
આજકાલ પ્રોટીન સપ્લિમેન્ટ્સનો ઉપયોગ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. જીમમાં જનારાઓ, પોતાના શરીરને મજબૂત બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહેલા યુવાનો, રમતવીરો, ફિટનેસ ઉત્સાહીઓ અને ક્યારેક વજન ઘટાડવા કે વધારવાનો પ્રયાસ કરી રહેલા લોકો પણ તેનું સેવન કરે છે.
પ્રોટીન શરીર માટે એક આવશ્યક પોષક તત્વો છે, કારણ કે તે સ્નાયુઓ, હાડકાં અને પેશીઓના નિર્માણ અને સમારકામમાં મદદ કરે છે. જો કે, આનો અર્થ એ નથી કે વધુ પડતું પ્રોટીન સપ્લિમેન્ટ્સ લેવાથી હંમેશા ફાયદો થાય છે.
જ્યારે પૂરક શરીરની જરૂરિયાતો કરતાં વધી જાય છે, ત્યારે તે પાચન, કિડની પર તાણ, ડિહાઇડ્રેશન અને શરીરના સંતુલનને અસર કરી શકે છે. મહત્વપૂર્ણ વાત એ છે કે, દરેક વ્યક્તિની જરૂરિયાતો અલગ અલગ હોય છે. પ્રોટીનનું સેવન ઉંમર, વજન, શારીરિક પ્રવૃત્તિ, આરોગ્ય સ્થિતિ અને આહાર દ્વારા નક્કી થાય છે.
દિલ્હીની જીટીબી હોસ્પિટલના ભૂતપૂર્વ ડાયેટિશિયન ડૉ. અનામિકા ગૌર સમજાવે છે કે વધુ પડતા પ્રોટીન સપ્લિમેન્ટેશન શરીર પર વિવિધ અસરો કરી શકે છે. કેટલાક લોકોને પેટનું ફૂલવું, ગેસ, કબજિયાત, અપચો અથવા ઝાડા જેવી પાચન સમસ્યાઓનો અનુભવ થઈ શકે છે. વધુ પડતા પ્રોટીનનું સેવન કરવાથી શરીરને પચાવવા અને તેનો ઉપયોગ કરવા માટે વધુ પાણીની જરૂર પડે છે, જે ડિહાઇડ્રેશનનું જોખમ વધારી શકે છે.
પ્રોટીન પૂરકની યોગ્ય માત્રા વ્યક્તિએ વ્યક્તિએ અલગ-અલગ હોઈ શકે છે. તે વ્યક્તિની ઉંમર, વજન, કસરત લેવલ અને આહાર પર આધાર રાખે છે. સામાન્ય રીતે એક સ્વસ્થ પુખ્ત વ્યક્તિને શરીરના વજનના કિલોગ્રામ દીઠ આશરે 0.8 થી 1 ગ્રામ પ્રોટીનની જરૂર હોય છે, જ્યારે ખૂબ જ એક્ટિવ વ્યક્તિઓ અથવા રમતવીરોને વધુ પ્રોટીનની જરૂર પડી શકે છે.
ધ્યાનમાં રાખો, આ કુલ પ્રોટીનનું સેવન છે, જેમાં ખોરાક અને પૂરક બંનેનો સમાવેશ થાય છે. તેથી, જરૂરિયાત વિના સપ્લિમેન્ટ લેવાનું શરૂ કરવું યોગ્ય નથી. પહેલા એ સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે કે તમને ખોરાકમાંથી કેટલું પ્રોટીન મળી રહ્યું છે. યોગ્ય માત્રા નક્કી કરવા માટે ડૉક્ટર અથવા ડાયેટિશિયનની સલાહ લેવી શ્રેષ્ઠ છે.
પ્રોટીન સપ્લિમેન્ટ લેતા પહેલા, હંમેશા લેબલ વાંચો અને તેની માત્રા, ઘટકો અને સમાપ્તિ તારીખ તપાસો. ફક્ત જાહેરાતો અથવા અન્ય લોકો શું કહે છે તેના આધારે કોઈપણ સપ્લિમેન્ટ લેવાનું શરૂ કરશો નહીં. જો તમને ક્રોનિક કિડની, લીવર અથવા પાચનતંત્રની સમસ્યા હોય, તો ડૉક્ટરની સલાહ લીધા વિના તેને ન લો.
સપ્લિમેન્ટ્સને સંતુલિત આહારનો વિકલ્પ ન ગણવો જોઈએ, પરંતુ જરૂર પડે ત્યારે પૂરક તરીકે ગણવા જોઈએ. દિવસભર પુષ્કળ પાણી પીવું પણ મહત્વપૂર્ણ છે. જો તમને સપ્લિમેન્ટ લીધા પછી પેટમાં દુખાવો, પેટનું ફૂલવું, ઉબકા અથવા અન્ય સમસ્યાઓનો અનુભવ થાય, તો તેને લેવાનું બંધ કરો અને નિષ્ણાતની સલાહ લો.