Dam and Barrage: ડેમ અને બેરેજ વચ્ચે શું તફાવત છે? તેમના નામ પાછળનું કારણ ખૂબ રસપ્રદ છે
ડેમ અને બેરેજ દેખાવમાં સમાન હોઈ શકે છે, પરંતુ તેમના હેતુઓ અલગ-અલગ છે. ડેમ પાણીનો સંગ્રહ કરે છે, જ્યારે બેરેજ પાણીના પ્રવાહ અને દિશાને નિયંત્રિત કરે છે.
Difference Between Dam and Barrage: દરેક વ્યક્તિએ ઘણીવાર ડેમ અને બેરેજ જેવા શબ્દો સાંભળ્યા હશે. લોકો ઘણીવાર આ બે નામો વચ્ચે મૂંઝવણમાં મુકાય છે, તેઓ વિચારે છે કે તે એક જ વસ્તુ છે, ફક્ત અલગ અલગ શબ્દો છે. આ મૂંઝવણનું કારણ એ છે કે બંને માળખા નદીઓ પર બનેલા છે. એ નોંધવું યોગ્ય છે કે આ બે માળખાઓ વચ્ચે તેમની કાર્યક્ષમતા ઉપરાંત ઘણા તફાવતો છે.
ડેમ શું છે અને તેનો ઉપયોગ ક્યાં થાય છે?
ડેમની વાત કરીએ તો તે પાણીનો સંગ્રહ કરવા અથવા તેનું સ્તર વધારવા માટે બનાવવામાં આવે છે. તે ઝડપી પ્રવાહ ધરાવતી નદીઓ પર બનાવવામાં આવે છે. બંધ એક પ્રકારની મજબૂત દિવાલ છે જે નદીના પ્રવાહને સંપૂર્ણપણે અવરોધે છે, તેની પાછળ એક વિશાળ તળાવ જેવું જળાશય બનાવે છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, બંધનો મુખ્ય હેતુ પાણીનો સંગ્રહ કરવાનો છે. બંધનો ઉપયોગ સિંચાઈ, પાણીમાંથી વીજળી ઉત્પન્ન કરવા, પૂરને નિયંત્રિત કરવા અને દુષ્કાળ દરમિયાન પાણીની અછત દૂર કરવા માટે થાય છે.
બેરેજ શું છે અને તે કેવી રીતે કાર્ય કરે છે?
બેરેજની વાત કરીએ તો, તેનું કાર્ય થોડું અલગ છે. બેરેજમાં ઘણા મોટા દરવાજા હોય છે જે જરૂર મુજબ ખોલવામાં અને બંધ કરવામાં આવે છે. આ દરવાજાઓનો ઉપયોગ પાણીને વાળવા માટે થાય છે, જ્યારે ડેમ ફક્ત પાણીનો સંગ્રહ કરે છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, બેરેજ પાણીને રોકવા માટે નથી, પરંતુ તેની દિશા બદલવા અને તેના પ્રવાહને નિયંત્રિત કરવા માટે બનાવવામાં આવે છે. ઘણા લોકો તેને ‘નદી ટ્રાફિક કંટ્રોલ સિસ્ટમ’ પણ કહે છે.
ડેમ અને બેરેજ નામોની સ્ટોરી
હવે ચાલો બંને નામો પાછળની રસપ્રદ સ્ટોરી વિશે વાત કરીએ. આ યાત્રા સદીઓ સુધી ફેલાયેલી છે અને ઘણા દેશોને પાર કરે છે. “ડેમ” શબ્દ આધુનિક શબ્દ નથી. તે જૂના નોર્સ શબ્દ “ડેમર” અથવા ડચ શબ્દ “ડેમ” પરથી આવ્યો છે અને તેના મૂળ પ્રાચીન જર્મન ભાષાઓમાં પાછા જાય છે, જેનો અર્થ હંમેશા દિવાલ થતો હતો જે પાણીના પ્રવાહને અવરોધે છે.
ડેમ એ એવી જગ્યા છે જ્યાં પાણી “બંધાયને રાખવું” થાય છે, જેનો અર્થ થાય છે બંધ. બીજી બાજુ, “બેરેજ” શબ્દ ફ્રાન્સમાં ઉદ્ભવ્યો છે. તે ફ્રેન્ચ શબ્દ “બેરેર” પરથી આવ્યો છે, જેનો અર્થ થાય છે “રોકવું” અથવા “અવરોધ કરવો”. રસપ્રદ વાત એ છે કે આ શબ્દ અંગ્રેજી અને ભારતીય ભાષાઓમાં પણ પહોંચ્યો છે.
