
26 ઓગસ્ટના રોજ નેપાળના ભોટે કોશી ક્ષેત્રમાં આવેલા વિનાશક અચાનક પૂર બાદ ભારતે રાહત અને બચાવ કામગીરી વધુ તીવ્ર બનાવી છે. પૂરના કારણે જાનમાલનું વ્યાપક નુકસાન થયું છે, જેમાં રસ્તાઓ, પુલો અને રહેણાંક વિસ્તારો સહિત નોંધપાત્ર માળખાકીય સુવિધાઓને નુકસાન થયું છે. ભારત સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, અત્યાર સુધીમાં 108 ભારતીય નાગરિકોને સુરક્ષિત રીતે બચાવી લેવામાં આવ્યા છે, જ્યારે આશરે 50 ભારતીયો સાથે સંપર્ક ફરીથી સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો છે જેઓ અગાઉ પહોંચની બહાર હતા.
સરહદની ચીની બાજુના વિસ્તારોને પણ પૂરની અસર થઈ છે. સ્થાનિક ચીની અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, છેલ્લા બે દિવસમાં 598 ભારતીય નાગરિકો ચીનથી નેપાળ સુરક્ષિત રીતે પહોંચ્યા છે. આશરે 900 ભારતીય નાગરિકો ચીન તરફ રહે છે. તેઓ સુરક્ષિત છે અને અધિકારીઓના સંપર્કમાં છે. જોકે, 275 થી વધુ ભારતીય નાગરિકો અને 128 ભારતીય મૂળના લોકો ગુમ છે અથવા તેમનો હજુ સુધી કોઈ સંપર્ક થઈ શક્યો નથી.
પ્રધાનમંત્રી મોદીએ, નેપાળના પીએમ સાથે કરી વાત
26 ઓગસ્ટના રોજ, પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ નેપાળના વડાપ્રધાન બાલેન શાહ સાથે ફોન પર વાત કરીને આ દુર્ઘટના અંગે ઊંડી સંવેદના વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારત આ પડકારજનક સમયમાં નેપાળની સાથે મજબૂત રીતે ઉભું છે અને શક્ય તેટલી માનવતાવાદી સહાય પૂરી પાડવા માટે તૈયાર છે. ત્યારબાદ, 28 ઓગસ્ટના રોજ, વિદેશ મંત્રી ડો. એસ. જયશંકરે રાહત અને બચાવ પ્રયાસો અંગે ચર્ચા કરવા માટે નેપાળના વિદેશ મંત્રી સાથે વાત કરી હતી.
ભારતીય નાગરિકો માટે બચાવ અને રાહત કામગીરીનું સંકલન કરવા માટે વિદેશ મંત્રાલયમાં 24 કલાક કંટ્રોલ રૂમની સ્થાપના કરવામાં આવી છે. કાઠમંડુ અને બેઇજિંગમાં ભારતીય દૂતાવાસોએ પણ 24 / 7 હેલ્પલાઈન શરૂ કરી છે. બંને ભારતીય મિશન અસરગ્રસ્ત ભારતીય નાગરિકોના ઝડપી સ્થાન, બચાવ અને સલામત પરત ફરવાની ખાતરી કરવા માટે નેપાળ અને ચીની અધિકારીઓ સહિત તમામ સંબંધિત એજન્સીઓ સાથે સતત સંકલન જાળવી રહ્યા છે. ત્રણ IAF વિમાનોએ 57.5 ટન રાહત સામગ્રી પહોંચાડી છે.
ભારતે નેપાળમાં તાત્કાલિક માનવતાવાદી સહાય પહોંચાડવા માટે ભારતીય વાયુસેના (IAF) વિમાન તહેનાત કર્યું છે. અત્યાર સુધીમાં, ત્રણ IAF વિમાનોએ નેપાળમાં આશરે 57.5 ટન રાહત સામગ્રી પહોંચાડી છે, જ્યારે ચોથી ફ્લાઇટ 29 ઓગસ્ટના રોજ કાઠમંડુ જવા રવાના થવાની છે.
ભારતીય સેનાની ટેકનિકલ ટીમે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારમાં ટનલ બચાવ કામગીરીમાં મદદ કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે. 29 ઓગસ્ટ (શનિવાર) ના રોજ યોજાનારી ચોથી C-130J ફ્લાઇટમાં 13 સભ્યોની ભારતીય સેનાની ખાસ ટનલ બચાવ ટીમ, વિશિષ્ટ સાધનો સાથે મોકલવામાં આવી છે. આ ટીમ અગાઉ તહેનાત કરાયેલી રિકોનિસન્સ ટીમ દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવેલા ગ્રાઉન્ડ મૂલ્યાંકનના આધારે એસેમ્બલ કરવામાં આવી છે અને નેપાળી આપત્તિ પ્રતિભાવ ટીમોને તેમના ચાલુ શોધ અને બચાવ કામગીરીમાં મદદ કરશે.
રાહત અને બચાવ પ્રયાસો ઉપરાંત, ભારતે મૃતકોની ઓળખ કરવામાં સહાયની ઓફર કરી છે. છ ફોરેન્સિક ટીમો ધરાવતી 19 સભ્યોની ટુકડી નેપાળ મોકલવામાં આવી રહી છે. આ ટીમ ડીએનએ નમૂનાઓના વિશ્લેષણ દ્વારા નેપાળ અધિકારીઓને શોધાયેલા માનવ અવશેષોની ઓળખ કરવામાં મદદ કરશે.
ભારત નેપાળની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા માટે વધારાની સહાય પણ એકત્રિત કરી રહ્યું છે. આમાં બેલી બ્રિજ અને તેમને સ્થાપિત કરવા માટે જરૂરી ટેકનિકલ ટીમોનો સમાવેશ થાય છે, જેનો હેતુ પૂરથી નુકસાન પામેલા પરિવહન લિંક્સને ઝડપથી પુનઃસ્થાપિત કરવાનો છે. ભારત દ્વારા મોકલવામાં આવેલ બેલી બ્રિજ પહેલાથી જ નેપાળ પહોંચી ગયો છે અને જરૂર પડ્યે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં તેને તહેનાત કરી શકાય છે.