15 ઓગસ્ટના દિવસે કાર-બાઈક પર ત્રિરંગો લગાવતા પહેલા જાણી લો નિયમ, નહીં તો થશે જેલ!
લોકો તેમના ઘરો અને ઓફિસોમાં ત્રિરંગો લગાવે છે, અને ઘણા લોકો તેને તેમની કાર કે બાઇક પર પણ લગાવે છે. જો કે, શું તમે જાણો છો કે નિયમો હેઠળ ખાનગી વાહન પર રાષ્ટ્રધ્વજ પ્રદર્શિત કરવાની દરેક વ્યક્તિ માટે પરવાનગી નથી?
15 ઓગસ્ટના રોજ દરેક વ્યક્તિમાં દેશભક્તિની ભાવના સ્પષ્ટપણે દેખાય છે. લોકો તેમના ઘરો અને ઓફિસોમાં ત્રિરંગો લગાવે છે, અને ઘણા લોકો તેને તેમની કાર કે બાઇક પર પણ લગાવે છે. જો કે, શું તમે જાણો છો કે નિયમો હેઠળ ખાનગી વાહન પર રાષ્ટ્રધ્વજ પ્રદર્શિત કરવાની દરેક વ્યક્તિ માટે પરવાનગી નથી? ભારતીય ધ્વજ સંહિતા વાહનો પર ત્રિરંગો પ્રદર્શિત કરવા અંગે ચોક્કસ નિયમો નક્કી કરે છે, અને ઉલ્લંઘન કરવાથી કાનૂની કાર્યવાહી થઈ શકે છે. તેથી, 15 ઓગસ્ટ પહેલા આ નિયમોથી વાકેફ રહેવું જરૂરી છે.
કોને તેમના વાહન પર ત્રિરંગો લગાવવાની પરવાનગી છે?
ભારતના ધ્વજ સંહિતા હેઠળ, દરેક વ્યક્તિને તેમના વાહન પર ત્રિરંગો પ્રદર્શિત કરવાની મંજૂરી નથી. વાહન પર રાષ્ટ્રધ્વજ લહેરાવવાનો વિશેષાધિકાર ચોક્કસ મહાનુભાવો માટે અનામત છે. આમાં રાષ્ટ્રપતિ, ઉપરાષ્ટ્રપતિ, વડા પ્રધાન, રાજ્યપાલો અને અન્ય ચોક્કસ બંધારણીય હોદ્દાઓ ધારકોનો સમાવેશ થાય છે.
સામાન્ય નાગરિકો ઘરે ત્રિરંગો લહેરાવી શકે છે
સામાન્ય નાગરિકોને તેમના ઘરે રાષ્ટ્રધ્વજ પ્રદર્શિત કરવાની અથવા તેને આદરપૂર્વક હાથમાં રાખવાની પરવાનગી છે. ધ્વજ સંહિતા અનુસાર, નાગરિકો, ખાનગી સંસ્થાઓ અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ રાષ્ટ્રધ્વજ પ્રદર્શિત કરી શકે છે, જો તેઓ નિર્ધારિત નિયમોનું પાલન કરે અને ત્રિરંગોની ગરિમા જાળવી રાખે.
શું ખાનગી કાર પર ત્રિરંગો લગાવવો યોગ્ય છે?
ખાનગી કાર અથવા અન્ય વાહન પર પોતાની વિવેકબુદ્ધિથી ત્રિરંગો પ્રદર્શિત કરવો નિયમો અનુસાર નથી. ગૃહ મંત્રાલય અનુસાર, રાષ્ટ્રધ્વજ કોઈપણ વાહન પર લહેરાવવો જોઈએ નહીં, સિવાય કે ધ્વજ સંહિતા હેઠળ ખાસ કરીને અધિકૃત મહાનુભાવોના વાહનો.
કાર પર ત્રિરંગો લપેટવો પણ ના જોઈએ
તે ફક્ત ધ્વજ લગાવવા વિશે નથી; કારની ઉપર, પાછળ કે ગમે ત્યાં કાર પર ત્રિરંગો લપેટવો પણ નિયમોની વિરુદ્ધ છે. વાહનને ઢાંકવા માટે રાષ્ટ્રધ્વજનો ઉપયોગ કરી શકાતો નથી.
વાહન પર ત્રિરંગો લગાવવાનો નિયમો શું છે?
ધ્વજ સંહિતામાં મહાનુભાવોના વાહનો પર રાષ્ટ્રધ્વજ કેવી રીતે પ્રદર્શિત કરવો તે પણ સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે. જ્યારે ધ્વજ કાર પર લગાવવામાં આવે છે, ત્યારે તેને લાકડી (ધ્રુવ) સાથે સુરક્ષિત રીતે જોડવામાં આવે છે. તે કારના બોનેટની મધ્યમાં અથવા આગળની જમણી બાજુએ મૂકવામાં આવે છે.
ત્રિરંગાનો અનાદર કરવા બદલ દંડ
રાષ્ટ્રધ્વજનો અનાદર કરવો એ ગંભીર ગુનો છે. રાષ્ટ્રીય સન્માનના અપમાન નિવારણ અધિનિયમ, 1971 હેઠળ, ત્રિરંગાને બાળવા, નુકસાન પહોંચાડવા, કચડી નાખવા અથવા ઇરાદાપૂર્વક અપમાન કરવા – અથવા વાહન પર ખોટી રીતે પ્રદર્શિત કરવા જેવા કૃત્યો ગુનો ગણાય છે. આવા ઉલ્લંઘનો માટે ત્રણ વર્ષ સુધીની જેલની સજા, દંડ અથવા બંને થઈ શકે છે.
ત્રિરંગા અંગે માર્ગદર્શિકા
રાષ્ટ્રધ્વજને જમીનને સ્પર્શ કરવાની મંજૂરી આપવી જોઈએ નહીં, ન તો ફાટેલી સ્થિતિમાં તેને પ્રદર્શિત કરવી જોઈએ. ત્રિરંગા પર કંઈ લખવું જોઈએ નહીં. વધુમાં, તેનો ઉપયોગ વસ્તુઓને લપેટવા અથવા વસ્તુઓને ઢાંકવા માટે થવો જોઈએ નહીં. ૧૫ ઓગસ્ટના રોજ ત્રિરંગો ફરકાવવો અને દેશભક્તિ વ્યક્ત કરવી એ ગર્વની વાત છે, પરંતુ રાષ્ટ્રધ્વજની ગરિમા જાળવી રાખવી પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે.
