
જો તમે સોમવારે વહેલી સવારે તમારું પોર્ટફોલિયો તપાસ્યું હશે, તો ચોક્કસ તમારા ચહેરાનો રંગ ઊડી ગયો હશે! હાલમાં શેરબજારની સ્થિતિ એવી દેખાઈ રહી છે જાણે બધો પ્રોફિટ લોસમાં જતો રહ્યો હોય. અઠવાડિયાના પ્રથમ દિવસે જ ભારતીય શેરબજારમાં ‘બ્લેક મન્ડે’ જેવું વાતાવરણ જોવા મળ્યું છે. સેન્સેક્સ લગભગ 965 થી 1000 પોઈન્ટ તૂટીને 72,929ના સ્તરે ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે, જ્યારે નિફ્ટી 305 પોઈન્ટ ઘટીને 22,850ની નીચે (22,835 પર) સરકી ગયો.
વધુમાં, બજારમાં સતત સાતમા અઠવાડિયે ઘટાડાનો ટ્રેન્ડ જોવા મળ્યો છે. છેલ્લા સાત અઠવાડિયામાં નિફ્ટી અને સેન્સેક્સ બંનેના મૂલ્યમાં લગભગ 6%નો ઘટાડો થયો છે. બજારના તમામ 16 સેક્ટર્સ લાલ નિશાનમાં (ઘટાડા સાથે) ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે અને મિડ-કેપ તથા સ્મોલ-કેપ સૂચકાંકોમાં પણ 1.43%નો ઘટાડો નોંધાયો છે.
ચાલો સમજીએ કે શેરબજારમાં આવેલા આ અચાનક ઉતાર-ચઢાવનું કારણ શું છે, જેના કારણે રોકાણકારોની કરોડો રૂપિયાની સંપત્તિ ધોવાઈ ગઈ છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ આસમાને પહોંચી રહ્યા છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ 2.27% વધીને $106.7 પ્રતિ બેરલ પર પહોંચી ગયું છે. યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા હોરમૂઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) ખોલવાના ઈરાનના પ્રસ્તાવને નકારી કાઢ્યા બાદ મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ વધી ગયો છે. જ્યારે પણ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ વધે છે, ત્યારે ભારત જેવા તેલની આયાત કરતા મુખ્ય અર્થતંત્ર માટે તે મુશ્કેલી ઊભી કરે છે.
વૈશ્વિક બજારોમાંથી પણ કોઈ સકારાત્મક સમાચાર મળી રહ્યા નથી. એશિયામાં દક્ષિણ કોરિયાનું KOSPI, જાપાનનું Nikkei 225 અને ચીનનું SSE Composite – આ તમામ લાલ નિશાનમાં ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે. યુએસ ફ્યુચર્સ માર્કેટ પણ સુસ્તીના સંકેત આપી રહ્યા છે.
વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FIIs) ભારતીય બજારમાંથી ઝડપથી નાણાં પાછા ખેંચી રહ્યા છે. માત્ર શુક્રવારના સત્રમાં જ FIIs (વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો) એ ₹3,696 કરોડના શેર વેચ્યા હતા. વિદેશી મૂડીના આ મોટા પ્રમાણના ઉપાડને કારણે બજારને મોટો ફટકો પડ્યો છે.
ડોલર સામે ભારતીય રૂપિયો 20 પૈસા નબળો પડીને 95.95 ના સ્તર પર પહોંચી ગયો છે. મધ્ય પૂર્વમાં તણાવને કારણે ડોલર સતત મજબૂત થઈ રહ્યો છે, જેના પરિણામે વિદેશી રોકાણકારો સુરક્ષાની શોધમાં તેમનું ભંડોળ પાછું ખેંચી રહ્યા છે.
જ્યારે શુક્રવારે બજારમાં થોડી રિકવરી જોવા મળી હતી — જેમાં સેન્સેક્સ 315 પોઈન્ટ્સ વધ્યો હતો — ત્યારે રોકાણકારોએ સોમવારે ટ્રેડિંગ શરૂ થતાં જ તેમના બાકીના નફાને રોકડમાં ફેરવવાનું (પ્રોફિટ-બુકિંગ) યોગ્ય માન્યું.
બજારના દિગ્ગજ ક્ષેત્રો — ખાસ કરીને બેંકિંગ અને નાણાકીય ક્ષેત્રો — માં ભારે વેચવાલી જોવા મળી હતી. મુખ્ય ખાનગી બેંકોમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો; જેમાં HDFC બેંક 1.8% અને ICICI બેંક 1.7% નીચે સરકી હતી. નિફ્ટીને નીચે લાવવામાં આ ઘટાડાએ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.
શેરબજારના અસ્થિરતા સૂચકાંક અથવા ‘ફિયર ગેજ’ (India VIX) માં 14% નો ઉછાળો આવ્યો છે અને તે 13.86 ના સ્તર પર પહોંચી ગયો છે. India VIX માં વધારો બજારમાં વધેલી અનિશ્ચિતતા અને રોકાણકારોમાં વધતા ભયનો સંકેત આપે છે.