
અમેરિકામાં કામ કરતા ભારતીય IT પ્રોફેશનલ્સ માટે ‘ગ્રીન કાર્ડ’ મેળવવાનો માર્ગ મુશ્કેલ બની ગયો છે. યુએસ સરકારે ઇન્ફોસિસ (Infosys), ટાટા કન્સલ્ટન્સી સર્વિસીસ (TCS), વિપ્રો (Wipro), HCLTech, કોગ્નિઝન્ટ (Cognizant), કેપજેમિની (Capgemini), માઈક્રોસોફ્ટ (Microsoft) અને એડોબ (Adobe) જેવી કંપનીઓને ગ્રીન કાર્ડ સાથે સંકળાયેલી PERM (પરમેનન્ટ લેબર સર્ટિફિકેશન) પ્રક્રિયામાંથી સસ્પેન્ડ કરી છે. સરકારે આ કંપનીઓ પર વિઝા અને રોજગાર સંબંધિત નિયમોના દુરુપયોગનો આરોપ મૂક્યો છે. આ નિર્ણયને કારણે આ કંપનીઓમાં કામ કરતા વિદેશી કર્મચારીઓની અમેરિકામાં કાયમી ધોરણે સ્થાયી થવાની યોજનાઓ અટકી શકે છે. યુએસ અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ કંપનીઓએ 2009થી અત્યાર સુધીમાં 1,00,000થી વધુ લેબર સર્ટિફિકેશન મેળવ્યા છે.
PERM (પ્રોગ્રામ ઈલેક્ટ્રોનિક રિવ્યુ મેનેજમેન્ટ) એ અમેરિકામાં રોજગાર-આધારિત ગ્રીન કાર્ડ મેળવવા માટેની એક મહત્વપૂર્ણ પ્રક્રિયા છે. આ પ્રક્રિયા હેઠળ, કંપનીએ યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ લેબર (શ્રમ વિભાગ) સમક્ષ એ સાબિત કરવું પડે છે કે સંબંધિત ચોક્કસ નોકરી માટે લાયક અમેરિકન કામદારો ઉપલબ્ધ નથી. વધુમાં, તેમણે એ પણ સાબિત કરવું પડે છે કે વિદેશી કામદારની ભરતી કરવાથી અમેરિકન કર્મચારીઓના વેતન કે કામકાજની પરિસ્થિતિઓ પર કોઈ નકારાત્મક અસર પડતી નથી.
એકવાર આ બાબત સ્પષ્ટ થઈ જાય પછી, કંપની ગ્રીન કાર્ડ અરજીના આગળના તબક્કાઓ સાથે આગળ વધી શકે છે. યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ લેબરે જણાવ્યું છે કે તે આ આઠ કંપનીઓ સાથે જોડાયેલી નવી PERM અરજીઓ સ્વીકારશે નહીં, તેમજ હાલમાં પેન્ડિંગ (લંબિત) પડેલી અરજીઓ પર પણ કોઈ કાર્યવાહી કરશે નહીં.
યુએસ સરકારનો આરોપ છે કે અમુક કંપનીઓએ વિદેશી કામદારોની ભરતી કરતી વખતે નિયમોનો દુરુપયોગ કર્યો છે. સરકારનો દાવો છે કે આનાથી અમેરિકન કામદારોની નોકરીઓ અને વેતન પર અસર પડી છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ કંપનીઓએ 2009થી અત્યાર સુધીમાં અંદાજે 30 લાખ (3 મિલિયન) વિદેશી કામદારો માટે અરજીઓ કરી છે, જેના પરિણામે 2,30,000થી વધુ H-1B વિઝા મંજૂર થયા છે. આ કંપનીઓએ 1,00,000થી વધુ પરમેનન્ટ લેબર સર્ટિફિકેશન પણ મેળવ્યા છે.
અમેરિકામાં H-1B વિઝા પર કામ કરતા ભારતીય કર્મચારીઓએ લાંબા સમય સુધી કામચલાઉ વિઝા પર રહેવું પડી શકે છે. PERM પ્રક્રિયા અટકી જવાથી તેમના હાલના H-1B વિઝા આપોઆપ રદ થતા નથી. જોકે, જે કર્મચારીઓને વિઝાની મુદત વધારવાની (એક્સ્ટેંશનની) જરૂર છે તેમના માટે પરિસ્થિતિ મુશ્કેલ બની શકે છે. આવા વ્યક્તિઓએ છ વર્ષનો H-1B કાર્યકાળ પૂરો થયા પછી કાં તો કંપની બદલવી પડી શકે છે અથવા અમેરિકા છોડવું પડી શકે છે.
નોકરી બદલવાને કારણે નવા એમ્પ્લોયર (રોજગારદાતા) સાથે ગ્રીન કાર્ડની પ્રક્રિયા ફરીથી શરૂ કરવી પડી શકે છે. આમ પણ, ભારતીયોએ ગ્રીન કાર્ડ માટે પહેલેથી જ 12 થી 15 વર્ષની રાહ જોવી પડે છે. નવા નિયંત્રણો ભારતીય કર્મચારીઓને ગ્રીન કાર્ડ માટે અરજી કરતા પણ અટકાવશે, જેનાથી તેમની રાહ જોવાનો સમયગાળો વધુ લંબાશે. અમેરિકી સરકારે હજુ સુધી સ્પષ્ટ કર્યું નથી કે આ સ્થગિતતા કેટલા સમય સુધી અમલમાં રહેશે.
નેશનલ ફાઉન્ડેશન ફોર અમેરિકન પોલિસી (NFAP) ના અહેવાલ મુજબ, અમેરિકામાં આશરે 10 લાખ (એક મિલિયન) ભારતીયો રોજગાર-આધારિત ગ્રીન કાર્ડની રાહ જોઈ રહ્યા છે. ડિસેમ્બર 2025 સુધીમાં, રોજગાર-આધારિત ગ્રીન કાર્ડના તમામ પેન્ડિંગ કેસોમાં ભારતીયોનો હિસ્સો લગભગ 79% હતો. અહેવાલ સૂચવે છે કે ગ્રીન કાર્ડ જાહેર કરવા અંગેની દેશ-વિશિષ્ટ મર્યાદાઓ ચીન અથવા ફિલિપાઈન્સના નાગરિકોની તુલનામાં ભારતીય નાગરિકોને વધુ ગંભીર રીતે અસર કરે છે.
NFAP અહેવાલ મુજબ, જાન્યુઆરી ૨૦૨૬માં રોજગાર અથવા લેબર સર્ટિફિકેશનના આધારે અમેરિકી ગ્રીન કાર્ડ માટે પ્રક્રિયા શરૂ કરનાર કુશળ ભારતીય વ્યાવસાયિકને વિવિધ શ્રેણીઓમાં નીચે મુજબના રાહ જોવાના સમયગાળાનો સામનો કરવો પડી શકે છે:
જોકે, આ 2026 માટે NFAP ના અંદાજો છે, કોઈ વ્યક્તિને ગ્રીન કાર્ડ મળવા માટેની ખાતરીપૂર્વકની સમયરેખા નથી. કાયદામાં ફેરફાર, વિઝા ક્વોટા અને બેકલોગ (પેન્ડિંગ અરજીઓનો ભરાવો) ના આધારે રાહ જોવાનો સમયગાળો બદલાઈ શકે છે. અમેરિકી સરકારનો નવો નિર્ણય ભારતીયો માટે વધુ મુશ્કેલીઓ ઊભી કરશે, કારણ કે અમેરિકામાં તેમની લાખો ગ્રીન કાર્ડ અરજીઓ પહેલેથી જ પેન્ડિંગ છે. સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ માટે યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટના વિઝા બુલેટિનમાં EB-2 ગ્રીન કાર્ડ શ્રેણી હેઠળ ભારતીયો માટે કોઈ વિઝા ઉપલબ્ધ હોવાનું દર્શાવવામાં આવ્યું ન હતું. જોકે, ઓક્ટોબર 2026ના નવા બુલેટિનમાં પરિસ્થિતિ બદલાઈ છે. હવે, આ શ્રેણીમાં 1 નવેમ્બર, 2013 પહેલાની ‘પ્રાયોરિટી ડેટ’ (અગ્રતા તારીખ) ધરાવતા ભારતીય અરજદારોનો વારો આવી શકે છે. દરમિયાન, EB-3 શ્રેણીમાં, 1 જાન્યુઆરી, 2014 પહેલા અરજી કરનારાઓનો વારો આવી રહ્યો હતો. યુએસ (અમેરિકા) કોઈપણ એક દેશના નાગરિકોને વાર્ષિક ધોરણે આપવામાં આવતા રોજગાર-આધારિત ગ્રીન કાર્ડની સંખ્યા મર્યાદિત રાખે છે.
ગ્રીન કાર્ડની પ્રક્રિયામાં વિલંબને કારણે નોકરી બદલવી, બઢતી (પ્રમોશન) મેળવવી અને લાંબા ગાળાની કારકિર્દીની યોજનાઓ બનાવવામાં મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ શકે છે. ઘરની ખરીદી, બાળકોનું શિક્ષણ અને બચત અંગેના નિર્ણયોમાં પણ અનિશ્ચિતતા સર્જાઈ શકે છે. કંપનીઓએ ભરતી, વિદેશી કર્મચારીઓની નિયુક્તિ અને નિયમનકારી પાલન (રેગ્યુલેટરી કમ્પ્લાયન્સ) પર વધુ ધ્યાન આપવાની જરૂર પડશે. થર્ડ-પાર્ટી કંપનીઓ દ્વારા કર્મચારીઓની ભરતી અને અન્ય દેશોમાંથી યુએસમાં સ્ટાફને ટ્રાન્સફર કરવા જેવી પ્રથાઓ અંગે પણ તપાસ કે ઝીણવટભરી ચકાસણી વધી શકે છે.
અસરગ્રસ્ત કંપનીઓ કાનૂની વિકલ્પો તપાસી શકે છે અને નિયમોનું પાલન કરવા માટે તેમની પ્રક્રિયાઓમાં ફેરફાર કરી શકે છે. દરમિયાન, કેટલાક ભારતીય વ્યાવસાયિકો કાયમી નિવાસસ્થાન (પરમેનન્ટ રેસિડેન્સી) મેળવવાનો સ્પષ્ટ માર્ગ પ્રદાન કરતા અન્ય દેશોમાં રોજગાર મેળવવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે, જ્યારે અન્ય લોકો ભારત પરત ફરવા માટે મજબૂર બની શકે છે.
H-1B વિઝા વ્યક્તિને ચોક્કસ સમયગાળા માટે અમેરિકામાં કામ કરવાની મંજૂરી આપે છે. તેનાથી વિપરીત, PERM એ યુએસમાં કાયમી નિવાસ માટે ગ્રીન કાર્ડ મેળવવાની પ્રક્રિયાનું પ્રાથમિક પગલું છે; ગ્રીન કાર્ડની બાકીની પ્રક્રિયા આ તબક્કા પછી હાથ ધરવામાં આવે છે. યુએસ સરકારે એ સ્પષ્ટ કર્યું નથી કે તેના નિર્ણયથી કેટલા ભારતીય કર્મચારીઓ પ્રભાવિત થશે, તેમજ આ આઠ કંપનીઓ પરનો પ્રતિબંધ કેટલા સમય સુધી અમલમાં રહેશે તે અંગે પણ કોઈ માહિતી આપી નથી.
Published On - 9:57 am, Fri, 9 October 26