
હોર્મુઝની ખાડી (Strait of Hormuz) માંથી ‘ગ્રીન સાન્વી’ ટેન્કરની સુરક્ષિત વાપસી અને ઈરાનના રાજદ્વારી સહયોગે ભારતમાં રસોઈ ગેસનો અવિરત પુરવઠો સુનિશ્ચિત કર્યો છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભીષણ ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ અને સંઘર્ષ વચ્ચે ભારતના ઉર્જા સુરક્ષા મોરચે એક મોટા અને રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ‘હોર્મુઝની ખાડી’ માંથી ભારત આવતું વધુ એક એલપીજી ટેન્કર ‘ગ્રીન સાન્વી’ સુરક્ષિત રીતે પોતાની યાત્રા પર આગળ વધી ગયું છે. આ ઘટનાક્રમ એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે વૈશ્વિક સ્તરે ઉર્જા પુરવઠા શૃંખલાને લઈને ઊંડી ચિંતાઓ પ્રવર્તી રહી છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ‘ગ્રીન સાન્વી’ 46,000 મેટ્રિક ટનથી વધુ લિક્વિડ પેટ્રોલિયમ ગેસ (LPG) લઈને ભારત તરફ આવી રહ્યું છે. વિશેષ વાત એ છે કે આ ટેન્કર એકલું નથી, પરંતુ ત્રણ ભારતીય એલપીજી જહાજોના કાફલાનું નેતૃત્વ કરી રહ્યું છે. 28 ફેબ્રુઆરીએ ઈરાન પર થયેલા હુમલા બાદ શરૂ થયેલા પ્રાદેશિક તણાવ વચ્ચે, આ સાતમી વખત છે જ્યારે કોઈ ભારતીય જહાજ આ ખતરનાક ચોકપોઈન્ટને પાર કરવામાં સફળ રહ્યું છે.
આ સુરક્ષિત માર્ગ પાછળ ભારતની સક્રિય ‘એનર્જી ડિપ્લોમેસી’ (ઉર્જા કૂટનીતિ) નો મોટો હાથ માનવામાં આવે છે. તેહરાન અને નવી દિલ્હી વચ્ચે ઉચ્ચ સ્તરીય રાજદ્વારી વાતચીત બાદ, ઈરાને આ જહાજોને “મિત્ર રાષ્ટ્ર” ના જહાજ તરીકે માન્યતા આપી છે. ઈરાની રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) ની નૌકાદળે આ જહાજોના પરિવહનની સુવિધા પૂરી પાડી છે, જે બંને દેશો વચ્ચેના મજબૂત દ્વિપક્ષીય સંબંધોનો પુરાવો છે.
ટેન્કરોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે ‘ગ્રીન સાન્વી’ અને તેની સાથેના અન્ય જહાજો ઓમાનના દરિયાકાંઠાની નજીકના ‘દક્ષિણ માર્ગ’ નો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. સામાન્ય રીતે જહાજો ઉત્તરી લેનનો ઉપયોગ કરે છે, જે ઈરાની નિયંત્રણની વધુ નજીક હોય છે. વર્તમાન પરિસ્થિતિને જોતા દક્ષિણી માર્ગને વધુ સુરક્ષિત માનવામાં આવી રહ્યો છે, જેથી કોઈ પણ સંભવિત અથડામણ કે અપ્રિય ઘટનાથી બચી શકાય.
ભારત તેની એલપીજી જરૂરિયાતોનો મોટો હિસ્સો ખાડી દેશોમાંથી આયાત કરે છે. ‘ગ્રીન સાન્વી’ ની સફળ યાત્રાથી સ્થાનિક બજારમાં રસોઈ ગેસના પુરવઠામાં સ્થિરતા આવશે. ઉર્જા નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો આ પુરવઠો ખોરવાયો હોત, તો ઘરેલું સ્તરે કિંમતોમાં ઉછાળો અને અછતની સ્થિતિ સર્જાઈ શકી હોત.
પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવપૂર્ણ પરિસ્થિતિ હોવા છતાં, ભારત તેની ઉર્જા જરૂરિયાતોને સુરક્ષિત રાખવામાં સફળ રહ્યું છે. આગામી થોડા કલાકોમાં વધુ બે ભારતીય એલપીજી વાહકો આ ખાડી પાર કરે તેવી અપેક્ષા છે.
Published On - 2:43 pm, Sat, 4 April 26