અમેરિકાથી ભારતીય વિદ્યાર્થીઓનો મોહભંગ ! એક વર્ષમાં 30 હજાર વિદ્યાર્થીઓએ છોડી દીધો દેશ
અમેરિકામાં શિક્ષણ ખર્ચમાં વધારો, કડક વિઝા નિયમો અને નોકરીની અનિશ્ચિતતાને કારણે એક જ વર્ષમાં 30,000 ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અમેરિકા છોડી રહ્યા છે. જર્મની, ફ્રાન્સ અને નેધરલેન્ડ જેવા દેશો હવે તેમના પસંદગીના સ્થળો બની રહ્યા છે.
વિદેશમાં અભ્યાસ કરવાનું સ્વપ્ન જોતા દરેક વિદ્યાર્થી માટે એક સમયે ટોચનું સ્થળ રહેતું અમેરિકા હવે પહેલા જેવું રહ્યું નથી. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની નીતિઓ, વિઝામાં વિલંબ અને નોકરીની ગેરંટીનો અભાવ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને ઝડપથી અમેરિકા છોડી રહ્યા છે.
ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ કયા દેશોમાં જઈ રહ્યા છે?
અમેરિકન અભ્યાસના ડેટા અનુસાર, ગયા વર્ષે લગભગ 30,000 વિદ્યાર્થીઓએ તેમનો અભ્યાસ અધવચ્ચે છોડી દીધો છે અને અમેરિકા પાછા ફર્યા છે. જૂન 2025માં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા 382,000 હતી જે જૂન 2026 સુધીમાં ઘટીને 352,000 થઈ ગઈ છે. આ પાછળનું કારણ શું છે, અને યુએસ છોડ્યા પછી ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ કયા દેશોમાં જઈ રહ્યા છે? ચાલો જાણીએ.
એક સમય હતો જ્યારે અમેરિકન યુનિવર્સિટીઓમાં પ્રવેશ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે સફળતા અને ઉજ્જવળ કારકિર્દીની ગેરંટી માનવામાં આવતો હતો. પરંતુ હવે પરિસ્થિતિ ઝડપથી બદલાઈ રહી છે. વધતા ખર્ચ, કડક ઇમિગ્રેશન નીતિઓ અને ગ્રેજ્યુએશન પછી નોકરી શોધવાની અનિશ્ચિતતાને કારણે વિદ્યાર્થીઓનો અમેરિકામાં વિશ્વાસ ઓછો થઈ ગયો છે. આ જ કારણ છે કે હજારો વિદ્યાર્થીઓ હવે વૈકલ્પિક વિકલ્પો શોધી રહ્યા છે.
વિઝા નિયમો વધુ કડક કરવામાં આવ્યા
ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે હવે સૌથી મોટો પડકાર યુએસ વિઝા પ્રક્રિયા બની ગઈ છે. વિદ્યાર્થી વિઝા માટે અરજી કર્યા પછી, ઇન્ટરવ્યૂની તારીખ મેળવવામાં મહિનાઓ લાગે છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, વિદ્યાર્થીઓને 10 થી 11 મહિના રાહ જોવી પડે છે. આના કારણે ઘણા વિદ્યાર્થીઓએ પ્રવેશ મેળવ્યા છતાં તેમનું શૈક્ષણિક વર્ષ મુલતવી રાખ્યું છે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના કાર્યકાળ દરમિયાન, ઇમિગ્રેશન અને વિઝા નિયમો વધુ કડક કરવામાં આવ્યા હતા, જેની અસર વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ પર પણ પડી છે. આનાથી અમેરિકામાં તેમના શિક્ષણ અને કારકિર્દીના માર્ગો અંગે અનિશ્ચિતતા વધી છે.
અભ્યાસ પછી નોકરી શોધવી મુશ્કેલ બની ગઈ છે
ભૂતકાળમાં અમેરિકન ડિગ્રી સાથે નોકરી મેળવવી અને લાંબા સમય સુધી યુએસમાં રહેવું પ્રમાણમાં સરળ માનવામાં આવતું હતું. જોકે કોર્પોરેટ ભરતી નીતિઓ અને વર્ક વિઝા પ્રક્રિયામાં જટિલતાઓએ વિદ્યાર્થીઓ માટે મુશ્કેલીઓ વધારી છે. ઘણા વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા પછી તેમની લાયકાતને અનુરૂપ નોકરીઓ શોધી શકતા નથી, જ્યારે મોટી સંખ્યામાં વિદ્યાર્થીઓ નોંધપાત્ર શિક્ષણ લોન લઈને યુએસ આવે છે. નોકરી ન મળવાનું જોખમ તેમના માટે નોંધપાત્ર નાણાકીય કટોકટી ઉભી કરે છે.
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં અભ્યાસ કરવો પહેલાથી જ ખર્ચાળ માનવામાં આવે છે, પરંતુ તાજેતરના વર્ષોમાં આ ખર્ચમાં વધુ વધારો થયો છે. ડોલર સામે રૂપિયાના નબળા પડવાથી ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની ફી, રહેવાના ખર્ચ અને દૈનિક બજેટ પર નોંધપાત્ર અસર પડી છે. ઘણા પરિવારોને વિદેશમાં અભ્યાસ કરવાનું પોસાય તેમ નથી. આ જ કારણ છે કે વિદ્યાર્થીઓ હવે એવા દેશોને પ્રાથમિકતા આપી રહ્યા છે જે ઓછા ખર્ચે વધુ સારું શિક્ષણ અને રોજગારની તકો આપે છે.
જર્મની અને ફ્રાન્સ નવા શિક્ષણ કેન્દ્રો તરીકે ઉભરી રહ્યા છે.
- યુએસમાં વધતા પ્રતિબંધો વચ્ચે, યુરોપ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે એક નવી પસંદગી તરીકે ઉભરી રહ્યું છે.
- જર્મની, ફ્રાન્સ અને નેધરલેન્ડ્સમાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા ઝડપથી વધી રહી છે.
- 2023માં જર્મનીમાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની કુલ સંખ્યા આશરે 28,905 હતી. હવે તે વધીને લગભગ 60,000 થઈ ગઈ છે.
- આ દેશોમાં વિદ્યાર્થી વિઝા પ્રક્રિયા યુએસ કરતા સરળ અને ઝડપી માનવામાં આવે છે.
- અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા પછી વિદ્યાર્થીઓને નોકરી અને કામ શોધવા માટે પૂરતો સમય આપવામાં આવે છે.
- આનાથી વિદ્યાર્થીઓને તેમની કારકિર્દી શરૂ કરવામાં અને તેમની શિક્ષણ લોન ચૂકવવામાં મદદ મળે છે.
- જર્મની અને ફ્રાન્સની ઘણી જાહેર યુનિવર્સિટીઓમાં ટ્યુશન ફી ખૂબ ઓછી અથવા સંપૂર્ણપણે મફત છે.
- યુરોપમાં રહેવા, ખાવાનું અને દૈનિક ખર્ચ પણ યુએસ કરતા ઓછા છે.
- ઓછા ખર્ચ અને સારી કારકિર્દીની સંભાવનાઓને કારણે, ભારતીય પરિવારો યુરોપને એક સુરક્ષિત વિકલ્પ માની રહ્યા છે.
- આ જ કારણ છે કે વિદ્યાર્થીઓ યુએસ કરતા યુરોપિયન દેશો તરફ વધુને વધુ વળગી રહ્યા છે.
શું અમેરિકા તેનું સૌથી મોટું વિદ્યાર્થી બજાર ગુમાવશે?
શિક્ષણ ક્ષેત્રના નિષ્ણાતો માને છે કે જો વર્તમાન વલણ ચાલુ રહેશે, તો આગામી વર્ષમાં આશરે 70,000 વધુ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ છોડી શકે છે. ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને અમેરિકન યુનિવર્સિટીઓ માટે આવકનો મુખ્ય સ્ત્રોત માનવામાં આવે છે.
હવે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માત્ર પ્રતિષ્ઠિત યુનિવર્સિટીઓના નામથી જ આકર્ષિત થતા નથી, પરંતુ ઓછા ખર્ચ, સારી કારકિર્દીની સંભાવનાઓ અને સુરક્ષિત ભવિષ્યને પણ પ્રાથમિકતા આપી રહ્યા છે. આ બદલાતી માનસિકતા વૈશ્વિક શિક્ષણ બજારમાં નવા વલણો સ્થાપિત કરી રહી છે. વધુમાં કેનેડામાં પણ વિદેશી વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યામાં ઝડપી ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જેમાં એક જ વર્ષમાં 60 ટકાનો વધારે ઘટાડો થયો છે.
