પિત્તાશયમાં પથરી કેવી રીતે બને છે? ડોક્ટરે સમજાવ્યા પ્રકાર અને લક્ષણો
આજકાલ નાની ઉંમરે પિત્તાશયમાં પથરીની સમસ્યા સામાન્ય બની ગઈ છે. ચિંતાજનક વાત એ છે કે આ સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા યુવાનોને વધુને વધુ અસર કરી રહી છે. આ પાછળના કારણો શું હોઈ શકે છે? એક નિષ્ણાત સમજાવે.
દારૂ પીવું, ખાવાની રીતમાં તીવ્ર ફેરફાર, ડિહાઇડ્રેશન અને અન્ય ઘણા પરિબળો નાની ઉંમરે પથરીના વિકાસમાં ભાગ ભજવે છે. NIH સંશોધનમાં બહાર આવ્યું છે કે 20 થી 40 વર્ષની વયના લોકોમાં કિડનીમાં પથરીની સમસ્યા વધુ જોવા મળે છે. જો કે અમે અહીં પિત્તાશયમાં પથરીની સમસ્યા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છીએ. સર ગંગા રામ હોસ્પિટલના લીવર ગેસ્ટ્રોએન્ટેરોલોજિસ્ટ ડૉ. પિયુષ રંજન સમજાવે છે કે પિત્તાશયમાં પથરી સામાન્ય વસ્તીના લગભગ 7% લોકોને અસર કરે છે.
પિત્તાશયમાં પથરીના કારણે પેટમાં તીવ્ર દુખાવો થઈ શકે છે. આ સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા આજકાલ સામાન્ય બની ગઈ છે, પરંતુ નાની ઉંમરે લોકો તેનો ભોગ બની રહ્યા છે તે ચિંતાજનક છે.
પેશાબ કરતી વખતે બળતરા અનુભવે
એવું કહેવાય છે કે અપૂરતા પાણીના સેવનથી કિડનીમાં પથરી થઈ શકે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે કિડનીમાં પથરી બનવામાં ફાળો આપતા અન્ય ઘણા પરિબળો છે? ગરમ વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોમાં કિડનીમાં પથરી વધુ જોવા મળે છે. પરિણામે, જીમ જનારાઓ અને કોલેજના વિદ્યાર્થીઓ ઘણીવાર પેશાબની નળીઓનો વિસ્તાર ચેપ, પેટમાં દુખાવો અને પથરીને કારણે પેશાબ કરતી વખતે બળતરા અનુભવે છે. નિષ્ણાતો પાસેથી જાણો કે આવું કેમ થાય છે અને તેને રોકવા માટે કયા પગલાં લેવા જોઈએ.
પિત્તાશયમાં પથરી કેમ બને છે?
TV9 એ આ મુદ્દા પર સર ગંગા રામ હોસ્પિટલના ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ લિવર ગેસ્ટ્રોએન્ટેરોલોજીના વાઇસ ચેરમેન ડૉ. પિયુષ રંજન સાથે ખાસ વાત કરી. નિષ્ણાતો કહે છે કે પિત્તાશયમાં પથરી થવાથી પેટની મધ્ય અને જમણી બાજુએ તીવ્ર દુખાવો થાય છે.
પિત્તાશયમાં પથરી થવાના પ્રકારો
નિષ્ણાતો કહે છે કે પિત્તાશયમાં પથરી બે રીતે થાય છે: કોલેસ્ટ્રોલ પથરી અને પિગમેન્ટ પથરી. કોલેસ્ટ્રોલ પથરી શરીરમાં કોલેસ્ટ્રોલના ચયાપચય અથવા પિત્તાશયના ખામીને કારણે થાય છે. ડોકટરો એવું પણ સૂચવે છે કે આનુવંશિક પરિબળો પિત્તાશયમાં પથરી બનવામાં ફાળો આપી શકે છે.
નાની ઉંમરમાં આ સમસ્યા કેમ થાય છે?
જો આ સમસ્યા નાની ઉંમરમાં થાય છે, તો સૌથી સામાન્ય કારણ પિગમેન્ટ્સ સ્ટોન છે. આ પ્રકારના પત્થરો હેમોલિસિસ દ્વારા બને છે. કોલેસ્ટ્રોલ અને પિગમેન્ટ્સ સ્ટોન બંને નાની ઉંમરમાં થઈ શકે છે. જોકે, નાની ઉંમરમાં પિગમેન્ટ્સ સ્ટોન વધુ સામાન્ય છે. આ પત્થરો નાના અને કાળા રંગના હોય છે.
કોલેસ્ટ્રોલ પત્થરો સામાન્ય રીતે નાની ઉંમરમાં દુર્લભ હોય છે કારણ કે તે મેટાબોલિક સમસ્યાઓ ધરાવતા લોકોમાં થાય છે. જો લક્ષણો દેખાય છે, તો એકમાત્ર સારવાર શસ્ત્રક્રિયા છે.
પિત્તાશયમાં પથરીઓથી બચવા માટે આ બાબતોનું ધ્યાન રાખો.
જ્યારે પિત્તાશયમાં પથરીઓનું જોખમ સંપૂર્ણપણે દૂર કરી શકાતું નથી, ત્યારે કેટલીક આદતો જોખમને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડી શકે છે. પિત્તાશયમાં કોલેસ્ટ્રોલ અથવા બિલીરૂબિન એકઠા થાય છે ત્યારે ઘણીવાર પથરી બને છે.
પિત્તાશયમાં પથરીથી બચવા માટેના મુખ્ય મુદ્દાઓ.
ઝડપી વજન ઘટાડવું ટાળો – એવું કહેવાય છે કે ઝડપી વજન ઘટાડવું, જેમ કે ક્રેશ ડાયેટિંગ, પિત્તાશયમાં પથરીનું કારણ બની શકે છે. ભૂખ્યા રહેવાનું ટાળો.
તેલયુક્ત ખોરાક ટાળો – હંમેશા તેલયુક્ત અથવા તળેલા ખોરાક ટાળો. પ્રોસેસ્ડ ખોરાક પણ પિત્તમાં કોલેસ્ટ્રોલ વધારી શકે છે. સમોસા, પકોડા, પિઝા અને બર્ગર જેવી વસ્તુઓ ટાળવી શ્રેષ્ઠ છે.
ફાઇબર મહત્વપૂર્ણ છે – વધુ ઓટ્સ, કઠોળ, ફળો, લીલા શાકભાજી અને આખા અનાજ ખાઓ કારણ કે તેમાં ફાઇબર હોય છે. સમયસર ભોજન લો અને નાસ્તો છોડશો નહીં. આ ભૂલ ડાયાબિટીસનું જોખમ વધારે છે.
