
જો તમે સરકારી કામ, નોકરી, કોલેજ એડમિશન, બેંકિંગ કે બિઝનેસ સાથે જોડાયેલા જરૂરી ડોક્યુમેન્ટ્સ એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ મોકલવા માટે સ્પીડ પોસ્ટનો ઉપયોગ કરો છો, તો હવે તમારે પહેલાં કરતાં વધુ સાવધાન રહેવાની જરૂર છે. ઇન્ડિયા પોસ્ટે સ્પીડ પોસ્ટ સાથે જોડાયેલા નિયમોમાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે, જે 1 ઓગસ્ટથી લાગુ થઈ જશે.
સૌથી મોટો ફેરફાર એ છે કે હવે પોસ્ટ ઓફિસ નક્કી કરશે કે તમારું કવર ડોક્યુમેન્ટ છે કે પાર્સલ. જો તમે દસ્તાવેજો સાથે કોઈ બીજી વસ્તુ મૂકી દીધી, ભલે તે ગમે તેટલી નાની કેમ ન હોય, તો તમારી ટપાલને પાર્સલ માનવામાં આવશે અને તે મુજબ જ ચાર્જ લેવામાં આવશે. એટલે કે ઘણા કિસ્સાઓમાં તમારે પહેલાં કરતાં વધુ પૈસા ચૂકવવા પડી શકે છે.
પહેલાં ઘણા લોકો સ્પીડ પોસ્ટથી દસ્તાવેજ સાથે નાની-મોટી વસ્તુઓ પણ મોકલી દેતા હતા. આનાથી તે નક્કી કરવું મુશ્કેલ બની જતું હતું કે તેને ડોક્યુમેન્ટ માનવું કે પાર્સલ. પરંતુ હવે આ ગૂંચવણ દૂર કરવા માટે ઇન્ડિયા પોસ્ટે બંને માટે અલગ-અલગ કેટેગરી બનાવી દીધી છે. સ્પીડ પોસ્ટમાં મોકલવામાં આવતી ટપાલને 2 ભાગમાં વહેંચવામાં આવશે:
જો તમારા કવરમાં ફક્ત કાગળ પર છપાયેલી કે લખાયેલી જરૂરી માહિતી છે, ત્યારે જ તેને ડોક્યુમેન્ટ માનવામાં આવશે. પરંતુ જો તે જ કવરમાંથી કોઈ બીજી વસ્તુ મળી, તો તે સીધી પાર્સલની કેટેગરીમાં જતી રહેશે.
નવા નિયમ અનુસાર માત્ર કાગળને જ ડોક્યુમેન્ટ માનવામાં આવશે. આ કેટેગરીમાં નીચે મુજબના કાગળોનો સમાવેશ થઈ શકે છે:
જો કવરમાં માત્ર આ જ કાગળો છે, તો તમારે ડોક્યુમેન્ટની કેટેગરી મુજબ ચાર્જ ચૂકવવો પડશે.
જો તમે દસ્તાવેજો સાથે આમાંથી કોઈ પણ વસ્તુ મૂકી દીધી, તો ટપાલને પાર્સલ માનવામાં આવશે:
એટલે કે ભલે તમે માત્ર એક નાનકડી વસ્તુ મૂકી હોય, છતાં તેનો ચાર્જ પાર્સલના હિસાબે લેવામાં આવશે.
ઇન્ડિયા પોસ્ટનું કહેવું છે કે ઘણી વખત ગ્રાહકો દસ્તાવેજના નામે બીજી વસ્તુઓ પણ મોકલી દેતા હતા. આનાથી બુકિંગ સમયે એ નક્કી કરવું મુશ્કેલ બની જતું હતું કે કયો ચાર્જ લેવો. નવા નિયમો લાગુ થયા પછી કર્મચારીઓને પણ સરળતા રહેશે અને ગ્રાહકો સાથે ચાર્જ અંગે થતા વિવાદો ઘટશે. આનાથી બુકિંગ પ્રોસેસ સરળ બની જશે.
હાલમાં સ્પીડ પોસ્ટનો ચાર્જ વજન અને અંતરના આધારે નક્કી થાય છે,
સૌથી પહેલાં નક્કી કરો કે તમારે ફક્ત કાગળો મોકલવાના છે કે કોઈ સામાન પણ. જો માત્ર ડોક્યુમેન્ટ મોકલી રહ્યા છો, તો કવરમાં ફક્ત કાગળ જ રાખો. કોઈ પણ પ્રકારની નાની વસ્તુ, ગિફ્ટ, ચાવી, પેન ડ્રાઇવ કે અન્ય સામાન કવરમાં ન રાખો. પોસ્ટ ઓફિસમાં બુકિંગ કરાવતા પહેલાં કર્મચારીને જણાવી દો કે કવરમાં શું રાખેલું છે. ફી જમા કરાવતા પહેલાં રસીદ પર લખેલી કેટેગરી એકવાર જરૂર ચકાસી લો.