RBI eRupee: ઇન્ટરનેટ વિના બીજાના અકાઉન્ટમાં પહોંચશે રુપિયા, જાણો ઈ-કરન્સી સામાન્ય ચલણથી કેટલું અલગ
RBI Launches eRupee Digital Currency: રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ ભારતની ડિજિટલ ચુકવણી પ્રણાલીને એક નવું પરિમાણ આપવા માટે ઈ-રૂપી (e₹) લોન્ચ કર્યું છે. હવે તમે ઇન્ટરનેટ ઍક્સેસ વિના પણ પૈસા મોકલી શકો છો અથવા ચુકવણી કરી શકો છો. આ ડિજિટલ ચલણ, રોકડની જેમ, સીધા તમારા વોલેટ દ્વારા કાર્ય કરે છે.
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ મુંબઈમાં આયોજિત ગ્લોબલ ફિનટેક ફેસ્ટ 2025 દરમિયાન ઓફલાઈન ઈ-રૂપી (e₹) લોન્ચ કરી હતી. આ ડિજિટલ રૂપિયાની અનોખી ખાસિયત એ છે કે તે તમને ઇન્ટરનેટ કે મોબાઈલ નેટવર્ક ન હોય ત્યારે પણ ચુકવણી કરવાની મંજૂરી આપે છે. RBI કહે છે કે આ ચલણનો ઉપયોગ ભૌતિક રોકડની જેમ ડિજિટલ ફોર્મેટમાં પણ થઈ શકે છે. ચાલો અમે તમને આ નવી ડિજિટલ ચલણ વિશે સંપૂર્ણ માહિતી આપીએ.
ડિજિટલ રૂપિયો (e₹) શું છે?
ડિજિટલ રૂપિયો, અથવા e₹, ભારતીય રિઝર્વ બેંક દ્વારા જારી કરાયેલ સેન્ટ્રલ બેંક ડિજિટલ ચલણ (CBDC) છે. તે 1 ડિસેમ્બર, 2022 ના રોજ પાયલોટ પ્રોજેક્ટ તરીકે શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. તે મૂળભૂત રીતે ભારતીય રૂપિયાનું ડિજિટલ સ્વરૂપ છે. તેમાં રોકડ જેટલું જ વિશ્વાસ અને મૂલ્ય છે, પરંતુ તે ડિજિટલ વોલેટમાં સુરક્ષિત રીતે સંગ્રહિત છે. તમે તેનો ઉપયોગ ચુકવણી માટે કરી શકો છો જેમ તમે હાલમાં ચલણ (નોટ્સ) નો ઉપયોગ કરો છો. ભારતીય રિઝર્વ બેંક ડિજિટલ રૂપિયા જેવી ચલણ જાહેર કરે છે.
ડિજિટલ રૂપી UPI થી કેવી રીતે અલગ છે?
જ્યારે UPI એક બેંક ખાતામાંથી બીજા બેંક ખાતામાં પૈસા ટ્રાન્સફર કરવાની મંજૂરી આપે છે, ત્યારે ડિજિટલ રૂપી (e₹) બિલકુલ રોકડની જેમ કામ કરે છે. આનો અર્થ એ છે કે તમે દર વખતે તમારા બેંક ખાતાનો ઉપયોગ કર્યા વિના વેપારીને તરત જ મોકલી, પ્રાપ્ત કરી અથવા ચૂકવણી કરી શકો છો. તે દુકાનદારને ચૂકવણી કરવા માટે તમારા વોલેટમાંથી રોકડ ઉપાડવા જેવું જ છે. વ્યવહારો બેંકો નહીં પણ એપ્લિકેશનો અને વોલેટ વચ્ચે થાય છે. ડિજિટલ રૂપીનો ઉપયોગ કરવા માટે તમારે ઇન્ટરનેટ ઍક્સેસની જરૂર નથી, પરંતુ તમારે ટેલિકોમ કંપનીના નેટવર્કની જરૂર છે. હાલમાં NFC વ્યવહારો માટે તેનું પરીક્ષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે.
કઈ બેંકો વોલેટ ઓફર કરી રહી છે?
હાલમાં 15 બેંકો રિટેલ CBDC પાયલોટમાં ભાગ લઈ રહી છે અને જાહેર જનતાને ઈ-રૂપી વોલેટ પ્રદાન કરી રહી છે, જેમાં SBI, ICICI બેંક, HDFC બેંક, Axis Bank, PNB, Yes Bank, Union Bank, Bank of Baroda, Kotak Mahindra, Canara Bank, IDFC First, IndusInd Bank, Indian Bank, Karnataka Bank અને Federal Bankનો સમાવેશ થાય છે. તમારે Google Play Store અથવા Apple Store પરથી જે બેંકમાં ખાતું છે તેના માટે eRupee એપ ડાઉનલોડ કરવાની જરૂર પડશે.
UPI QR કોડનો ઉપયોગ કરીને પણ ચુકવણી કરી શકાય છે.
eRupee વોલેટમાં QR કોડ સ્કેનર છે. યુઝર્સ કોઈપણ વેપારીના UPI QR કોડને સીધા સ્કેન કરીને ડિજિટલ રૂપિયામાં ચુકવણી કરી શકે છે. આ UPI અને eRupee વચ્ચે સરળ સંકલન સક્ષમ બનાવે છે. કોઈ ફી કે લઘુત્તમ બેલેન્સની આવશ્યકતાઓ નથી.
ફોન ખોવાઈ જાય તો પણ વોલેટ સુરક્ષિત રહેશે.
મોબાઇલ ફોન ખોવાઈ જાય તો પણ eRupee વોલેટ પાછું મેળવી શકાય છે. જ્યારે તે કોઈ વ્યાજ આપતું નથી, તે સંપૂર્ણપણે સલામત અને વિશ્વસનીય ડિજિટલ ચલણ છે.
