
ઘરમાં વીજળી ગુલ થતાં જ સૌથી પહેલાં આપણને ઇન્વર્ટર કે જનરેટરની યાદ આવે છે. પરંતુ શું થાય જો તમારી ઇલેક્ટ્રિક કાર જ વીજળી જતી રહે ત્યારે ઘરના જરૂરી ઉપકરણો ચલાવવા લાગે? સાંભળવામાં આ થોડું અજીબ લાગી શકે છે, પરંતુ આધુનિક ઇલેક્ટ્રિક કારોમાં (EV) આવું કરવું તદ્દન શક્ય છે. કેટલીક ખાસ EV માં એવી અદ્યતન ટેકનોલોજી મળે છે, જેના દ્વારા કારની બેટરીની વીજળીનો ઉપયોગ ઘરના અન્ય સાધનો ચલાવવા માટે કરી શકાય છે.
આ સુવિધાની મદદથી પાવર કટ થાય ત્યારે પંખો, LED લાઇટ, મોબાઇલ ચાર્જર અને લેપટોપ જેવા નાના ઉપકરણો આસાનીથી ચલાવી શકાય છે. જોકે આ સુવિધા દરેક ઇલેક્ટ્રિક કારમાં ઉપલબ્ધ હોતી નથી; તેના માટે કારમાં V2L ટેકનોલોજીનું સપોર્ટ હોવું જરૂરી છે.
V2L નું પૂરું નામ ‘Vehicle to Load’ છે. સરળ ભાષામાં સમજીએ તો આ ટેકનોલોજીની મદદથી ઇલેક્ટ્રિક કારની બેટરીમાંથી બહારના ઇલેક્ટ્રિકલ ઉપકરણોને પાવર સપ્લાય આપી શકાય છે. કારની બેટરીમાં પાવર DC (ડાયરેક્ટ કરન્ટ) સ્વરૂપે સંગ્રહિત હોય છે. V2L સિસ્ટમમાં રહેલું ઇન્વર્ટર તેને AC (ઓલ્ટરનેટિંગ કરન્ટ) માં ફેરવે છે, જેનો ઉપયોગ ઘરના સામાન્ય સાધનોમાં થાય છે.
ત્યારબાદ કારમાં આપેલા પાવર આઉટલેટ કે ખાસ એડપ્ટર દ્વારા ઉપકરણોને જોડી શકાય છે. કેટલીક કારમાં અંદર જ 3-પિન સોકેટ મળે છે, જ્યારે અમુકમાં કંપની તરફથી મળતું કન્વર્ટર એડપ્ટર ચાર્જિંગ પોર્ટ સાથે જોડવું પડે છે.
ઉપકરણો કેટલો સમય ચાલશે તેનો આધાર કારની બેટરી સાઈઝ અને વપરાશ પર રહેલો છે. ઉદાહરણ તરીકે:
સામાન્ય ઇલેક્ટ્રિક કારમાં 30 kWh થી 70 kWh સુધીની મોટી બેટરી હોય છે, જેથી જરૂરી લાઇટ અને પંખા લાંબા સમય સુધી ચાલી શકે છે. જોકે કારની આખી બેટરી ઘર પાછળ ખાલી ન કરવી જોઈએ, ગાડી ચલાવવા માટે પૂરતો ચાર્જ બચાવી રાખવો અનિવાર્ય છે.
V2L સિસ્ટમની ચોક્કસ પાવર લિમિટ હોય છે. મોટાભાગની કારમાં આ ક્ષમતા આશરે 3.3 kW સુધીની હોય છે. પંખો, ટીવી, લેપટોપ અને મોબાઇલ ચાર્જર જેવા ઓછા પાવરવાળા સાધનો સરળતાથી ચાલે છે, પરંતુ AC, ગીઝર કે માઇક્રોવેવ જેવા ભારે ઉપકરણો જોડતાં પહેલાં કારની મહત્તમ આઉટપુટ ક્ષમતા ચકાસવી જરૂરી છે.
V2L ઉપરાંત એક વધુ એડવાન્સ ટેકનોલોજી છે જેને V2H (Vehicle to Home) કહેવાય છે. આમાં કારની બેટરી સીધી ઘરના મેઇન વાયરિંગ પેનલ સાથે જોડાઈ જાય છે, જેથી વીજળી જતાં આખું ઘર કારના પાવર પર ઇન્વર્ટરની જેમ ચાલવા લાગે છે. આ માટે કારમાં V2H સપોર્ટ, ખાસ બાય-ડાયરેક્શનલ ચાર્જર અને ઘરમાં વિશેષ વાયરિંગ સેટઅપ હોવું જરૂરી છે.