મેડિકલ સ્ટોર્સમાંથી જાતે દવા લેતા હોય તો ચેતી જજો, શરીર માટે બની શકે છે હાનિકારક
આજકાલ ઘણા લોકો નાની-મોટી સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ માટે ડૉક્ટરની સલાહ લીધા વિના દવા લે છે. જોકે, આ આદત તેમના સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમી બની શકે છે. અમુક દવાઓ લેવાથી ગંભીર સ્વાસ્થ્ય અસરો થઈ શકે છે. ચાલો જોઈએ કે ડૉક્ટરની સલાહ વિના કઈ દવાઓ લેવામાં આવે તો તે ખતરનાક બની શકે છે.
આજકાલ ઘણા લોકો માટે ડૉક્ટરની સલાહ લીધા વિના દવા લેવી એ એક આદત બની ગઈ છે. હળવો તાવ, માથાનો દુખાવો, શરદી, શરીરમાં દુખાવો અથવા અન્ય નાની બીમારીઓ માટે, લોકો ઘણીવાર મેડિકલ સ્ટોર્સમાંથી જાતે દવા ખરીદે છે અને તેનું સેવન કરે છે.
અગાઉ વપરાયેલી દવાનો ફરીથી ઉપયોગ કરવો અથવા પરિચિત વ્યક્તિની સલાહના આધારે દવા લેવાનું શરૂ કરવું પણ સામાન્ય છે. જો કે, દરેક બીમારીનું કારણ અને દરેક વ્યક્તિની સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિ અલગ અલગ હોય છે. તેથી, એક વ્યક્તિ માટે સલામત હોય તેવી દવા બીજા માટે સલામત હોય તે જરૂરી નથી.
સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓનું જોખમ વધી શકે
યોગ્ય નિદાન અને સલાહ વિના દવા લેવાથી ઘણીવાર શરીર પર ગંભીર અસરો થઈ શકે છે. ખોટી દવા, ખોટી માત્રા અથવા જરૂર કરતાં વધુ સમય સુધી લેવાથી સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓનું જોખમ વધી શકે છે. બાળકો, સગર્ભા સ્ત્રીઓ, વૃદ્ધો અને પહેલાથી જ કોઈ તબીબી સ્થિતિ ધરાવતા લોકોએ આ સંદર્ભમાં ખાસ સાવધ રહેવું જોઈએ. ચાલો જોઈએ કે ડૉક્ટરની સલાહ વિના કઈ દવાઓ ટાળવી જોઈએ, સંભવિત જોખમો અને દવા લેતી વખતે ધ્યાનમાં રાખવા જેવી મહત્વપૂર્ણ બાબતો.
ડૉક્ટરની સલાહ વિના કઈ દવાઓ ન લેવી જોઈએ?
એન્ટિબાયોટિક્સ, સ્ટેરોઇડ્સ, પીડા નિવારક, ઊંઘની ગોળીઓ, હોર્મોનલ દવાઓ અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટેની દવાઓ ડૉક્ટરની સલાહ વિના ન લેવી જોઈએ. આ દવાઓની માત્રા, અવધિ અને જરૂરિયાત દરેક વ્યક્તિની બીમારી અને સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિના આધારે બદલાય છે. પરીક્ષણ વિના તેમને લેવાથી બીમારી ઢંકાઈ શકે છે અથવા ગંભીર સ્વાસ્થ્ય પરિણામો આવી શકે છે.
ઘણી દવાઓ અન્ય દવાઓ સાથે લેવામાં આવે તો નુકસાન પણ કરી શકે છે. કોઈ પરિચિત વ્યક્તિની સલાહ, જૂના પ્રિસ્ક્રિપ્શન અથવા સોશિયલ મીડિયામાંથી મળેલી માહિતીના આધારે દવા શરૂ કરવી યોગ્ય નથી. જો સમસ્યા ચાલુ રહે, તો પોતાની જાતે દવા લેવા કરતા ડૉક્ટરની સલાહ લેવી અને યોગ્ય સારવાર શરૂ કરવી સૌથી સલામત છે.
પ્રિસ્ક્રિપ્શન વિના દવા લેવાના સંભવિત જોખમો શું છે?
પ્રિસ્ક્રિપ્શન વિના દવા લેવાથી બીમારી ઢંકાઈ શકે છે, જેના કારણે મૂળ કારણનું નિદાન કરવામાં વિલંબ થાય છે. ખોટી માત્રા લેવાથી શરીર પર પ્રતિકૂળ અસરો થઈ શકે છે અને કેટલાક કિસ્સાઓમાં કિડની, લીવર અથવા અન્ય અવયવોને પણ અસર થઈ શકે છે.
ક્યારેક દવાઓ એલર્જીક પ્રતિક્રિયાઓ, ઉલટી, ચક્કર, ત્વચા પર ફોલ્લીઓ અથવા અન્ય ગંભીર સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે. જો સમસ્યા લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે તો ડૉક્ટરની સલાહ લીધા વિના વારંવાર દવા લેવાથી સ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ શકે છે.
દવા લેતી વખતે શું ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ?
હંમેશા તમારા ડૉક્ટર દ્વારા નિર્દેશિત દવા લો અને સૂચવેલ માત્રા અને સમયનું પાલન કરો. દવાને અધવચ્ચે અટકાવશો નહીં અથવા કોઈ બીજાની દવાનો ઉપયોગ કરશો નહીં.
દવા લેતા પહેલા એક્સપાયરી ડેટ તપાસો અને જો તમને કોઈ પ્રતિકૂળ અસરોનો અનુભવ થાય તો તરત જ તમારા ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરો. બાળકો, સગર્ભા સ્ત્રીઓ, વૃદ્ધો અને ગંભીર બીમારીઓથી પીડાતા લોકોએ ખાસ કરીને ડૉક્ટરની સલાહ લીધા વિના દવા લેવાનું ટાળવું જોઈએ.
