
દેશમાં ઝડપથી વિકસતા ગિગ અર્થતંત્રમાં સામેલ લાખો કામદારો માટે આ સારા સમાચાર છે. કર્મચારી રાજ્ય વીમા નિગમ (ESIC) હવે ગિગ અને પ્લેટફોર્મ કામદારોને તેના સામાજિક સુરક્ષાના દાયરામાં લાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. જો આ યોજના લાગુ કરવામાં આવે છે, તો ફૂડ ડિલિવરી પાર્ટનર્સ, કેબ ડ્રાઇવરો, ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ પર કામ કરતા ફ્રીલાન્સર્સ અને અન્ય ગિગ કામદારો પણ આરોગ્ય વીમો અને સામાજિક સુરક્ષા જેવા લાભો મેળવી શકશે.
સરકાર અને ESIC એ સુનિશ્ચિત કરવા માટે કામ કરી રહ્યા છે કે ગિગ વર્કર્સને સંગઠિત ક્ષેત્રના કર્મચારીઓની જેમ જ સામાજિક સુરક્ષા લાભ મળે. આ પહેલમાં કર્મચારીઓને તબીબી સંભાળ, અકસ્માત વીમો, પ્રસૂતિ લાભો અને અન્ય આવશ્યક સામાજિક સુરક્ષા યોજનાઓ પૂરી પાડવાનો સમાવેશ થાય છે.
આ માટે ગિગ વર્કર્સનો ડેટા એકત્રિત કરવા અને તેમને એક વ્યવસ્થિત સિસ્ટમમાં એકીકૃત કરવા માટે કાર્ય ચાલી રહ્યું છે. એવું માનવામાં આવે છે કે પાત્ર કામદારોની ઓળખને સરળ બનાવવા માટે આ પ્રક્રિયામાં ઇ-શ્રમ પોર્ટલનો પણ ઉપયોગ થઈ શકે છે.
ભારતમાં ઓનલાઈન ફૂડ ડિલિવરી, ઈ-કોમર્સ, કેબ સેવાઓ અને અન્ય ડિજિટલ પ્લેટફોર્મના વિસ્તરણ સાથે, ગિગ કામદારોની સંખ્યા સતત વધી રહી છે. હાલમાં, દેશમાં અંદાજે 10 મિલિયન ગિગ અને પ્લેટફોર્મ કામદારો છે. આગામી વર્ષોમાં આ સંખ્યા 25 મિલિયન સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે. આ વધતી સંખ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને, સરકાર આ ક્ષેત્રના કામદારો માટે એક મજબૂત સામાજિક સુરક્ષા માળખું વિકસાવવા માંગે છે.
કંપનીઓ અને સરકાર વચ્ચે ભાગીદારી સ્થાપિત કરવામાં આવશે. આ યોજનાને અમલમાં મૂકવા માટે, સરકાર, ESIC અને વિવિધ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ કંપનીઓ વચ્ચે સંકલન સ્થાપિત કરવામાં આવશે. કર્મચારી નોંધણી પ્લેટફોર્મ કંપનીઓના ડેટા અને ઇ-શ્રમ પોર્ટલ દ્વારા કરવામાં આવશે, જેથી લાભો સીધા પાત્ર વ્યક્તિઓ સુધી પહોંચે.
જોકે, આ યોજના લાગુ કરતા પહેલા ઘણા મુદ્દાઓ ઉકેલવાના બાકી છે. આમાં કયા ગિગ કામદારોને આવરી લેવામાં આવશે, ભંડોળ કેવી રીતે ગોઠવવામાં આવશે અને વિવિધ પ્લેટફોર્મ પર કામ કરતા કર્મચારીઓને કેવી રીતે લાભ આપવામાં આવશે તે નક્કી કરવાનો સમાવેશ થાય છે.
જો આ યોજના સફળતાપૂર્વક લાગુ કરવામાં આવે તો પહેલી વાર, દેશના લાખો ગિગ અને પ્લેટફોર્મ કામદારો સંગઠિત ક્ષેત્રની જેમ સામાજિક સુરક્ષા લાભો મેળવી શકશે. આ તેમની આર્થિક સુરક્ષાને મજબૂત બનાવશે અને ગિગ અર્થતંત્રને નવો ટેકો પૂરો પાડશે.