हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు मराठी বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
તાજા સમાચાર ક્રિકેટ ન્યૂઝ ગુજરાત વીડિયોઝ ફોટો ગેલેરી રાશિફળ ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રીય વર્લ્ડ બિઝનેસ વેબસ્ટોરી મનોરંજન ટ્રેન્ડિંગ ટોપિક કૃષિ મહારાષ્ટ્ર ભક્તિ સમાચાર

Breaking News : રૂ. 2,000 થી વધુના UPI પેમેન્ટ પર 0.4% MDR, પરંતુ રેલવે, ટેલિકોમ તેમજ વીમા માટે માત્ર 5 રૂપિયા જ કેમ ? આવો અલગ નિયમ શા માટે ?

15 ઓક્ટોબરથી, રુ. 2,000 થી વધુના અમુક UPI P2M (Person-to-Merchant) વ્યવહારો પર 0.4% નો MDR (Merchant Discount Rate) લાગુ થશે. જોકે, રેલવે, ઈંધણ, ટેલિકોમ અને વીમા જેવી ચોક્કસ શ્રેણીઓ માટે રુ.5 નો નિશ્ચિત ચાર્જ (Flat charge) નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. સામાન્ય રીતે રુ.2,000 ના પેમેન્ટ પર 0.4% MDR મુજબ રુ. 8 ચૂકવવા પડે, પરંતુ રુ. 5 ની મર્યાદા (કેપ) ને કારણે માત્ર રુ. 5 જ ચૂકવવાના રહેશે. જાણો આવું શા માટે છે?

| Updated on: Oct 06, 2026 | 1:36 PM
Share

 

15 ઓક્ટોબરથી, રુ.2,000 થી વધુના અમુક P2M UPI વ્યવહારો પર 0.4% MDR લાગુ થશે. નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI) દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા નિયમો અનુસાર, રુ.75,000 કે તેથી વધુના વ્યવહારો માટે મહત્તમ MDR રુ. 300 રહેશે.

15 ઓક્ટોબરથી, રુ.2,000 થી વધુના અમુક P2M UPI વ્યવહારો પર 0.4% MDR લાગુ થશે. નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI) દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા નિયમો અનુસાર, રુ.75,000 કે તેથી વધુના વ્યવહારો માટે મહત્તમ MDR રુ. 300 રહેશે.

1 / 10
રેલવે, ટેલિકોમ, વીમા અને પેટ્રોલ-ડીઝલ જેવી ચોક્કસ શ્રેણીઓ માટે રુ.5 નો નિશ્ચિત MDR નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. ચાલો આ પાછળનું કારણ સમજીએ.

રેલવે, ટેલિકોમ, વીમા અને પેટ્રોલ-ડીઝલ જેવી ચોક્કસ શ્રેણીઓ માટે રુ.5 નો નિશ્ચિત MDR નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. ચાલો આ પાછળનું કારણ સમજીએ.

2 / 10
નાણાં મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, રેલવે, ટેલિકોમ, વીમા, ઈંધણ અને અમુક યુટિલિટી-પ્રકારના પેમેન્ટ્સ માટે રુ.2,000 થી વધુના વ્યવહારો પર રુ.5 નો નિશ્ચિત MDR લાગુ થશે; આનો અર્થ એ છે કે વ્યવહારની રકમ ગમે તેટલી હોય, ચાર્જ રુ.5 જ રહેશે.

નાણાં મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, રેલવે, ટેલિકોમ, વીમા, ઈંધણ અને અમુક યુટિલિટી-પ્રકારના પેમેન્ટ્સ માટે રુ.2,000 થી વધુના વ્યવહારો પર રુ.5 નો નિશ્ચિત MDR લાગુ થશે; આનો અર્થ એ છે કે વ્યવહારની રકમ ગમે તેટલી હોય, ચાર્જ રુ.5 જ રહેશે.

3 / 10
આ પાછળનું કારણ એ છે કે આ ક્ષેત્રોમાં વ્યવહારોની સંખ્યા ખૂબ વધારે હોય છે અને સાથે જ તેમાં નફાનું પ્રમાણ (માર્જિન) ઘણીવાર મર્યાદિત હોય છે અથવા કિંમતો નિયંત્રિત હોય છે. જો સીધો 0.4% MDR લાદવામાં આવે, તો આ ક્ષેત્રોમાં પેમેન્ટ સ્વીકારવાનો ખર્ચ નોંધપાત્ર રીતે વધી શકે છે. રુ.5 નો નિશ્ચિત ચાર્જ એ આ ક્ષેત્રો માટે ખર્ચને નિયંત્રણમાં રાખવાનો એક ઉપાય છે.

આ પાછળનું કારણ એ છે કે આ ક્ષેત્રોમાં વ્યવહારોની સંખ્યા ખૂબ વધારે હોય છે અને સાથે જ તેમાં નફાનું પ્રમાણ (માર્જિન) ઘણીવાર મર્યાદિત હોય છે અથવા કિંમતો નિયંત્રિત હોય છે. જો સીધો 0.4% MDR લાદવામાં આવે, તો આ ક્ષેત્રોમાં પેમેન્ટ સ્વીકારવાનો ખર્ચ નોંધપાત્ર રીતે વધી શકે છે. રુ.5 નો નિશ્ચિત ચાર્જ એ આ ક્ષેત્રો માટે ખર્ચને નિયંત્રણમાં રાખવાનો એક ઉપાય છે.

4 / 10
અખબારી અહેવાલને ટાંકિને રજૂ થયેલા અહેવાલ મુજબ, રેલવે, વીમા, ઈંધણ અને ટેલિકોમ જેવા ક્ષેત્રો માટે ઓછી નિશ્ચિત મર્યાદા (કેપ) નક્કી કરવાનો ઉદ્દેશ્ય આવશ્યક સેવાઓને સસ્તું રાખવાનો અને ડિજિટલ પેમેન્ટને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. રુ.2,000 ના UPI પેમેન્ટ પર શું ફાયદો થાય છે?

અખબારી અહેવાલને ટાંકિને રજૂ થયેલા અહેવાલ મુજબ, રેલવે, વીમા, ઈંધણ અને ટેલિકોમ જેવા ક્ષેત્રો માટે ઓછી નિશ્ચિત મર્યાદા (કેપ) નક્કી કરવાનો ઉદ્દેશ્ય આવશ્યક સેવાઓને સસ્તું રાખવાનો અને ડિજિટલ પેમેન્ટને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. રુ.2,000 ના UPI પેમેન્ટ પર શું ફાયદો થાય છે?

5 / 10
રુ.2,000 ના UPI પેમેન્ટનું ઉદાહરણ તરીકે જોઈએ તો, જો 0.4% નો MDR લાગુ કરવામાં આવે, તો વેપારીએ રુ.8 ચૂકવવા પડે. જોકે, રુ.5 ની મર્યાદા (કેપ) ધરાવતી શ્રેણીમાં, ચાર્જ માત્ર રુ.5 જ રહેશે. જેના પરિણામે પ્રતિ વ્યવહાર રુ.3 ની બચત થશે. અહીં 'બ્રેક-ઈવન પોઈન્ટ' (જ્યાં ખર્ચ સમાન થાય છે) રુ.1,250 છે, કારણ કે રુ.1,250 ના 0.4% બરાબર રુ.5 થાય છે.

રુ.2,000 ના UPI પેમેન્ટનું ઉદાહરણ તરીકે જોઈએ તો, જો 0.4% નો MDR લાગુ કરવામાં આવે, તો વેપારીએ રુ.8 ચૂકવવા પડે. જોકે, રુ.5 ની મર્યાદા (કેપ) ધરાવતી શ્રેણીમાં, ચાર્જ માત્ર રુ.5 જ રહેશે. જેના પરિણામે પ્રતિ વ્યવહાર રુ.3 ની બચત થશે. અહીં 'બ્રેક-ઈવન પોઈન્ટ' (જ્યાં ખર્ચ સમાન થાય છે) રુ.1,250 છે, કારણ કે રુ.1,250 ના 0.4% બરાબર રુ.5 થાય છે.

6 / 10
જોકે, એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે નવો MDR માત્ર રુ.2,000 થી વધુના વ્યવહારો પર જ લાગુ થાય છે. તેથી, ચાર્જપાત્ર શ્રેણીમાં આવતા વ્યવહારો માટે રુ.5 વાળું માળખું વધુ કિફાયતી છે. ઉદાહરણ તરીકે, રુ.10,000 ના પેમેન્ટ પર, સામાન્ય 0.4% MDR મુજબ રુ.40 ચૂકવવા પડે, જ્યારે રાહતવાળી શ્રેણીમાં આવતા વેપારીએ માત્ર રુ.5 જ ચૂકવવા પડે.

જોકે, એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે નવો MDR માત્ર રુ.2,000 થી વધુના વ્યવહારો પર જ લાગુ થાય છે. તેથી, ચાર્જપાત્ર શ્રેણીમાં આવતા વ્યવહારો માટે રુ.5 વાળું માળખું વધુ કિફાયતી છે. ઉદાહરણ તરીકે, રુ.10,000 ના પેમેન્ટ પર, સામાન્ય 0.4% MDR મુજબ રુ.40 ચૂકવવા પડે, જ્યારે રાહતવાળી શ્રેણીમાં આવતા વેપારીએ માત્ર રુ.5 જ ચૂકવવા પડે.

7 / 10
કાનૂની અને વ્યવહારિક દૃષ્ટિએ, MDR એ વેપારીએ ચૂકવવાનો ચાર્જ છે; તે ગ્રાહક પાસેથી સીધી ફી તરીકે વસૂલવા માટે બનાવવામાં આવ્યો નથી. સરકારે બેંકોને એવી સૂચના પણ આપી છે કે તેઓ સુનિશ્ચિત કરે કે વેપારીઓ નવો UPI ચાર્જ સીધો ગ્રાહકો પર ન નાખે. જોકે, પેમેન્ટ સ્વીકારવાનો ખર્ચ વ્યવસાયના કુલ ખર્ચમાં સામેલ કરવામાં આવી શકે છે. પરિણામે, કેટલાક વેપારીઓ આ ખર્ચ પોતે ભોગવી શકે છે, જ્યારે અન્ય કિસ્સાઓમાં તેની અસર ડિસ્કાઉન્ટ, લોયલ્ટી લાભો અથવા અન્ય કિંમતોમાં ફેરફાર દ્વારા પરોક્ષ રીતે જોવા મળી શકે છે.

કાનૂની અને વ્યવહારિક દૃષ્ટિએ, MDR એ વેપારીએ ચૂકવવાનો ચાર્જ છે; તે ગ્રાહક પાસેથી સીધી ફી તરીકે વસૂલવા માટે બનાવવામાં આવ્યો નથી. સરકારે બેંકોને એવી સૂચના પણ આપી છે કે તેઓ સુનિશ્ચિત કરે કે વેપારીઓ નવો UPI ચાર્જ સીધો ગ્રાહકો પર ન નાખે. જોકે, પેમેન્ટ સ્વીકારવાનો ખર્ચ વ્યવસાયના કુલ ખર્ચમાં સામેલ કરવામાં આવી શકે છે. પરિણામે, કેટલાક વેપારીઓ આ ખર્ચ પોતે ભોગવી શકે છે, જ્યારે અન્ય કિસ્સાઓમાં તેની અસર ડિસ્કાઉન્ટ, લોયલ્ટી લાભો અથવા અન્ય કિંમતોમાં ફેરફાર દ્વારા પરોક્ષ રીતે જોવા મળી શકે છે.

8 / 10
શું ખોટી શ્રેણી પસંદ કરવાનું જોખમ છે? વિવિધ વેપારી શ્રેણીઓમાં અલગ-અલગ MDR દરો હોવાથી ખોટી શ્રેણીમાં વર્ગીકરણ થવાનું જોખમ રહેલું છે. તેથી, વ્યવસાયના વાસ્તવિક સ્વરૂપ સાથે 'મર્ચન્ટ કેટેગરી કોડ' (MCC) ની ચકાસણી કરવી આવશ્યક રહેશે.

શું ખોટી શ્રેણી પસંદ કરવાનું જોખમ છે? વિવિધ વેપારી શ્રેણીઓમાં અલગ-અલગ MDR દરો હોવાથી ખોટી શ્રેણીમાં વર્ગીકરણ થવાનું જોખમ રહેલું છે. તેથી, વ્યવસાયના વાસ્તવિક સ્વરૂપ સાથે 'મર્ચન્ટ કેટેગરી કોડ' (MCC) ની ચકાસણી કરવી આવશ્યક રહેશે.

9 / 10
નવી સિસ્ટમ હેઠળ, રેલવે, ઈંધણ, ટેલિકોમ અને વીમા જેવા ક્ષેત્રોને રુ.5 ની નિશ્ચિત મર્યાદા (ફ્લેટ કેપ) નો લાભ મળશે, ખાસ કરીને ઊંચા મૂલ્ય અને મોટી સંખ્યામાં થતા વ્યવહારો માટે. બીજી તરફ, અન્ય વેપારી વ્યવહારો પર 0.4% નો MDR લાગુ થશે, જેમાં મહત્તમ ચાર્જ રુ.300 રહેશે. લાંબા ગાળે, તેની અસર એ વાત પર નિર્ભર રહેશે કે બેંકો, પેમેન્ટ એગ્રીગેટર્સ, પેમેન્ટ સર્વિસ પ્રોવાઈડર્સ અને અન્ય હિતધારકો આ ખર્ચ અને આવકની વહેંચણી કેવી રીતે કરે છે.

નવી સિસ્ટમ હેઠળ, રેલવે, ઈંધણ, ટેલિકોમ અને વીમા જેવા ક્ષેત્રોને રુ.5 ની નિશ્ચિત મર્યાદા (ફ્લેટ કેપ) નો લાભ મળશે, ખાસ કરીને ઊંચા મૂલ્ય અને મોટી સંખ્યામાં થતા વ્યવહારો માટે. બીજી તરફ, અન્ય વેપારી વ્યવહારો પર 0.4% નો MDR લાગુ થશે, જેમાં મહત્તમ ચાર્જ રુ.300 રહેશે. લાંબા ગાળે, તેની અસર એ વાત પર નિર્ભર રહેશે કે બેંકો, પેમેન્ટ એગ્રીગેટર્સ, પેમેન્ટ સર્વિસ પ્રોવાઈડર્સ અને અન્ય હિતધારકો આ ખર્ચ અને આવકની વહેંચણી કેવી રીતે કરે છે.

10 / 10

 

Breaking News : UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર MDRનો ભારે વિરોધ, અમદાવાદમાં વેપારીઓ ઉતર્યા રોડ પર, જુઓ વીડિયો

UPIબિઝનેસ
Follow Us
LIVETV
Web Stories View more
હરમનપ્રીત કૌરે ટીમ ઈન્ડિયાના કેપ્ટન પદેથી રાજીનામું આપ્યું, જુઓ ફોટો
હરમનપ્રીત કૌરે ટીમ ઈન્ડિયાના કેપ્ટન પદેથી રાજીનામું આપ્યું, જુઓ ફોટો
T20માં ભારતના સૌથી સફળ ટોપ 5 કેપ્ટન
T20માં ભારતના સૌથી સફળ ટોપ 5 કેપ્ટન
અવિનાશ મિશ્રા 'ખતરોં કે ખિલાડી 15'નો વિજેતા બન્યો , જુઓ ફોટો
અવિનાશ મિશ્રા 'ખતરોં કે ખિલાડી 15'નો વિજેતા બન્યો , જુઓ ફોટો
હળદરમાં રહેલું કર્ક્યુમિન શરીરને આપે છે આ 7 મોટા ફાયદા
હળદરમાં રહેલું કર્ક્યુમિન શરીરને આપે છે આ 7 મોટા ફાયદા
100 છગ્ગા સાથે રોહિત શર્માએ રચ્યો ઈતિહાસ, આવું કરનાર વિશ્વનો પ્રથમ ક્રિકેટર
100 છગ્ગા સાથે રોહિત શર્માએ રચ્યો ઈતિહાસ, આવું કરનાર વિશ્વનો પ્રથમ ક્રિકેટર
દવા લેતી વખતે કેટલું પાણી પીવું જોઈએ?
દવા લેતી વખતે કેટલું પાણી પીવું જોઈએ?
Latest Videos View more
સુરત શહેરની 80 હોટલ અને રેસ્ટોરન્ટોમાં તપાસ
સુરત શહેરની 80 હોટલ અને રેસ્ટોરન્ટોમાં તપાસ
પોલીસે દારૂની હેરાફેરી ઝડપી બુટલેગરોના નવા ‘કીમિયો’નો પર્દાફાશ કર્યો
પોલીસે દારૂની હેરાફેરી ઝડપી બુટલેગરોના નવા ‘કીમિયો’નો પર્દાફાશ કર્યો
એક્સ-રે બાદ મહિલાના ગળામાંથી મંગળસૂત્ર ગાયબ , જુઓ વીડિયો
એક્સ-રે બાદ મહિલાના ગળામાંથી મંગળસૂત્ર ગાયબ , જુઓ વીડિયો
ભાવનગર-અલંગ નેશનલ હાઈવે પર અકસ્માત, 6 લોકોના મોત નિપજ્યા ! Video
ભાવનગર-અલંગ નેશનલ હાઈવે પર અકસ્માત, 6 લોકોના મોત નિપજ્યા ! Video
કાર્યક્ષેત્રે તમારી મહેનતની પ્રશંસા થશે, વેપારમાં મોટો ફાયદો થઈ શકે છે
કાર્યક્ષેત્રે તમારી મહેનતની પ્રશંસા થશે, વેપારમાં મોટો ફાયદો થઈ શકે છે
સ્મિત મચ્છરની બહાદુરીને ડોક્ટર સંત વલ્લભ સ્વામીએ બિરદાવી
સ્મિત મચ્છરની બહાદુરીને ડોક્ટર સંત વલ્લભ સ્વામીએ બિરદાવી
બનાસકાંઠામાં કિસાન સંઘની આગેવાનીમાં ખેડૂતોનું ઉગ્ર વિરોધ પ્રદર્શન
બનાસકાંઠામાં કિસાન સંઘની આગેવાનીમાં ખેડૂતોનું ઉગ્ર વિરોધ પ્રદર્શન
સુરતઃ RTOમાં લાયસન્સ અને મોબાઈલ લિંક કરાવવા આવતા લોકો પરેશાન
સુરતઃ RTOમાં લાયસન્સ અને મોબાઈલ લિંક કરાવવા આવતા લોકો પરેશાન
પોરબંદરમાં GETCO સામે ખેડૂતોનો ઉગ્ર વિરોધ, વીજ લાઇનનું વળતર આપવા માગ
પોરબંદરમાં GETCO સામે ખેડૂતોનો ઉગ્ર વિરોધ, વીજ લાઇનનું વળતર આપવા માગ
જુનાગઢમાં મીરાનગરના રહીશો અશાંત ધારાની માગ સાથે મેદાને, આપ્યુ આવેદન
જુનાગઢમાં મીરાનગરના રહીશો અશાંત ધારાની માગ સાથે મેદાને, આપ્યુ આવેદન
g clip-path="url(#clip0_868_265)">