
યુએસ-ઈરાન તણાવ વચ્ચે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન સાથેનું યુદ્ધ ટૂંક સમયમાં સમાપ્ત થઈ શકે તેવા સંકેત આપ્યા છે. ફાર્મલી હાઉસ ખાતે આઇરિશ વડાપ્રધાન માઈકલ માર્ટિન સાથેની મુલાકાત દરમિયાન ટ્રમ્પે મધ્ય પૂર્વની સ્થિતિ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જહાજોની અવરજવર અંગે પણ મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી કરી હતી.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જહાજો અને વેપારી શિપિંગની અવરજવર અંગે પૂછવામાં આવતા ટ્રમ્પે લોકોને આશ્વાસન આપ્યું હતું કે, “બધું બરાબર થઈ જશે.” સાઉદી અરેબિયામાં વધતી ચિંતાઓ વચ્ચે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી ટ્રાફિકને અન્ય માર્ગે વાળવામાં અમેરિકા મદદ કરશે કે કેમ તે અંગે પણ તેમને સવાલ કરવામાં આવ્યો હતો.
ટ્રમ્પે સાઉદી ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાનનો ઉલ્લેખ કરતાં તેમને પોતાનો સારો મિત્ર ગણાવ્યો હતો. તેમના નિવેદન એવા સમયે આવ્યા છે જ્યારે મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવને કારણે વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ અને સપ્લાયને લઈને ચિંતા વધી છે.
માઈકલ માર્ટિન સાથેની વાતચીત દરમિયાન ટ્રમ્પને પૂછવામાં આવ્યું કે ઈરાન સાથેનું યુદ્ધ ક્યારે સમાપ્ત થઈ શકે છે. તેના જવાબમાં ટ્રમ્પે કહ્યું કે તેમને લાગે છે કે આ “ખૂબ જ ટૂંક સમયમાં” થઈ શકે છે. તેમણે એવી શક્યતા પણ વ્યક્ત કરી કે યુદ્ધનો અંત અમેરિકાની મધ્યવર્તી ચૂંટણી બાદ આવી શકે છે.
ટ્રમ્પે એમ પણ કહ્યું કે તેઓ ચૂંટણીને મુશ્કેલ બનાવે તેવું કોઈ પગલું લેવા માંગતા નથી અને શક્ય તેટલો સમય રાહ જોવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. જોકે, તેમના નિવેદનથી ઈરાન સાથેના સંઘર્ષના અંત અંગે નવી અટકળોને વેગ મળ્યો છે.
મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષની સીધી અસર વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઈલ બજાર પર જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને લઈને કોઈપણ પ્રકારની અડચણ ઊભી થાય તો વૈશ્વિક ઓઈલ સપ્લાય પર અસર થવાની આશંકા રહે છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વના મહત્વપૂર્ણ ઓઈલ ટ્રાન્ઝિટ રૂટ્સમાંથી એક છે.
ટ્રમ્પે પણ સંકેત આપ્યો છે કે યુદ્ધ સમાપ્ત થયા બાદ તેલના ભાવમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. જો ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેનો તણાવ ઘટે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જહાજોની અવરજવર સામાન્ય બને અને ક્રૂડ ઓઈલનો સપ્લાય સ્થિર રહે, તો બજારમાં સપ્લાય અંગેની ચિંતા ઘટી શકે છે. તેની અસર ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ પર જોવા મળી શકે છે.
જોકે, તેલના ભાવ માત્ર યુદ્ધની સ્થિતિ પર આધારિત નથી. વૈશ્વિક માંગ, ઓપેક+ દેશોની ઉત્પાદન નીતિ, સપ્લાય અને અન્ય ભૂરાજકીય પરિબળો પણ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવને અસર કરે છે. તેથી ટ્રમ્પના નિવેદન બાદ તરત જ ભાવમાં મોટો ઘટાડો થશે એવું ચોક્કસપણે કહી શકાય નહીં.
ટ્રમ્પની આ ટિપ્પણી એવા સમયે આવી છે જ્યારે ઈરાન સમર્થિત હુથીઓની ગતિવિધિઓને લઈને પણ ચિંતા વધી છે. હુથીઓ દ્વારા સાઉદી અરેબિયામાં રિયાધ અને મદીના વચ્ચેની ઓઈલ પાઇપલાઇનને નિશાન બનાવી ડ્રોન હુમલો કરવામાં આવ્યો હોવાના અહેવાલો વચ્ચે મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ વધુ ગંભીર બન્યો છે.
ટ્રમ્પે કહ્યું કે અમેરિકા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર નિયંત્રણ રાખે છે અને ઈરાન સમર્થિત હુથીઓ અમેરિકા સાથે સીધો સંઘર્ષ કરવા માંગતા નથી. આ નિવેદનથી સ્પષ્ટ થાય છે કે અમેરિકા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જહાજોની અવરજવર અને વૈશ્વિક ઓઈલ સપ્લાયને લઈને સ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યું છે.
આ દરમિયાન અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું ડબલિનમાં આઇરિશ રાષ્ટ્રપતિ કેથરિન કોનોલીએ સ્વાગત કર્યું હતું. કોનોલી અગાઉ ટ્રમ્પની નીતિઓ અને તેમના વલણ અંગે ટીકા કરી ચૂકી છે. તેમ છતાં બંને નેતાઓની મુલાકાત દરમિયાન વાતાવરણ નમ્ર અને ઔપચારિક રહ્યું હતું.
મુલાકાત દરમિયાન કોનોલીએ ટ્રમ્પ સાથે ગાર્ડ ઓફ ઓનરનું નિરીક્ષણ કર્યું હતું. તેમણે ટ્રમ્પને બેલફાસ્ટના જાણીતા કવિ માઈકલ લોંગલી દ્વારા લખાયેલી કવિતાઓનો સંગ્રહ પણ ભેટમાં આપ્યો હતો.
ત્યારબાદ ટ્રમ્પે આઇરિશ વડાપ્રધાન માઈકલ માર્ટિન સાથે મુલાકાત કરી હતી. બંને નેતાઓ વચ્ચેની ચર્ચામાં મધ્ય પૂર્વની વર્તમાન સ્થિતિ, ઈરાન અંગે અમેરિકા અને ઈઝરાયલનું વલણ, યુરોપિયન યુનિયનની ફાર્માસ્યુટિકલ્સ પર અમેરિકાના ટેરિફ અને ઈમિગ્રેશન જેવા મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થવાની અપેક્ષા હતી.
ડિક્લેરેશન, PM મોદી-જિનપિંગની મુલાકાત અને ગાલા ડિનર સુધી… સમિટના પહેલા દિવસે શું-શું થયું?
Published On - 8:28 am, Sun, 13 September 26