શું તમને આ ખબર છે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટથી ભારત સુધી LPG જહાજની સફર કેટલી લાંબી હોય છે? જાણો ખર્ચ, ઈંધણ અને ઈન્સ્યોરન્સની સંપૂર્ણ વિગત
મધ્ય પૂર્વમાંથી ભારત સુધી LPG (Liquefied Petroleum Gas) લાવતી કાર્ગો જહાજોની સફર અને તેની સાથે જોડાયેલા ખર્ચ વિશે લોકોમાં ઘણી ઉત્સુકતા હોય છે. ખાસ કરીને Strait of Hormuz મારફતે પસાર થતી આ જહાજોની ભૂમિકા વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠામાં ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે.
સામાન્ય રીતે યુએઈ અથવા સાઉદી અરેબિયાના પોર્ટથી ગુજરાતના Mundra Port અથવા અન્ય ભારતીય બંદરો સુધીનું અંતર અંદાજે 2,000 થી 3,000 કિલોમીટર જેટલું હોય છે. જહાજની ગતિ અને માર્ગ પર આધાર રાખીને આ મુસાફરી પૂર્ણ કરવા માટે લગભગ 4 થી 7 દિવસ લાગી શકે છે.
હવે પ્રશ્ન આવે છે કે આ જહાજો કયા પ્રકારના ઈંધણ પર ચાલે છે? મોટાભાગના LPG કાર્ગો જહાજો “મરીન ફ્યુઅલ” પર ચાલે છે, જેને હેવી ફ્યુઅલ ઓઈલ (HFO) અથવા મરીન ડીઝલ કહેવામાં આવે છે. કેટલાક આધુનિક જહાજો LPG અથવા LNG ગેસથી પણ સંચાલિત થાય છે, જે પર્યાવરણ માટે વધુ અનુકૂળ માનવામાં આવે છે.
આ જહાજોની કિંમત ખૂબ જ ઊંચી હોય છે. એક મધ્યમ કદના LPG કાર્ગો જહાજની કિંમત અંદાજે કરોડો રૂપિયામાં હોઈ શકે છે. મોટા અને આધુનિક જહાજોની કિંમત 1,000 કરોડ રૂપિયા કરતાં વધુ પણ હોઈ શકે છે.
ઈન્સ્યોરન્સની વાત કરીએ તો, આ જહાજો માટે મરીન ઈન્સ્યોરન્સ ખૂબ જ જરૂરી હોય છે. સામાન્ય રીતે જહાજ અને તેના કાર્ગો માટે મળીને ઈન્સ્યોરન્સ કવરેજ હજારો કરોડ રૂપિયાનો હોઈ શકે છે. ખાસ કરીને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ જેવા સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં પસાર થતી વખતે “વૉર રિસ્ક ઈન્સ્યોરન્સ” પણ લેવાય છે, જેનો પ્રીમિયમ સામાન્ય કરતા ઘણો વધારે હોય છે.
આ ઉપરાંત, જહાજના ઓપરેશનમાં ક્રૂ મેમ્બર, મેન્ટેનન્સ, બંદર ચાર્જ અને સુરક્ષા ખર્ચ પણ સામેલ હોય છે. વૈશ્વિક તણાવ વધે ત્યારે આ ખર્ચમાં વધારો થાય છે.
આ રીતે, LPG કાર્ગો જહાજ માત્ર એક પરિવહન સાધન નથી, પરંતુ તે આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર, ઊર્જા સુરક્ષા અને વૈશ્વિક અર્થતંત્રનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે.
