શું ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન યોગ અને સ્ટ્રેચિંગ કરવું સલામત છે ? જરૂરી બાબતો જાણો
ગર્ભાવસ્થા શરીરમાં ઘણા શારીરિક અને હોર્મોનલ ફેરફારો લાવે છે. ઘણી સ્ત્રીઓ એક્ટિવ અને ફિટ રહેવા માટે યોગ અને સ્ટ્રેચિંગનો ઉપયોગ કરે છે. જોકે શરૂ કરતા પહેલા એ જાણવું મહત્વપૂર્ણ છે કે તે ક્યારે સલામત છે અને કઈ સાવચેતી રાખવી.
ગર્ભાવસ્થા એ દરેક સ્ત્રીના જીવનમાં એક ખાસ તબક્કો છે. જેમાં અનેક શારીરિક અને હોર્મોનલ ફેરફારો જોવા મળે છે. આ સમય દરમિયાન માતા અને ગર્ભસ્થ બાળક બંનેના સ્વાસ્થ્યનું ખાસ ધ્યાન રાખવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
આહાર, આરામ અને યોગ્ય દિનચર્યાની સાથે શારીરિક પ્રવૃત્તિ અંગે પણ ઘણા પ્રશ્નો ઉભા થાય છે. ઘણી સ્ત્રીઓ આ સમય દરમિયાન પોતાની તંદુરસ્તી જાળવવા અને એક્ટિવ રહેવાનો પ્રયાસ કરે છે.
સચોટ માહિતી હોવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે
જોકે ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન દરેક સ્ત્રીની સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિ અને જરૂરિયાતો બદલાય છે. તેથી, કોઈપણ પ્રકારની શારીરિક પ્રવૃત્તિમાં જોડાતા પહેલા સચોટ માહિતી હોવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. એ સમજવું પણ મહત્વપૂર્ણ છે કે ગર્ભાવસ્થાના વિવિધ તબક્કા દરમિયાન શરીરની જરૂરિયાતો બદલાઈ શકે છે.
યોગ્ય માર્ગદર્શન વિના કોઈપણ નવી કસરત શરૂ કરવી યોગ્ય નથી. તેથી ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન યોગ અને સ્ટ્રેચિંગ કેટલું સલામત છે, તેનો અભ્યાસ કરતી વખતે કઈ સાવચેતી રાખવી જોઈએ અને કઈ સ્ત્રીઓએ પહેલા ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ તે સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે.
ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન યોગ અને સ્ટ્રેચિંગ કેટલું સલામત છે?
અમેરિકન કોલેજ ઓફ ઓબ્સ્ટેટ્રિશિયન્સ એન્ડ ગાયનેકોલોજિસ્ટ્સ (ACOG) અનુસાર જે સગર્ભા સ્ત્રીઓને કોઈ ગંભીર સ્વાસ્થ્ય અથવા ગર્ભાવસ્થા સંબંધિત સમસ્યાઓ ન હોય તેઓ ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ યોગ, સ્ટ્રેચિંગ અને અન્ય હળવાથી મધ્યમ શારીરિક કસરતો કરી શકે છે. ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ શરીરને સક્રિય રાખવામાં મદદ કરી શકે છે.
જોકે દરેક સ્ત્રીનું સ્વાસ્થ્ય અલગ હોય છે. તેથી કોઈપણ કસરત શરૂ કરતા પહેલા ડૉક્ટરની સલાહ લેવી મહત્વપૂર્ણ છે. વધુમાં, ગર્ભાવસ્થાના દરેક તબક્કા દરમિયાન શરીરની જરૂરિયાતો બદલાતી રહે છે. તેથી કસરતમાં તે મુજબ ફેરફાર કરવો જોઈએ. જો તમને કોઈપણ પ્રવૃત્તિ દરમિયાન દુખાવો, ચક્કર, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અથવા અસ્વસ્થતા અનુભવાય છે, તો તરત જ બંધ કરો અને ડૉક્ટરની સલાહ લો.
ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન યોગ અને સ્ટ્રેચિંગ કરતી વખતે તમારે શું ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ?
હંમેશા યોગ નિષ્ણાતની દેખરેખ હેઠળ યોગ અને સ્ટ્રેચિંગનો અભ્યાસ કરો અને તમારા ડૉક્ટરની સલાહનું પાલન કરો. હળવી કસરતોથી શરૂઆત કરો અને તમારા શરીરને વધુ પડતો શ્રમ આપવાનું ટાળો.
પુષ્કળ પાણી પીઓ અને આરામદાયક કપડાં પહેરો. કોઈપણ મુદ્રાઓ અથવા ખેંચાણ ટાળો જે તમારા પેટ પર દબાણ લાવે છે અથવા સંતુલન ગુમાવવાનું જોખમ લે છે. જો તમને કોઈપણ સમયે દુખાવો, ચક્કર, રક્તસ્ત્રાવ અથવા કોઈપણ અસામાન્ય લક્ષણોનો અનુભવ થાય છે, તો તરત જ પ્રેક્ટિસ કરવાનું બંધ કરો અને તમારા ડૉક્ટરની સલાહ લો.
યોગ અને સ્ટ્રેચિંગ શરૂ કરતા પહેલા કઈ સગર્ભા સ્ત્રીઓએ ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ?
ઉચ્ચ બ્લડ પ્રેશર, હૃદય રોગ, ગંભીર એનિમિયા, ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન રક્તસ્ત્રાવ, અકાળ પ્રસૂતિનું જોખમ, પ્લેસેન્ટલ સમસ્યાઓ અથવા અન્ય સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ ધરાવતી સ્ત્રીઓએ યોગ અને સ્ટ્રેચિંગ શરૂ કરતા પહેલા ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ.
વધુમાં જોડિયા અથવા બહુવિધ બાળકોને જન્મ આપતી સ્ત્રીઓ, અગાઉ ગર્ભપાતનો ઇતિહાસ ધરાવતી સ્ત્રીઓ, અથવા કોઈપણ અન્ય ઉચ્ચ-જોખમ ધરાવતી ગર્ભાવસ્થા ધરાવતી સ્ત્રીઓએ ડૉક્ટરની સલાહ લીધા વિના કોઈપણ નવી શારીરિક પ્રવૃત્તિ શરૂ કરવાનું ટાળવું જોઈએ.
(note: સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ ધરાવતી સ્ત્રીઓએ યોગ અને સ્ટ્રેચિંગ શરૂ કરતા પહેલા ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ.)
