‘પરમેનન્ટ લેબર સર્ટિફિકેશન પ્રોગ્રામ’ શું છે? ટ્રમ્પે પ્રતિબંધ મુકતા ભારતીય ટેક કંપનીઓને મોટો ફટકો
ટ્રમ્પ સરકારનો આરોપ છે કે આ કંપનીઓએ વર્કર વિઝા સિસ્ટમનો મોટા પાયે દુરુપયોગ કર્યો છે. આ પગલાની અસર માત્ર અમેરિકાની દિગ્ગજ કંપની માઈક્રોસોફ્ટ પર જ નહીં, પરંતુ વિપ્રો, ઈન્ફોસીસ અને ટાટા જેવી મોટી ભારતીય કંપનીઓ પર પણ પડી છે. હાલમાં આ કંપનીઓમાં કામ કરતા લાખો ભારતીય વ્યાવસાયિકોમાં ભારે અનિશ્ચિતતાનું વાતાવરણ છે.
8 ઓક્ટોબરનો દિવસ યુએસ (અમેરિકા)ના ટેક સેક્ટર અને ત્યાં કામ કરતા વિદેશી કર્મચારીઓ માટે મોટી ઉથલપાથલ લઈને આવ્યો. વોશિંગ્ટનથી લેવાયેલા એક નિર્ણયે સિલિકોન વેલીથી લઈને ભારત સુધી હલચલ મચાવી દીધી છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે કેટલીક મોટી ટેક કંપનીઓ માટેની એક મહત્વપૂર્ણ ઇમિગ્રેશન પ્રક્રિયાને સ્થગિત કરવાનો આદેશ જાહેર કર્યો છે. ટ્રમ્પ સરકારનો આરોપ છે કે આ કંપનીઓએ વર્કર વિઝા સિસ્ટમનો મોટા પાયે દુરુપયોગ કર્યો છે. આ પગલાની અસર માત્ર અમેરિકાની દિગ્ગજ કંપની માઈક્રોસોફ્ટ પર જ નહીં, પરંતુ વિપ્રો, ઈન્ફોસીસ અને ટાટા જેવી મોટી ભારતીય કંપનીઓ પર પણ પડી છે. હાલમાં આ કંપનીઓમાં કામ કરતા લાખો ભારતીય વ્યાવસાયિકોમાં ભારે અનિશ્ચિતતાનું વાતાવરણ છે.
‘પરમેનન્ટ લેબર સર્ટિફિકેશન પ્રોગ્રામ’ શું છે?
આ સમગ્ર મુદ્દાને સમજવા માટે, સૌપ્રથમ એ જાણવું જરૂરી છે કે ‘પરમેનન્ટ લેબર સર્ટિફિકેશન પ્રોગ્રામ’ (PERM) વાસ્તવમાં શું છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, આ યુએસ સરકારની એક સત્તાવાર પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા યુએસમા સ્થિત કંપની વિદેશી કર્મચારીને ગ્રીન કાર્ડ એટલે કે કાયમી નિવાસસ્થાન માટે સ્પોન્સર કરે છે.
નિયમો અનુસાર, જ્યારે કોઈ કંપની કોઈ વિદેશી કર્મચારીને અમેરિકામાં કાયમી ધોરણે રાખવા માંગતી હોય, ત્યારે તેણે સૌપ્રથમ ‘ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ લેબર’ (શ્રમ વિભાગ) પાસેથી આ પ્રમાણપત્ર મેળવવું પડે છે. કંપનીએ એ સાબિત કરવું પડે છે કે તે ચોક્કસ પદ માટે અમેરિકામાં કોઈ લાયક સ્થાનિક નાગરિક ઉપલબ્ધ નથી. હવે, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે કેટલીક મોટી કંપનીઓ માટે આ સમગ્ર પ્રક્રિયા અટકાવી દીધી છે. આનો અર્થ એ છે કે જ્યાં સુધી આ પ્રતિબંધ અમલમાં રહેશે, ત્યાં સુધી અસરગ્રસ્ત કંપનીઓ તેમના વિદેશી કર્મચારીઓ માટે ગ્રીન કાર્ડની નવી અરજી કરવાની પ્રક્રિયા પણ શરૂ કરી શકશે નહીં.
માઈક્રોસોફ્ટ સહિતની અનેક ટેક દિગ્ગજ કંપનીઓ નિશાના પર
આ કઠોર પગલાની જાહેરાત કરતી વખતે યુએસ સરકારે ખૂબ જ કડક વલણ અપનાવ્યું હતું. વોશિંગ્ટનમાં એક મહત્વપૂર્ણ પ્રેસ બ્રીફિંગ દરમિયાન, વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ જે.ડી. વેન્સે માઈક્રોસોફ્ટની આકરી ટીકા કરી હતી. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે કદાચ યુએસના ઇતિહાસમાં કોઈ પણ કંપનીએ વિઝા સિસ્ટમનો એટલો દુરુપયોગ કર્યો નથી જેટલો માઈક્રોસોફ્ટે કર્યો છે. વેન્સે સ્પષ્ટ કર્યું કે તેમનો ઈરાદો કંપનીને નુકસાન પહોંચાડવાનો નથી, પરંતુ કંપનીઓ અમેરિકન નાગરિકોને રોજગાર આપીને તેમને સશક્ત બનાવે તે જોવાનો છે.
દરમિયાન, યુએસ લેબર સેક્રેટરી કીથ સોન્ડરલિંગે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ કાર્યવાહી માત્ર માઈક્રોસોફ્ટ પૂરતી સીમિત નથી. સરકારે કોગ્નિઝન્ટ ટેક્નોલોજી સોલ્યુશન્સ કોર્પ, ઇન્ફોસીસ લિમિટેડ, ટાટા, વિપ્રો લિમિટેડ, HCL ટેક્નોલોજીસ અને કેપજેમિની જેવી ટેક કંપનીઓ માટે પણ આ કાર્યક્રમ સ્થગિત કર્યો છે. સોન્ડરલિંગે કડક શબ્દોમાં જણાવ્યું હતું કે સરકાર હવે સમસ્યાના મૂળ સુધી પહોંચી ગઈ છે અને તેણે “સાપનું માથું કચડી નાખ્યું છે.” યુ.એસ. ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ લેબર (શ્રમ વિભાગ) પણ આ તમામ કંપનીઓની ઝીણવટભરી તપાસ કરી રહ્યું છે.
ભારતીય વ્યાવસાયિકો પર સીધો પ્રહાર
આ નિર્ણયની સૌથી વધુ અસર ભારતીય વ્યાવસાયિકો પર પડી રહી છે. યુ.એસ.ની ટોચની IT કંપનીઓ અને સેવા પ્રદાતાઓમાં ભારતીય એન્જિનિયરોનો કાર્યબળમાં સૌથી મોટો હિસ્સો છે. ભારતીયો પહેલેથી જ ગ્રીન કાર્ડ મેળવવાની કતારમાં દાયકાઓ લાંબી રાહ જોઈ રહ્યા છે.
યુ.એસ. સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટના સપ્ટેમ્બર 2026ના વિઝા બુલેટિનનો ડેટા પોતે જ આ ગંભીર સંકટની સાક્ષી પૂરે છે. બુલેટિન અનુસાર, ભારત માટે ‘એમ્પ્લોયમેન્ટ-બેઝ્ડ સેકન્ડ પ્રેફરન્સ’ (EB-2) શ્રેણીને અંતિમ કાર્યવાહી માટે સંપૂર્ણપણે અનુપલબ્ધ જાહેર કરવામાં આવી હતી. દરમિયાન, EB-3 શ્રેણી માટેની કટ-ઓફ તારીખ 1 જાન્યુઆરી, 2014 પર સ્થિર રહી હતી. વધુમાં, યુ.એસ.નો કાયદો કોઈપણ એક દેશના નાગરિકોને આપવામાં આવતા ગ્રીન કાર્ડની સંખ્યા પર નિશ્ચિત મર્યાદા (કન્ટ્રી કેપ) લાદે છે. આ મુશ્કેલ સંજોગોમાં લેબર સર્ટિફિકેશન (શ્રમ પ્રમાણપત્ર) પ્રક્રિયા અટકી પડવાથી, ભારતીય વ્યાવસાયિકો માટે ગ્રીન કાર્ડ મેળવવાનું સ્વપ્ન વધુ વિલંબિત થઈ શકે છે.
જોકે એક IT પ્રોફેશનના નિષ્ણાંતે જણાવ્યું હતુ કે આ અંગેની પૂર્વ તૈયારી કેટલીક કંપનીઓ દ્વારા કરી લેવામાં આવી હતી જેથી કેટલીક કંપનીઓને ટ્રમ્પના આ નિર્ણયથી વધારે નુકસાન નહી થાય
છ વર્ષની મર્યાદાનો સામનો કરી રહેલા કર્મચારીઓ માટે મોટું સંકટ
આ નિર્ણયનું બીજું – અને સૌથી ચિંતાજનક – પાસું H-1B વિઝા ધારકોને લગતું છે. યુ.એસ.ના નિયમો હેઠળ, કર્મચારી H-1B વિઝા પર વધુમાં વધુ છ વર્ષ સુધી યુ.એસ.માં રહી શકે છે. આ છ વર્ષની મર્યાદાથી આગળનું એક્સ્ટેંશન (મુદત વધારો) ફક્ત તે જ કર્મચારીઓને આપવામાં આવે છે જેમની લેબર સર્ટિફિકેશન પ્રક્રિયા (PERM) સમયસર શરૂ કરવામાં આવી હતી.
જે કર્મચારીઓનો છ વર્ષનો વિઝા કાર્યકાળ પૂરો થવાને આરે છે તેમના માટે પરિસ્થિતિ હવે ગંભીર બની ગઈ છે. કંપનીઓ તેમના માટે નવી PERM અરજીઓ દાખલ કરી શકશે નહીં, જેનો અર્થ છે કે તેઓ વિઝા એક્સ્ટેંશન માટે લાયક ઠરશે નહીં અને તેમને યુ.એસ. છોડવાની ફરજ પડી શકે છે. જો કે, જે કર્મચારીઓની અરજીઓ પહેલેથી જ મંજૂર થઈ ગઈ છે અને જેઓ ફક્ત તેમના ગ્રીન કાર્ડ નંબરની રાહ જોઈ રહ્યા છે, તેમના માટે થોડી રાહત છે; વર્તમાન નિયમો હેઠળ, તેઓ ત્રણ વર્ષના વધારા (એક્સ્ટેન્શન) માટે પાત્ર રહે છે. તેમ છતાં, નવા અરજદારો માટે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રનો આ નિર્ણય એક મોટો ફટકો સાબિત થયો છે.
