Breaking News : યુદ્ધ વચ્ચે PM મોદી અને ઈરાની રાષ્ટ્રપતિની મુલાકાત, આ વાત પર થઈ ચર્ચા

ઉઝબેકિસ્તાનની મુલાકાત બાદ કિર્ગિસ્તાનની રાજધાની બિશ્કેક પહોંચેલા વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સોમવારે શાંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઇઝેશન (SCO) સમિટની બાજુમાં ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન સાથે મુલાકાત કરી. બંને નેતાઓ વચ્ચેની આ દ્વિપક્ષીય બેઠકને વર્તમાન ભૂ-રાજકીય પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે.

ફેબ્રુઆરીમાં ઈરાન સાથે જોડાયેલા યુદ્ધ અને વધતા પ્રાદેશિક તણાવ બાદ પીએમ મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ પેઝેશ્કિયાન વચ્ચે આ પહેલી સામ-સામે મુલાકાત હતી. બંને નેતાઓએ ભારત-ઈરાન સંબંધો, વેપાર, પ્રાદેશિક પરિસ્થિતિ અને ભવિષ્યના સહકાર સહિતના અનેક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરી હતી.

X પર પોસ્ટ કરીને વડાપ્રધાન મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, બિશ્કેકમાં રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન સાથે તેમની મુલાકાત થઈ. બંને દેશો વચ્ચેની લાંબા સમયથી ચાલી આવતી મિત્રતાને વધુ મજબૂત બનાવવાના સંકલ્પને પુનરાવર્તિત કરવામાં આવ્યો. પીએમ મોદીએ જણાવ્યું કે ભારત અને ઈરાન ભવિષ્યમાં વેપારને વધુ વિસ્તૃત અને વૈવિધ્યસભર બનાવવા માંગે છે.

પીએમ મોદીએ એમ પણ જણાવ્યું કે બંને નેતાઓએ પ્રદેશની વર્તમાન પરિસ્થિતિ પર ચર્ચા કરી હતી. ભારત પ્રદેશમાં સ્થાયી શાંતિ સુનિશ્ચિત કરવા માટે કરવામાં આવતા તમામ પ્રયાસોને સમર્થન આપતું રહેશે.

ઈરાની દૂતાવાસે પણ બેઠક અંગે માહિતી આપી

ભારતમાં આવેલા ઈરાની દૂતાવાસના સત્તાવાર ખાતાએ પણ આ મુલાકાત અંગે પોસ્ટ કરી હતી. નિવેદન અનુસાર, ઈરાનના ઇસ્લામિક રિપબ્લિકના રાષ્ટ્રપતિ ડૉ. મસૂદ પેઝેશ્કિયાન કિર્ગિસ્તાનની મુલાકાત દરમિયાન SCO સમિટ અને શાંઘાઈ પ્લસ સમિટમાં ભાગ લેવા પહોંચ્યા હતા. આ મુલાકાત દરમિયાન તેમણે ભારતીય વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે મુલાકાત કરી અને વિવિધ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરી.

ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે પણ બેઠકને ફળદાયી ગણાવી હતી. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, બંને નેતાઓએ દ્વિપક્ષીય સંબંધોના વિવિધ પાસાઓ પર ચર્ચા કરી હતી અને પશ્ચિમ એશિયામાં તાજેતરમાં થયેલા વિકાસની સમીક્ષા કરી હતી.

બેઠક શા માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે?

નિષ્ણાતોના મતે, મોદી અને પેઝેશ્કિયાન વચ્ચેની આ મુલાકાતનું વિશેષ ભૂ-રાજકીય મહત્વ છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની સ્થિતિ અત્યંત સંવેદનશીલ બની છે. વૈશ્વિક વેપાર અને ઊર્જા પુરવઠા માટે આ જળમાર્ગ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ હોવાથી અહીં સર્જાતી કોઈપણ અસ્થિરતાની સીધી અસર ભારત સહિત અનેક દેશો પર પડી શકે છે.

ભારત ખાસ કરીને મધ્ય પૂર્વમાંથી આવતા ઊર્જા પુરવઠામાં વિક્ષેપ પ્રત્યે સંવેદનશીલ છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની આસપાસ નાકાબંધી અથવા લશ્કરી હુમલાની સ્થિતિ સર્જાય તો ભારતના તેલ પુરવઠા અને સ્થાનિક આર્થિક સ્થિરતા પર અસર પડી શકે છે.

નાણાકીય સંસ્થાઓના કેટલાક અંદાજ મુજબ, જો વર્તમાન કટોકટીને કારણે વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ લાંબા સમય સુધી પ્રતિ બેરલ 90થી 100 ડોલરની વચ્ચે રહે, તો ભારતમાં ફુગાવામાં વધારો થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ભારતના અર્થતંત્ર પર વધારાનો બોજ પડી શકે છે.

નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે પીએમ મોદી અને ઈરાની રાષ્ટ્રપતિ વચ્ચેની ચર્ચાનું એક મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્રબિંદુ માલસામાન અને ઊર્જાના અવિરત પરિવહનને સુનિશ્ચિત કરવાનું પણ હોઈ શકે છે.

ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા પણ મહત્વનો મુદ્દો

સંઘર્ષગ્રસ્ત વિસ્તારમાં ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા ભારત માટે એક ગંભીર માનવતાવાદી મુદ્દો છે. ભારત તેના વાણિજ્યિક જહાજોના સુરક્ષિત માર્ગ માટે સક્રિય રીતે પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. અહેવાલો મુજબ, આશરે 800 ભારતીય ખલાસીઓ સાથે જોડાયેલા 28 જહાજો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિસ્તારમાં ફસાયેલા છે.

આ ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા અને તેમના સલામત પરત ફરવા માટે તેહરાન સાથે સીધી રાજદ્વારી વાતચીત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે.

વૈકલ્પિક કનેક્ટિવિટી પર પણ ધ્યાન

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સંઘર્ષ તેમજ લાલ સમુદ્રમાં વધતા તણાવને કારણે પરંપરાગત દરિયાઈ માર્ગો પર અસર પડી રહી છે. આવી સ્થિતિમાં SCOના સભ્ય દેશો વૈકલ્પિક કનેક્ટિવિટી માર્ગો તરફ વધુ ધ્યાન આપી રહ્યા છે.

આ સંદર્ભમાં લગભગ 7,200 કિલોમીટર લાંબા આંતરરાષ્ટ્રીય ઉત્તર-દક્ષિણ પરિવહન કોરિડોર (INSTC)ને વધુ આગળ વધારવા માટે પણ મોદી-પેઝેશ્કિયાન બેઠક મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આ નેટવર્ક મુંબઈને ઈરાન મારફતે રશિયાના સેન્ટ પીટર્સબર્ગ સાથે જોડે છે અને વ્યસ્ત પરંપરાગત જળમાર્ગોનો વિકલ્પ પૂરો પાડે છે.

નિષ્ણાતોના મતે, ભારત ઈરાન સાથે મુક્ત અને સુરક્ષિત નેવિગેશન અંગે ચર્ચા કરી શકે છે અને વર્તમાન સંઘર્ષના રાજદ્વારી ઉકેલને પ્રોત્સાહન આપી શકે છે. સમગ્ર પરિસ્થિતિમાં ભારત એક સંતુલિત અને શાંતિપૂર્ણ અવાજ તરીકે પોતાની ભૂમિકા જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.

નેપાળ આપત્તિમાં ચીનનો મોટો ખેલ! સાચો આંકડો લખનારને સીધી જેલની ધમકી? કેમ ચીન સાચો આંકડો છુપાવી રહ્યું છે?