Health : ફક્ત ઉકાળામાં જ નહીં તમારા શરીરના આ 7 ભાગમાં છુપાયેલી હોય છે ઇમ્યુનિટી, તમે નહીં જાણતા હોવ

રોગપ્રતિકારક શક્તિ ફક્ત ઉકાળા કે ઘરેલુ નુસ્ખામાં જ નથી, તે આપણા શરીરના 7 મુખ્ય અવયવો અને પ્રણાલીઓમાં છુપાયેલી છે. ચાલો આજે સંપૂર્ણ રીતે સમજીએ કે રોગપ્રતિકારક શક્તિ શું છે, કેવી રીતે બને છે અને કેવી રીતે કાર્ય કરે છે.

રોગપ્રતિકારક શક્તિ એ આપણા શરીરની એક શક્તિશાળી સુરક્ષા પ્રણાલી છે, જે આપણને વિવિધ રોગો અને ચેપ સામે લડવામાં મદદ કરે છે. જ્યારે પણ કોઈ બેક્ટેરિયા, વાયરસ અથવા ફૂગ શરીરમાં પ્રવેશ કરે છે, ત્યારે રોગપ્રતિકારક શક્તિ તેને ઓળખે છે, તેની સામે લડે છે અને તેને નાશ કરે છે.

ખાસ વાત એ છે કે રોગપ્રતિકારક શક્તિ અગાઉ હરાવેલા જંતુઓને યાદ રાખે છે. આ કાર્ય ખાસ પ્રકારના શ્વેત રક્તકણો, જેને મેમરી કોષો કહે છે, દ્વારા થાય છે. તેથી જો એ જ જંતુ ફરીથી શરીરમાં પ્રવેશ કરે, તો રોગપ્રતિકારક શક્તિ તેને તરત ઓળખીને નષ્ટ કરી દે છે.

જો કે, દરેક રોગમાં આવું શક્ય નથી. જેમ કે શરદી અને ફ્લૂ, આ રોગો વારંવાર થાય છે કારણ કે તેમના ઘણા પ્રકારના વાયરસ હોય છે. એક વાર શરદી થવાથી બીજા વાયરસ સામે રક્ષણ મળતું નથી.

રોગપ્રતિકારક શક્તિના મુખ્ય ભાગો

રોગપ્રતિકારક શક્તિ અનેક મહત્વપૂર્ણ ઘટકોથી બનેલી છે, જે એકસાથે મળીને શરીરની સુરક્ષા કરે છે.

શ્વેત રક્તકણો

શ્વેત રક્તકણો રોગપ્રતિકારક શક્તિનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. તે અસ્થિ મજ્જામાં બને છે અને લોહી તથા લસિકા તંત્ર મારફતે સમગ્ર શરીરમાં ફરે છે. જ્યારે પણ કોઈ બેક્ટેરિયા, વાયરસ કે ફૂગ મળી આવે, ત્યારે આ કોષો તરત જ હુમલો કરે છે.
આમાં બી-કોષો, ટી-કોષો અને નેચરલ કિલર કોષોનો સમાવેશ થાય છે.

એન્ટિબોડીઝ

એન્ટિબોડીઝ સૂક્ષ્મજંતુઓ અને તેઓ ઉત્પન્ન કરતા ઝેર સામે લડવામાં મદદ કરે છે. તે જંતુઓની સપાટી પર રહેલા એન્ટિજેન્સને ઓળખીને તેમને વિદેશી તરીકે ચિહ્નિત કરે છે, જેથી રોગપ્રતિકારક શક્તિ તેમને સરળતાથી નષ્ટ કરી શકે.

કોમ્પલિમેન્ટ સિસ્ટમ

કોમ્પલિમેન્ટ સિસ્ટમ પ્રોટીનનો એક સમૂહ છે, જે એન્ટિબોડીઝની કાર્યક્ષમતામાં વધારો કરે છે અને ચેપ સામે લડવાની પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવે છે.

લસિકા તંત્ર

લસિકા તંત્ર શરીરમાં ફેલાયેલી પાતળી વાહિનીઓનું નેટવર્ક છે. તે પ્રવાહી સંતુલન જાળવે છે, બેક્ટેરિયા અને કેન્સરના કોષો સામે લડે છે અને શરીરના કચરાને દૂર કરે છે. લસિકા ગાંઠો સૂક્ષ્મજંતુઓને ફસાવીને નાશ કરવામાં મદદ કરે છે.

બરોળ

બરોળ લોહીને સાફ કરવાનું કામ કરે છે. તે જૂના અને નુકસાન પામેલા લાલ રક્તકણોને દૂર કરે છે અને રોગપ્રતિકારક શક્તિ માટે જરૂરી એન્ટિબોડીઝ અને લિમ્ફોસાઇટ્સ ઉત્પન્ન કરે છે.

બોન મૈરો

બોન મૈરો હાડકાંની અંદર રહેલી નરમ પેશી છે. અહીં લાલ રક્તકણો, શ્વેત રક્તકણો અને પ્લેટલેટ્સ બને છે, જે ઓક્સિજન વહન, ચેપ સામે લડત અને લોહી ગંઠાવામાં મદદ કરે છે.

થાઇમસ ગ્રંથિ

થાઇમસ ગ્રંથિ ટી-લિમ્ફોસાઇટ્સ નામના વિશેષ શ્વેત રક્તકણો ઉત્પન્ન કરે છે. આ કોષો રોગપ્રતિકારક શક્તિને મજબૂત બનાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.

શરીર માટે કઈ દાળ સારી હોય છે? ચાલો જાણીએ, જાણવા માટે અહીં ક્લિક કરો..