
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં સતત વધારો જોવા મળી રહ્યો છે અને તેની અસર હવે ભારતીય ક્રૂડ ઓઇલ બાસ્કેટ પર પણ જોવા મળી રહી છે. પેટ્રોલિયમ પ્લાનિંગ એન્ડ એનાલિસિસ સેલ (PPAC)ના તાજેતરના ડેટા મુજબ ભારતીય ક્રૂડ ઓઇલ બાસ્કેટની કિંમત પ્રતિ બેરલ $100ને પાર પહોંચી ગઈ છે.
ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં આગામી સમયમાં વધારો થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. તેનું મુખ્ય કારણ ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવ છે. PPACના ડેટા અનુસાર, 8 સપ્ટેમ્બરના રોજ ભારતીય ક્રૂડ ઓઇલ બાસ્કેટનો ભાવ પ્રતિ બેરલ $100.75 રહ્યો હતો. આ પહેલા શુક્રવારે ભારતીય બાસ્કેટનો ભાવ $101 પ્રતિ બેરલને પણ પાર કરી ગયો હતો. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવ અને ક્રૂડ ઓઇલ સપ્લાય અંગેની અનિશ્ચિતતાના કારણે ભારતીય ક્રૂડ ઓઇલ બાસ્કેટના ભાવમાં વધારો થયો છે. મે મહિના બાદ આ પહેલીવાર છે જ્યારે ભારતીય ક્રૂડ ઓઇલ બાસ્કેટની કિંમત ફરીથી $100 પ્રતિ બેરલથી ઉપર પહોંચી છે.
જો આગામી દિવસોમાં ભારતીય ક્રૂડ ઓઇલ બાસ્કેટનો ભાવ $100 પ્રતિ બેરલથી ઉપર જળવાઈ રહે છે, તો તેની સીધી અસર પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ પર પડી શકે છે. નિષ્ણાતોના અંદાજ મુજબ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ₹3થી ₹5 સુધીનો વધારો જોવા મળી શકે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં આવેલા તેજીના કારણે ભારતીય બાસ્કેટની કિંમત પણ વધી છે. PPACના આંકડા મુજબ, શુક્રવારે $101 પ્રતિ બેરલને પાર કર્યા બાદ 8 સપ્ટેમ્બરના રોજ ભારતીય બાસ્કેટનો ભાવ $100.75 પ્રતિ બેરલ રહ્યો હતો. આ સતત બીજો ટ્રેડિંગ દિવસ હતો જ્યારે ભારતીય ક્રૂડ ઓઇલ બાસ્કેટની કિંમત $100 પ્રતિ બેરલથી ઉપર રહી હતી. મે મહિના બાદ આ પહેલીવાર છે જ્યારે ભારતીય બાસ્કેટ ફરી આ સ્તર સુધી પહોંચી છે.
અગાઉ એપ્રિલ મહિનામાં ભારતીય બાસ્કેટનો ભાવ પ્રતિ બેરલ $114.48 સુધી પહોંચ્યો હતો. મે મહિનામાં તેનો સરેરાશ ભાવ $106.23 રહ્યો હતો. ત્યારબાદ જૂન, જુલાઈ અને ઓગસ્ટમાં ક્રૂડ ઓઇલના સરેરાશ ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. જૂનમાં સરેરાશ ભાવ $83.22, જુલાઈમાં $82.04 અને ઓગસ્ટમાં $90.19 પ્રતિ બેરલ રહ્યો હતો.
જુલાઈ મહિનાથી અત્યાર સુધી ભારતીય ક્રૂડ ઓઇલ બાસ્કેટના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. જુલાઈમાં સરેરાશ ભાવ પ્રતિ બેરલ $82.04 હતો, જે હવે વધીને લગભગ $100.75 સુધી પહોંચી ગયો છે.
આ રીતે જુલાઈથી અત્યાર સુધી ભારતીય બાસ્કેટની કિંમતમાં પ્રતિ બેરલ લગભગ $18નો વધારો થયો છે. ટકાવારીની દ્રષ્ટિએ આ વધારો લગભગ 23 ટકા જેટલો છે.
જોકે હાલનો ભાવ એપ્રિલ મહિનાના $114.48 પ્રતિ બેરલના સ્તર કરતાં હજુ પણ ઓછો છે, પરંતુ જો ક્રૂડ ઓઇલની કિંમત લાંબા સમય સુધી $100થી ઉપર રહે છે તો દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો થવાની શક્યતા વધી શકે છે.
હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે જો ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ઊંચા જળવાઈ રહે તો પેટ્રોલ અને ડીઝલ કેટલું મોંઘું થઈ શકે? કોમોડિટી નિષ્ણાત અનુજ ગુપ્તાના જણાવ્યા અનુસાર, જો સપ્ટેમ્બર દરમિયાન ભારતીય ક્રૂડ ઓઇલ બાસ્કેટનો સરેરાશ ભાવ $100 પ્રતિ બેરલથી ઉપર રહે છે, તો ઓક્ટોબરમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ₹3થી ₹5 સુધીનો વધારો જોવા મળી શકે છે. જોકે, તેમણે એ પણ જણાવ્યું છે કે હાલમાં આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઇલ બજારમાં ભારે અનિશ્ચિતતા જોવા મળી રહી છે. મધ્ય પૂર્વમાં વધી રહેલા તણાવના કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં સતત ઉથલપાથલ જોવા મળી રહી છે.
રાહતની વાત એ છે કે હાલમાં ભારતમાં ક્રૂડ ઓઇલના પુરવઠાને લઈને કોઈ મોટી સમસ્યા નથી. ભારત પાસે અગાઉની સરખામણીએ હવે વધુ સપ્લાયર્સ ઉપલબ્ધ હોવાથી પુરવઠાની સ્થિતિ હાલ નિયંત્રણમાં હોવાનું માનવામાં આવે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પણ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. ગલ્ફ ક્ષેત્રના ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ $99ને પાર પહોંચી ગયા છે, જ્યારે અમેરિકન ક્રૂડ ઓઇલ લગભગ $94 પ્રતિ બેરલની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે. સાઉદી અરેબિયાની જીઝાન રિફાઇનરી પર થયેલા હુમલાની અસર પણ વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલ બજાર પર પડી છે. આ રિફાઇનરી દરરોજ લગભગ 4 લાખ બેરલ ક્રૂડ ઓઇલ પ્રોસેસ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
યમનના દળો દ્વારા આ રિફાઇનરીને અગાઉ પણ નિશાન બનાવવામાં આવી હોવાનું સામે આવ્યું છે. આ ઉપરાંત મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં શિપિંગ અંગેની વધતી ચિંતાઓએ પણ વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલ બજારમાં અનિશ્ચિતતા વધારી છે. હાલની પરિસ્થિતિને જોતા આગામી દિવસોમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ કઈ દિશામાં આગળ વધે છે તેના પર સૌની નજર રહેશે. જો ભારતીય ક્રૂડ ઓઇલ બાસ્કેટ લાંબા સમય સુધી $100 પ્રતિ બેરલથી ઉપર રહે છે, તો ભારતીય ગ્રાહકોને પેટ્રોલ અને ડીઝલના વધેલા ભાવનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
BRICS દેશોનો 90% વેપાર લોકલ કરન્સીમાં: રશિયાએ કર્યા ભારતના વખાણ