રાત્રે ઊંઘતી વખતે હાથ સુન્ન થઈ જાય છે? ભૂલથી પણ ન કરો નજરઅંદાજ, હોઈ શકે છે આ ગંભીર કારણો
રાત્રે ઊંઘતી વખતે હાથમાં ખાલી ચઢવી, સોય ભોંકાતી હોય તેવો અહેસાસ કે હાથ સુન્ન થવાની સમસ્યા સામાન્ય નથી. ખોટી પોઝિશન ઉપરાંત તે સર્વાઇકલ, કાર્પલ ટનલ સિન્ડ્રોમ કે ડાયાબિટીક ન્યુરોપેથી જેવી ગંભીર બીમારીઓનો પણ સંકેત હોઈ શકે છે. જાણો તબીબોના મહત્વપૂર્ણ અભિપ્રાય.
જો તમને પણ રાત્રે સૂતી વખતે અચાનક હાથ સુન્ન થઈ જવાની, ઝણઝણાટી થવાની કે હાથમાં કીડીઓ ચાલતી હોય તેવો અહેસાસ થતો હોય, તો તેની પાછળ ઘણા કારણો હોઈ શકે છે. સામાન્ય રીતે આ સમસ્યા ઊંઘવાની ખોટી પોઝિશનના કારણે ઉદ્ભવતી હોય છે, પરંતુ જો લાંબા સમય સુધી આવું વારંવાર બનતું રહે તો તે કોઈ ગંભીર બીમારીનો સંકેત પણ હોઈ શકે છે.
રાત્રે હાથમાં સોય ભોંકાતી હોય તેવી ઝણઝણાટી કે હાથ સુન્ન થવાને મોટાભાગના લોકો સામાન્ય ગણીને અવગણી દેતા હોય છે. પરંતુ વારંવાર થતી આ તકલીફને નજરઅંદાજ કરવી તમારા સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.
સૂતી વખતે હાથ સુન્ન થવાનું મુખ્ય કારણ શું છે?
જ્યારે આપણે રાત્રે ઊંઘતી વખતે લાંબા સમય સુધી એક જ પડખે સૂઈ રહીએ છીએ અથવા માથા નીચે હાથ દબાવીને સૂઈએ છીએ, ત્યારે હાથની નસો (ચેતાઓ) પર દબાણ આવે છે. તેનાથી નસોના સામાન્ય રક્ત પરિભ્રમણ અને કાર્યપ્રણાલીમાં કામચલાઉ અવરોધ ઊભો થાય છે, જેથી હાથ સુન્ન થઈ જાય છે. સામાન્ય રીતે હાથની પોઝિશન બદલવાથી અને થોડીવાર હાથ હલાવવાથી આ તકલીફ દૂર થઈ જાય છે.
શું આ સર્વાઇકલ કે ગરદનની સમસ્યા હોઈ શકે છે?
તબીબોના મતે, આ સર્વાઇકલ સ્પોન્ડિલોસિસ અથવા ગરદનની કરોડરજ્જુની સમસ્યા પણ હોઈ શકે છે. ગરદનના મણકા વચ્ચે આવેલી ગાદી (ડિસ્ક) માં ફેરફાર થવાથી કે નસ દબાવાને કારણે ગરદનથી લઈને છેક હાથ અને આંગળીઓ સુધી દુખાવો, ઝણઝણાટી કે સુન્નપણું આવી શકે છે. જો હાથ સુન્ન થવાની સાથે ગરદનમાં દુખાવો, ખભામાં ખેંચાણ કે આંગળીઓમાં નબળાઈ જણાય, તો તુરંત સ્પાઇન કે ઓર્થોપેડિક નિષ્ણાત પાસે તપાસ કરાવવી જરૂરી છે.
શું ડાયાબિટીસના કારણે પણ હાથ સુન્ન થઈ શકે છે?
ડાયાબિટીસના દર્દીઓમાં બ્લડ શુગરનું પ્રમાણ અનિયંત્રિત રહેવાથી નસોને નુકસાન પહોંચે છે, જેને ‘ડાયાબિટીક ન્યુરોપેથી’ કહેવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કાંડાની મુખ્ય નસ દબાવાની સ્થિતિ, જેને ‘કાર્પલ ટનલ સિન્ડ્રોમ’ (Carpal Tunnel Syndrome) કહેવાય છે, તેના કારણે પણ ખાસ કરીને રાત્રે હાથ અને આંગળીઓ સુન્ન થઈ જાય છે. આ સમસ્યા મુખ્યત્વે અંગૂઠો, પહેલી આંગળી (તર્જની) અને વચ્ચેની આંગળીમાં વધુ જોવા મળે છે.
હાથ સુન્ન થવાની સમસ્યામાં શું સાવચેતી રાખવી?
- સૂતી વખતે હાથને ક્યારેય શરીર કે માથા નીચે દબાવીને ન રાખો.
- ગરદન અને હાથ હંમેશાં આરામદાયક સ્થિતિમાં રહે તે રીતે સૂવાની ટેવ પાડો.
- લાંબા સમય સુધી કોણી વાળીને કે ફોલ્ડ કરીને સૂવાનું ટાળો.
- જો આ સમસ્યા વારંવાર થતી હોય, તો વિલંબ કર્યા વિના ન્યુરોલોજિસ્ટનો સંપર્ક કરો.
- ડૉક્ટરની સલાહ વિના પોતાની મેળે કોઈ પણ પેઇનકિલર દવાઓ કે વિટામિન સપ્લિમેન્ટ્સ લેવાનું શરૂ ન કરો.
ક્યારે તાત્કાલિક હોસ્પિટલ પહોંચવું જરૂરી બને છે?
જો અચાનક એક હાથ સુન્ન થવાની સાથે ચહેરાનો એક ભાગ ત્રાંસો થતો જણાય, બોલવામાં મુશ્કેલી પડે, હાથ-પગમાં લકવો જેવી નબળાઈ લાગે કે શરીરનું સંતુલન બગડે, તો આ બ્રેઇન સ્ટ્રોક (Brain Stroke) ના ગંભીર લક્ષણો હોઈ શકે છે. આવી કટોકટીમાં દર્દીને ક્ષણનો પણ વિલંબ કર્યા વિના નજીકની ઇમરજન્સી હોસ્પિટલમાં લઈ જવો જોઈએ. આ ઉપરાંત હાથનું સુન્નપણું સતત ચાલુ રહે તો પણ તબીબી તપાસ અનિવાર્ય છે.
