શું તમારું બ્લડ પ્રેશર નોર્મલ છે? સ્ત્રી અને પુરુષમાં BP માપવાના ધોરણો કેમ હોય છે અલગ જાણો

આજના ભાગદોડભર્યા જીવનમાં બ્લડ પ્રેશર 'સાયલન્ટ કિલર' સાબિત થઈ રહ્યું છે. WHO મુજબ દુનિયામાં 1.28 અબજ લોકો હાઈ BP થી પીડાય છે, જેમાંથી અડધા લોકોને તો તેની જાણ પણ નથી. જાણો તમારી ઉંમર અને લિંગ (Gender) પ્રમાણે BP નો સાચો આંકડો કેટલો હોવો જોઈએ અને તેને કંટ્રોલ કરવાની 5 અચૂક રીતો.

Image Credit source: AI

Sachin Agrawal | Updated on: Mar 02, 2026 | 9:31 PM

ભારતમાં દર 4 માંથી 1 પુખ્ત વ્યક્તિ બ્લડ પ્રેશરની સમસ્યાથી પીડાય છે. ઓફિસનો તણાવ અને બગડતી ખાણીપીણી આપણને એવી બીમારી તરફ ધકેલી રહી છે જે હાર્ટ એટેક અને બ્રેઈન સ્ટ્રોકનું કારણ બને છે. વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન (WHO) ના મતે, લગભગ 46% લોકોને ખબર જ નથી હોતી કે તેઓ આ ગંભીર બીમારીની ઝપેટમાં આવી ગયા છે.

બ્લડ પ્રેશર શું છે?

બ્લડ પ્રેશર બે આંકડામાં માપવામાં આવે છે:

સિસ્ટોલિક (Systolic): ઉપરનો નંબર, જે હૃદય ધબકે ત્યારે ધમનીઓમાં લોહીનું દબાણ દર્શાવે છે.
ડાયસ્ટોલિક (Diastolic): નીચેનો નંબર, જે બે ધબકારા વચ્ચે આરામ સમયનું દબાણ છે.
સામાન્ય રીતે 120/80 ને આદર્શ માનવામાં આવે છે, પરંતુ તે ઉંમર અને લિંગ મુજબ બદલાય છે.

ઉંમર અને જેન્ડર મુજબ BP નો ચાર્ટ

મહિલાઓ અને પુરુષોમાં હોર્મોનલ ફેરફારને કારણે બ્લડ પ્રેશરની રેન્જ અલગ-અલગ હોય છે:

ઉંમર	પુરુષ (BP)	મહિલા (BP)
18-40 વર્ષ	120/71	115/70
41-59 વર્ષ	130/80	125/80
65 વર્ષથી વધુ	138/70	135/70

21 થી 25 વર્ષની સ્વસ્થ મહિલામાં 115.5/70.5 અને 31 થી 35 વર્ષની વયે તે 110.5/72.5 ની આસપાસ હોવું જોઈએ.

આ લક્ષણોને ક્યારેય અવગણશો નહીં

જો તમને નીચે મુજબના ચિહ્નો જણાય, તો તરત જ તપાસ કરાવો:

સવારે ઉઠ્યા બાદ માથું ભારે લાગવું કે ચક્કર આવવા.
અચાનક નાકમાંથી લોહી નીકળવું.
સતત માથાનો દુખાવો કે દ્રષ્ટિ ધૂંધળી થવી.
હાથ-પગમાં ઝણઝણાટી કે સુન્નપણું આવવું.
છાતીમાં દુખાવો કે શ્વાસ લેવામાં તકલીફ.

BP કંટ્રોલ કરવાના 5 અચૂક રસ્તા

મીઠું અને ખાંડ ઘટાડો: વધુ પડતું મીઠું ધમનીઓમાં દબાણ વધારે છે. પેકેટ ફૂડ અને ચિપ્સ ટાળો.
નિયમિત વ્યાયામ: રોજ 30 મિનિટ ચાલવું કે યોગ કરવાથી હૃદય મજબૂત બને છે.
વ્યસનથી દૂરી: સિગારેટ અને દારૂ રક્તવાહિનીઓને સાંકડી કરે છે, જેનાથી BP ઝડપથી વધે છે.
તણાવ મુક્તિ: મેડિટેશન અને ઊંડા શ્વાસ લેવાની કસરતને દિનચર્યાનો ભાગ બનાવો.
નિયમિત ચેકઅપ: ઘરે ડિજિટલ BP મશીન રાખો અને અઠવાડિયે એકવાર રીડિંગ નોંધી ડોક્ટરની સલાહ લો.

તમારું હૃદય તમારા હાથમાં છે. સમયસરની સાવચેતી જ લાંબા અને સ્વસ્થ જીવનની ચાવી છે.