UPI vs Debit vs Credit Card: 0.4% MDR ચાર્જ લાગ્યા પછી પણ UPI સસ્તું ? સમજો આખું ગણિત

ભારતમાં ડિજિટલ પેમેન્ટ માટે સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતા UPI પર કેટલાક ચોક્કસ મર્ચન્ટ ટ્રાન્ઝેક્શન માટે MDR (Merchant Discount Rate) લાગુ કરવામાં આવશે. આ ચાર્જ ₹2,000થી વધુના પાત્ર Person-to-Merchant (P2M) ટ્રાન્ઝેક્શન પર 0.4%ના દરે લાગુ થવાની વાત છે.

એટલે કે દરેક UPI પેમેન્ટ પર ચાર્જ લાગશે નહીં. ખાસ કરીને નાના વેપારીઓને આ વ્યવસ્થામાંથી છૂટ આપવામાં આવી છે. ગ્રાહકો પાસેથી સીધો આ ચાર્જ વસૂલવાને બદલે તેની જવાબદારી સંબંધિત મર્ચન્ટ પર રહેશે.

શું UPI હજુ પણ ડેબિટ કાર્ડ કરતાં સસ્તું રહેશે?

UPI પર MDR લાગુ થયા બાદ પણ તે સસ્તું પેમેન્ટ માધ્યમ રહી શકે છે. ડેબિટ અને ક્રેડિટ કાર્ડના ટ્રાન્ઝેક્શનમાં પેમેન્ટ પ્રક્રિયા સાથે જોડાયેલા અલગ-અલગ ચાર્જ અને ખર્ચ સામેલ હોઈ શકે છે. UPI ની કિંમતની સરખામણી પણ આવા ખર્ચના આધારે કરવામાં આવે છે.

જોકે, કોઈપણ પેમેન્ટ માધ્યમની વાસ્તવિક કિંમત ટ્રાન્ઝેક્શનની રકમ, કાર્ડ નેટવર્ક, બેંક અને વેપારી વચ્ચેના કરાર જેવા વિવિધ પરિબળો પર આધારિત રહે છે. તેથી દરેક સ્થિતિમાં એક જ પેમેન્ટ વિકલ્પને સૌથી સસ્તો ગણાવવો યોગ્ય નથી.

0.4% MDRની કેટલી અસર પડશે?

ધારો કે કોઈ પાત્ર વેપારી ₹10,000 નું UPI પેમેન્ટ સ્વીકારે છે. 0.4% MDR પ્રમાણે ચાર્જ ₹40 થશે. આ રકમ ગ્રાહકના પેમેન્ટથી અલગ મર્ચન્ટ પર લાગતા ચાર્જનો દર સમજાવવા માટે છે. વાસ્તવિક ચૂકવણી ટ્રાન્ઝેક્શન પાત્ર છે કે નહીં અને લાગુ નિયમો શું છે તેના પર નિર્ભર રહેશે.

નાના વેપારીઓને રાહત આપવા માટે કેટલીક કેટેગરીને MDRમાંથી બહાર રાખવામાં આવી છે. આથી રોજિંદા નાના પેમેન્ટમાં UPIના ઉપયોગ પર ચાર્જની અસર મર્યાદિત રાખવાનો હેતુ છે.

ગ્રાહકોએ શું ધ્યાનમાં રાખવું?

નવા નિયમો છતાં ગ્રાહકો પોતાની જરૂરિયાત પ્રમાણે UPI, ડેબિટ કાર્ડ અથવા ક્રેડિટ કાર્ડમાંથી પેમેન્ટનો વિકલ્પ પસંદ કરી શકે છે.

UPI માં બેંક ખાતામાંથી સીધું પેમેન્ટ કરવાની સુવિધા મળે છે, જ્યારે ક્રેડિટ કાર્ડમાં ક્રેડિટ પિરિયડ અને રિવોર્ડ જેવા અલગ-અલગ ફીચર્સ ઉપલબ્ધ હોઈ શકે છે.

તેથી પેમેન્ટ કરતી વખતે માત્ર MDRને ધ્યાનમાં રાખવાને બદલે કાર્ડ રિવોર્ડ, સંભવિત ચાર્જ, સુરક્ષા સુવિધાઓ અને પોતાની નાણાકીય જરૂરિયાતોને પણ ધ્યાનમાં લેવી જરૂરી છે.

આ પણ વાંચો, બજારમાં આવ્યા ₹20 ના નકલી સિક્કા, કેવી રીતે ખબર પડશે કયો છે અસલી? જાણો ઓળખવાની સરળ ટ્રિક્સ