Breaking News : ગુજરાતી બિઝનેસમેન ગૌતમ અદાણીએ AI અને ઇલેક્ટ્રિક વાહનોની વધતી માંગ પર રમ્યો મોટો દાવ, હવે મુંદ્રા પોર્ટને થશે ફાયદો, જાણો

ભારતમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EV), આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), ડેટા સેન્ટર અને રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષેત્રનો ઝડપથી વિકાસ થઈ રહ્યો છે. આ તમામ ક્ષેત્રોમાં તાંબાની (Copper) માંગ સતત વધી રહી છે. ભવિષ્યમાં વધનારી આ માંગને ધ્યાનમાં રાખીને અદાણી ગ્રુપે કોપર બિઝનેસમાં પોતાની પકડ મજબૂત કરવાની દિશામાં મહત્વનું પગલું ભર્યું છે. અદાણી ગ્રુપની કંપની કચ્છ કોપર લિમિટેડે ચિલીની સરકારી કોપર કંપની કોડેલ્કો (Codelco) સાથે એક મહત્વપૂર્ણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.

આ કરારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ચિલીમાં તાંબાના નવા ભંડારો શોધવા અને ભવિષ્યમાં ભારતમાં કાચા માલનો પુરવઠો સુરક્ષિત કરવાનો છે. ખાસ કરીને ગુજરાતના મુન્દ્રા ખાતે આવેલા અદાણી ગ્રુપના કોપર પ્લાન્ટ માટે આ ભાગીદારી મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.

ચિલીની કોપર ખાણોમાં અદાણી ગ્રુપ કરશે રોકાણ

કચ્છ કોપર લિમિટેડ અને ચિલીની સરકારી કંપની કોડેલ્કો વચ્ચે થયેલા કરાર હેઠળ બંને કંપનીઓ ચિલીના એન્ટોફાગાસ્ટા વિસ્તારમાં આવેલા કબુરકાલા કોપર પ્રોજેક્ટનું સંયુક્ત રીતે અન્વેષણ અને વિકાસ કરશે. આ પ્રોજેક્ટ માટે અદાણી ગ્રુપ ભંડોળ પૂરું પાડશે, જ્યારે કોડેલ્કો ચિલીમાં ખાણકામ અને ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય સંસાધનો અંગેનો પોતાનો અનુભવ ઉપયોગમાં લેશે.

આ ભાગીદારી દ્વારા બંને કંપનીઓ નવા તાંબાના ભંડારો શોધવાની શક્યતાઓ તપાસશે. જો પૂરતા પ્રમાણમાં તાંબાના ભંડાર મળી આવે અને ખાણકામ આર્થિક રીતે ફાયદાકારક સાબિત થાય, તો ભવિષ્યમાં અહીંથી મળતું તાંબું અદાણીના મુન્દ્રા પ્લાન્ટ સુધી પહોંચાડી શકાય છે.

જોકે, આ કરારનો અર્થ એવો નથી કે ચિલીની ખાણમાંથી તાત્કાલિક તાંબાનું ઉત્પાદન શરૂ થઈ જશે. હાલમાં આ પ્રોજેક્ટ સંશોધન અને મૂલ્યાંકનના તબક્કામાં છે. ખાણમાં તાંબાના જથ્થા, તેની ગુણવત્તા, ઉત્પાદન ખર્ચ અને વ્યાપારી શક્યતાઓનો અભ્યાસ કર્યા બાદ જ આગળનો નિર્ણય લેવામાં આવશે.

મુન્દ્રામાં દર વર્ષે 5 લાખ ટન તાંબાનું ઉત્પાદન કરવાની ક્ષમતા

અદાણી ગ્રુપે ગુજરાતના મુન્દ્રા ખાતે અત્યાધુનિક કોપર સ્મેલ્ટિંગ અને રિફાઇનિંગ પ્લાન્ટ સ્થાપ્યો છે. આ પ્લાન્ટની પ્રારંભિક વાર્ષિક ઉત્પાદન ક્ષમતા 5 લાખ ટન છે. કંપનીની યોજના ભવિષ્યમાં આ ક્ષમતા વધારીને 10 લાખ ટન સુધી પહોંચાડવાની છે.

આ સમગ્ર પ્રોજેક્ટ માટે અદાણી ગ્રુપે અંદાજે 1.2 અબજ ડોલર એટલે કે આશરે ₹10,000 કરોડનું રોકાણ કર્યું છે. આ પ્લાન્ટમાં કોપર કેથોડ અને કોપર રોડ્સ ઉપરાંત સોનું, ચાંદી તથા સલ્ફ્યુરિક એસિડ જેવા અન્ય ઉત્પાદનોનું પણ ઉત્પાદન થાય છે.

કંપનીનું લક્ષ્ય માર્ચ 2027 સુધીમાં પ્લાન્ટની ક્ષમતા ઉપયોગિતા વધારીને 80થી 85 ટકા સુધી પહોંચાડવાનું છે. સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરમાં પ્લાન્ટની ક્ષમતા ઉપયોગિતા આશરે 64 ટકા નોંધાઈ હતી. ઉત્પાદન વધારવાની યોજના સફળ બનાવવા માટે કંપનીને સતત અને પૂરતા પ્રમાણમાં કોપર કોન્સન્ટ્રેટ જેવા કાચા માલની જરૂર પડશે. આ જ કારણ છે કે ચિલીની કંપની સાથે થયેલો કરાર મહત્વનો માનવામાં આવી રહ્યો છે.

અદાણી ગ્રુપ તાંબાના વ્યવસાયમાં આટલો મોટો દાવ કેમ લગાવી રહ્યું છે?

તાંબું આધુનિક ઉદ્યોગો માટે અત્યંત મહત્ત્વની ધાતુ છે. વીજળીના વાયર, ટ્રાન્સફોર્મર, ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, સોલાર પેનલ, પવન ઊર્જા પ્રોજેક્ટ્સ અને વિવિધ ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણોના ઉત્પાદનમાં તેનો મોટા પ્રમાણમાં ઉપયોગ થાય છે.

હાલમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને ડેટા સેન્ટર ક્ષેત્રનો પણ ઝડપથી વિસ્તાર થઈ રહ્યો છે. ડેટા સેન્ટરોમાં વીજળીનો મોટો વપરાશ થાય છે. વીજળીના વિતરણ, કૂલિંગ સિસ્ટમ અને અન્ય ઇલેક્ટ્રિકલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે પણ મોટા પ્રમાણમાં તાંબાની જરૂર પડે છે. આ ઉપરાંત ભારતમાં ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ, ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી અને રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષેત્રે થઈ રહેલા વિસ્તરણને કારણે આગામી વર્ષોમાં તાંબાની માંગમાં વધારો થવાની શક્યતા છે. અદાણી ગ્રુપ આ સંભવિત વૃદ્ધિને ધ્યાનમાં રાખીને કોપર બિઝનેસમાં લાંબા ગાળાનું રોકાણ કરી રહ્યું છે.

ભારતે વિદેશમાંથી તાંબાની આયાત શા માટે કરવી પડે છે?

ભારતમાં તાંબાની માંગ સતત વધી રહી છે, પરંતુ દેશની સ્થાનિક ખાણોમાંથી મળતું ઉત્પાદન આ માંગને પહોંચી વળવા પૂરતું નથી. પરિણામે, કોપર કોન્સન્ટ્રેટ અને અન્ય કાચા માલની જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે ભારતે વિદેશી સપ્લાયર્સ પર આધાર રાખવો પડે છે.

ચિલી વિશ્વના અગ્રણી તાંબા ઉત્પાદક દેશોમાં સામેલ છે અને તેની પાસે તાંબાના મોટા ભંડાર ઉપલબ્ધ છે. તેથી ચિલીની સરકારી કંપની કોડેલ્કો સાથેની ભાગીદારી અદાણી ગ્રુપ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય કોપર સપ્લાય ચેઇનમાં પોતાની પહોંચ વધારવાની તક બની શકે છે. ભારતમાં અદાણીના મુન્દ્રા પ્લાન્ટ ઉપરાંત હિન્ડાલ્કોનો દહેજ ખાતે આવેલો કોપર પ્લાન્ટ પણ તાંબાના ઉત્પાદન ક્ષેત્રે મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. જોકે, દેશમાં રિફાઇનિંગ ક્ષમતા વધતી હોવા છતાં પૂરતા પ્રમાણમાં કાચો માલ ઉપલબ્ધ કરાવવો હજુ પણ એક મોટો પડકાર છે.

અદાણી ગ્રુપનું સમગ્ર કોપર સપ્લાય ચેઇન પર ધ્યાન

અદાણી ગ્રુપની વર્તમાન વ્યૂહરચના માત્ર વિદેશમાંથી તાંબાનો કાચો માલ ખરીદીને ભારતમાં તેનું પ્રોસેસિંગ કરવા પૂરતી મર્યાદિત નથી. ગ્રુપ હવે ખાણોના સંશોધનથી લઈને સ્મેલ્ટિંગ, રિફાઇનિંગ અને તૈયાર ઉત્પાદનોના ઉત્પાદન સુધી સમગ્ર કોપર સપ્લાય ચેઇનમાં પોતાની હાજરી મજબૂત કરવા માગે છે.

ચિલીની કોડેલ્કો સાથે થયેલો કરાર આ જ વ્યૂહરચનાનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. જોકે, ખાણના સંશોધનથી લઈને વ્યાપારી ધોરણે ઉત્પાદન શરૂ થવા સુધીની પ્રક્રિયામાં અનેક વર્ષો લાગી શકે છે. આ દરમિયાન જરૂરી રોકાણ, સરકારી મંજૂરીઓ અને ટેક્નિકલ શક્યતાઓનું મૂલ્યાંકન કરવું પડશે.

જો આ પ્રોજેક્ટ સફળ થાય છે, તો ભવિષ્યમાં અદાણી ગ્રુપને તાંબાના કાચા માલનો પુરવઠો સુરક્ષિત કરવામાં મદદ મળી શકે છે. સાથે જ મુન્દ્રા પ્લાન્ટની ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવા અને ભારતમાં ઝડપથી વિકસી રહેલા કોપર માર્કેટમાં પોતાની સ્થિતિ મજબૂત કરવાની તક પણ મળી શકે છે.