Lok Sabha Election: શું 2024માં ગાંધી પરિવાર છોડી દેશે અમેઠી બેઠક, 1977થી ગાંધી પરિવાર સાથે જોડાયેલી છે અમેઠી, જાણો
કોંગ્રેસ અને નેહરુ-ગાંધી પરિવાર વચ્ચેનો સંબંધ અમેઠીના ઘણા સમય પહેલા રાયબરેલી સાથે જોડાયેલો હતો. 1977ની ચૂંટણીમાં હાર બાદ ઈન્દિરા ગાંધીને રાયબરેલી બેઠક પરથી મોહભંગ થઈ ગયો હતો. ઈન્દિરા ગાંધીની હાર બાદ 2004માં ગાંધી પરિવારમાંથી સોનિયા ગાંધી આ બેઠક પરથી ચૂંટણી લડવા આવ્યા હતા.
જ્યારે પણ રાજકારણમાં રાજકીય કટોકટી આવે છે, ત્યારે રાજકીય પક્ષોના પરિવારો અને માસ્ટર્સ પાસે તેમની રાજકીય આબરુ બચાવવા માટે કેટલાક અભેદ્ય કિલ્લાઓ હોય છે. રાયબરેલી અને અમેઠી સંસદીય બેઠકો ગાંધી પરિવારનો અભેદ્ય કિલ્લો માનવામાં આવે છે, પરંતુ 2019માં મોદી લહેરમાં ગાંધી પરિવારે અમેઠી બેઠક ગુમાવી હતી. રાહુલ ગાંધીને હરાવીને ભાજપના સ્મૃતિ ઈરાનીએ પોતાનો દબદબો જાળવી રાખ્યો છે અને હવે 2024ની ચૂંટણી નજીક આવી રહી છે ત્યારે દરેકના મનમાં પ્રશ્ન એ છે કે શું ગાંધી પરિવાર અમેઠી બેઠક પરથી ફરીથી પોતાનું નસીબ અજમાવશે કે પછી તેઓ તેને છોડી દેશે?
તમને જણાવી દઈએ કે નેહરુ-ગાંધી પરિવારનો ઉત્તર પ્રદેશની અમેઠી અને રાયબરેલી બેઠકો સાથે ભાવનાત્મક સંબંધ છે. 1977 પછી 2019ની લોકસભા ચૂંટણીમાં ગાંધી પરિવારના સભ્યને અમેઠી બેઠક પરથી ચૂંટણીમાં હારનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. 1977માં સંજય ગાંધીની હાર થઈ હતી અને રાહુલ ગાંધીને 2019માં હારનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. રાહુલની હારથી ગાંધી પરિવાર અને કોંગ્રેસ બંને રાજકીય રીતે ચોંકી ગયા હતા.
અમેઠીની હારના ઘા હજુ તાજા છે
અમેઠીમાં રાહુલ ગાંધીની હાર થયાને પાંચ વર્ષ થવા જઈ રહ્યા છે, પરંતુ કોંગ્રેસ માટે આ ઘા હજુ પણ તાજો જ છે. આવી સ્થિતિમાં ગાંધી પરિવારનો અમેઠી સાથેનો લગાવ અને ભાવનાત્મક સંબંધ પહેલા જેવો રહ્યો નથી. 2019 થી, રાહુલ ગાંધી અને પ્રિયંકા ગાંધી માત્ર એક કે બે વાર અમેઠીની મુલાકાતે આવ્યા છે. આ રીતે કોંગ્રેસ અમેઠી બેઠક પર ખાસ ઉત્સાહ દાખવી રહી નથી. આ કારણે અમેઠી બેઠક પરથી ગાંધી પરિવારના કોઈપણ સભ્યના ચૂંટણી મેદાનમાં પ્રવેશ પર હજુ પણ સસ્પેન્સ છે.
કોંગ્રેસ અને નેહરુ-ગાંધી પરિવાર વચ્ચેનો સંબંધ અમેઠીના ઘણા સમય પહેલા રાયબરેલી સાથે જોડાયેલો હતો. 1977માં જ્યારે ઈન્દિરા ગાંધીને, જનતા પાર્ટીના રાજ નારાયણે રાયબરેલી બેઠક પરથી હરાવ્યા હતા ત્યારે ગાંધી પરિવારે 43 વર્ષ સુધી રાયબરેલી વિસ્તારથી મોં ફેરવી લીધું હતું. 1980ની લોકસભા ચૂંટણીમાં ઈન્દિરા ગાંધીએ રાયબરેલી અને આંધ્રપ્રદેશની મેંડક બેઠક પરથી ચૂંટણી લડી હતી અને બંને બેઠકો જીતવામાં સફળ રહ્યા હતા, પરંતુ તેમણે રાયબરેલી બેઠક પરથી રાજીનામું આપ્યું હતું અને મેંડક બેઠક પસંદ કરી હતી. આ પછી ઈન્દિરા ગાંધીએ ક્યારેય રાયબરેલી બેઠક પરથી ચૂંટણી લડી ન હતી.
જ્યારે ઈન્દિરા ગાંધી રાયબરેલીથી મોં ફેરવી ગયા હતા
રાજકીય વિશ્લેષકો પણ માને છે કે 1977ની ચૂંટણીની હાર બાદ ઈન્દિરા ગાંધીનો રાયબરેલી બેઠકથી મોહભંગ થઈ ગયો હતો. આ કારણે તેમણે રાયબરેલીની જગ્યાએ મેંડક સીટને રાજકીય મહત્વ આપ્યું અને ત્યાર બાદ તેમને તે પ્રકારનો લગાવ નહોતો. આના દ્વારા રાયબરેલીના લોકોને એક સંદેશ આપવાનો હેતુ હતો.
ઈન્દિરા ગાંધીની હાર બાદ 2004માં ગાંધી પરિવારમાંથી સોનિયા ગાંધી, ચૂંટણી લડવા આવ્યા હતા. આ રીતે, 43 વર્ષથી, ગાંધી પરિવારમાંથી કોઈએ રાયબરેલી બેઠક પરથી ચૂંટણી લડી ન હતી, પરંતુ ગાંધી પરિવારના સગા અરુણ નેહરુ અને શીલા કૌલ રાયબરેલીથી ચૂંટણી લડીને લોકસભામાં પહોંચ્યા હતા. બીજી તરફ, સંજય ગાંધી અને પછી રાજીવ ગાંધી રાયબરેલીની બાજુની અમેઠી લોકસભા બેઠક પરથી ચૂંટણી લડતા રહ્યા અને જીતતા રહ્યા, પરંતુ 2019માં રાહુલની હાર પછી ગાંધી પરિવારનું અમેઠીને લઈને વલણ પણ એ જ રીતે દેખાઈ રહ્યું છે.
અમેઠી સીટ સાથે ગાંધી પરિવારનું જોડાણ 1977નું છે
વરિષ્ઠ પત્રકાર ફિરોઝ નકવીનું કહેવું છે કે રાયબરેલી અને અમેઠી લોકસભા સાથે ગાંધી પરિવારના જોડાણમાં મોટો તફાવત છે. રાયબરેલી સાથે નેહરુ-ગાંધી પરિવારનો સંબંધ ચાર પેઢીઓ અને આઝાદી પૂર્વેનો છે, જ્યારે અમેઠી બેઠક સાથે ગાંધી પરિવારનું જોડાણ 1977નું છે. જ્યારે સંજય ગાંધી ચૂંટણી લડ્યા હતા. જો કે, સંજય ગાંધી 1977માં ચૂંટણી હારી ગયા હતા, પરંતુ તે પછી પણ તેઓ 1980માં જીતીને લોકસભા પહોંચ્યા હતા જ્યારે ઈન્દિરા ગાંધી 1980માં જીત્યા બાદ રાયબરેલી છોડી ગયા હતા.
ફિરોઝ નકવીનું કહેવું છે કે 2024ની ચૂંટણીમાં ગાંધી પરિવારના ઘણા સભ્યો ચૂંટણી લડે તેવી સ્થિતિ સર્જાઈ રહી નથી. સોનિયા ગાંધીની તબિયત ખરાબ છે અને તેમના ચૂંટણી લડવાની કોઈ આશા નથી, જ્યારે રાહુલ ગાંધી પણ કાયદાકીય મામલામાં ફસાયેલા છે, જેના કારણે તેમના ચૂંટણી લડવા પર સસ્પેન્સ છે. પ્રિયંકા ગાંધી એકમાત્ર બચેલા છે, જે ચૂંટણી લડે તેવી શક્યતા છે. આવી સ્થિતિમાં, જ્યારે પ્રિયંકા ગાંધી માટે બેઠક પસંદ કરવાની વાત આવે છે, ત્યારે મને લાગે છે કે તેઓ અમેઠી અને વાયનાડને બદલે રાયબરેલી પસંદ કરશે, કારણ કે નહેરુ-ગાંધી પરિવારની ચાર પેઢીઓ રાયબરેલી સાથે જોડાયેલી છે.
રાયબરેલી સાથે ગાંધી પરિવારનો 4 પેઢીનો સંબંધ
2024ની લોકસભા ચૂંટણીના સમગ્ર સમીકરણને જોતા એવું લાગે છે કે જે રીતે 1980માં ગાંધી પરિવારે રાયબરેલી સાથે સંબંધો તોડ્યા હતા તે જ રીતે તેઓ 2024માં અમેઠી બેઠક છોડી શકે છે. આના દ્વારા અમેઠીના લોકોને રાજકીય સંદેશ આપવાનો હેતુ પણ માનવામાં આવી રહ્યો છે, કારણ કે 2019ની હારના ઘા ગાંધી પરિવારના મનમાં હજુ પણ છે અને તે હજુ રૂઝાયા નથી.
