ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા વધુ મજબૂત કરવા SATAT હેઠળ દેશભરમાં 132 CBG પ્લાન્ટ સ્થાપિત કરાશે
કેન્દ્રીય મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ જણાવ્યું હતું કે ભારતમાં 132 કોમ્પ્રેસ્ડ બાયોગેસ પ્લાન્ટ કાર્યરત છે, જે દરરોજ 920 ટન ઉત્પાદન કરે છે. SATAT પહેલ સ્વચ્છ ઇંધણ, ગ્રામીણ આવક અને ઉર્જા સુરક્ષાને પ્રોત્સાહન મળશે.
ભારતે 132 કોમ્પ્રેસ્ડ બાયોગેસ (CBG) પ્લાન્ટ સ્થાપિત કર્યા છે જેની કુલ ઉત્પાદન ક્ષમતા 920 ટન પ્રતિ દિવસ છે, અને સસ્ટેનેબલ અલ્ટરનેટિવ ટુવર્ડ્સ એફોર્ડેબલ ટ્રાન્સપોર્ટેશન (SATAT) પહેલ હેઠળ વધુ ક્ષમતા ઉમેરવામાં આવી રહી છે. કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર આ માહિતી શેર કરી.
સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં, મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે CBG કાર્યક્રમ કૃષિ કચરા અને કાર્બનિક કચરાને સ્વચ્છ ઇંધણમાં રૂપાંતરિત કરવામાં મદદ કરી રહ્યો છે, ગ્રામીણ આવકને ટેકો આપી રહ્યો છે અને પ્રદૂષણ ઘટાડી રહ્યો છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે જે એક સમયે કચરો હતો તે હવે વિકાસને વેગ આપી રહ્યો છે. આજે, ભારતમાં 132 કોમ્પ્રેસ્ડ બાયોગેસ પ્લાન્ટ છે જે 920 TPD ઉત્પન્ન કરે છે, જેમાં SATAT હેઠળ વધુ ક્ષમતા બનાવવામાં આવી રહી છે.
SATATના ફાયડદાઓ!
SATAT 1 ઓક્ટોબર, 2018 ના રોજ શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું, જેનો ઉદ્દેશ્ય દેશભરમાં કચરા અને બાયોમાસ સ્ત્રોતોમાંથી CBG ઉત્પાદન માટે વાતાવરણ બનાવવાનો હતો. આ પહેલ હેઠળ, IOCL, BPCL, HPCL, GAIL અને IGL જેવી તેલ અને ગેસ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ CBG ની ખરીદી અને વેચાણ માટે ઉદ્યોગસાહસિકોને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે આમંત્રણ આપવામાં આવ્યુ છે.
વધુમાં ઊર્જા મંત્રીએ ભારતમાં સ્થાનિક ઉર્જા ઉત્પાદન વધારવા માટે લેવામાં આવેલા તાજેતરના પગલાં પર પ્રકાશ પાડ્યો. પુરીએ જણાવ્યું હતું કે ડિસેમ્બર 2025 સુધીમાં, ભારતે તેલ, ગેસ અને કોલસાના પથારીના મિથેન સંબંધિત 50 નવી શોધ અને ઉત્પાદન સંપત્તિઓ શરૂ કરી છે, જેને તેમણે દેશની ઉર્જા સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ગણાવ્યું છે.
What was once waste is now powering progress.
India has 132 Compressed Bio Gas plants producing 920 TPD today, with more capacity coming up under SATAT.
Turning farm and organic waste into clean fuel, rural income and lower emissions under the leadership of PM @narendramodi ji.… pic.twitter.com/G1quT3Lkhz— Hardeep Singh Puri (@HardeepSPuri) January 3, 2026
શું ખાસ હશે?
કેન્દ્રીય મંત્રીએ તેમની પોસ્ટમાં જણાવ્યું હતું કે અમે કુલ 50 નવા E&P બ્લોક ઓફર કરી રહ્યા છીએ, જેમાં ઓપન એક્રેજ લાઇસન્સિંગ પોલિસી (OALP-X) હેઠળ 25 બ્લોક, ડિસ્કવર્ડ સ્મોલ ફિલ્ડ્સ (DSF-IV) હેઠળ 9 કોન્ટ્રાક્ટ એરિયા/બ્લોકમાં 55 ફીલ્ડ અને સ્પેશિયલ CBM બિડિંગ રાઉન્ડ 2025 અને 2026 હેઠળ 3 બ્લોક (2025) અને 13 બ્લોક (2026)નો સમાવેશ થાય છે. ઓપન એક્રેજ લાઇસન્સિંગ પોલિસી હેઠળ ઓફર કરવામાં આવી રહેલા 25 બ્લોક, જે આશરે 1.83 લાખ ચોરસ કિલોમીટરને આવરી લે છે, આમાં જમીન પરના બ્લોક્સ, છીછરા પાણી, ઊંડા પાણી અને અતિ-ઊંડા પાણીનો સમાવેશ થાય છે.
આ બ્લોક્સ કરાર સમયગાળા દરમિયાન શોધખોળ, રોયલ્ટી દરમાં રાહત અને કાર્ય સમયપત્રકમાં સુગમતા પ્રદાન કરે છે. ડિસ્કવર્ડ સ્મોલ ફિલ્ડ બિડ રાઉન્ડ IV, જેમાં નવ કરાર ક્ષેત્રોમાં 55 શોધનો સમાવેશ થાય છે, ઊંડા પાણીના બ્લોક્સ માટે પ્રથમ સાત વર્ષ માટે શૂન્ય રોયલ્ટી અને હળવી પાત્રતા શરતો જેવા પ્રોત્સાહનો પ્રદાન કરે છે. કોલ-બેડ મિથેન રાઉન્ડમાં સમાન પ્રોત્સાહનો લાગુ કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં 2026 રાઉન્ડમાં ફરજિયાત ડ્રિલિંગ માટે કિંમત મુક્તિ અને ખર્ચ ભરપાઈનો સમાવેશ થાય છે. ઓઇલફિલ્ડ્સ (નિયમન અને વિકાસ) સુધારો અધિનિયમ, 2025, અને PNG નિયમો, 2025, એ ક્ષેત્રમાં વ્યવસાયને સરળ બનાવવા માટે એક સમાન નિયમનકારી માળખું રજૂ કર્યું છે.
