છે. અહીંયા દરરોજ અવનવી બાબતોની સ્ટોરી તમને જાણવા મળશે. તમારૂ નોલેજ વધારવા માટે જનરલ નોલેજના ટોપિકને ફોલો કરતા રહો.
