
જો તમે વારંવાર કોલ ડ્રોપ થવા, અવાજ કપાઈ જવો અથવા કોલ કનેક્ટ થવામાં વિલંબ જેવી સમસ્યાઓથી પરેશાન હોવ, તો ટૂંક સમયમાં તમને રાહત મળી શકે છે. ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (TRAI) એ દેશભરના મોબાઈલ વપરાશકર્તાઓ માટે નવા નિયમો જાહેર કર્યા છે. તેની અસર Jio, Airtel, Vi અને BSNL સહિત તમામ ટેલિકોમ ઓપરેટરોના નેટવર્ક પર પડશે. નવી વ્યવસ્થા લાગુ થયા પછી, વિવિધ ઓપરેટર નેટવર્ક્સ વચ્ચે કોલ કનેક્ટિવિટીમાં સુધારો થશે અને વોઈસ ક્વોલિટી (અવાજની ગુણવત્તા) પણ બહેતર બનશે. આ નિયમો 1 જાન્યુઆરી, 2027થી અમલમાં આવશે.
TRAIના આ નવા નિયમોથી મોબાઈલ ગ્રાહકોને સીધો લાભ થશે. હાલમાં, જ્યારે અલગ-અલગ ટેલિકોમ નેટવર્ક્સ વચ્ચે કોલ કરવામાં આવે છે, ત્યારે વપરાશકર્તાઓને ઘણીવાર કોલ કનેક્ટ થવામાં વિલંબ અને અવાજ કપાઈ જવો (ઓડિયો ડ્રોપઆઉટ) જેવી સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડે છે. નવા નિયમો ‘લેટન્સી’ (એટલે કે નેટવર્ક પર કોલ કનેક્ટ થવામાં લાગતો સમય) ઘટાડવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, જેનાથી વાતચીત વધુ સ્પષ્ટ અને સારી ગુણવત્તાવાળી બનશે. વધુમાં, આ પગલાં વોઈસ અને ડેટા બંને સેવાઓ માટે નેટવર્ક ક્ષમતા વધારવામાં મદદ કરશે.
નવા ઇન્ટરકનેક્શન નિયમો હેઠળ, TRAIએ ટેલિકોમ કંપનીઓને આધુનિક IP (ઇન્ટરનેટ પ્રોટોકોલ) આધારિત ટેક્નોલોજી અપનાવવા નિર્દેશ આપ્યો છે. 1 જાન્યુઆરી, 2027થી સ્થાપિત થતા તમામ નવા ઇન્ટરકનેક્શન આ ટેક્નોલોજી પર આધારિત હશે. તે જ સમયે, હાલના ‘પોઈન્ટ્સ ઓફ ઇન્ટરકનેક્શન’ (POIs) જે જૂની E-1/TDM ટેક્નોલોજી પર કામ કરે છે, તેને આગામી ત્રણ વર્ષમાં તબક્કાવાર IP-આધારિત સિસ્ટમમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવશે. આનાથી વિવિધ ટેલિકોમ ઓપરેટરોના નેટવર્ક વચ્ચે વધુ સારું સંકલન શક્ય બનશે.
નવા નિયમોમાં કોલ ટ્રાફિકના સંચાલનમાં પણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે. હાલમાં, કોલ ટ્રાફિકનું સંચાલન સ્થાનિક સ્તરે ખાસ કરીને SDCA (શોર્ટ ડિસ્ટન્સ ચાર્જિંગ એરિયા) અથવા LDCA (લોંગ ડિસ્ટન્સ ચાર્જિંગ એરિયા) સ્તરે કરવામાં આવે છે. હવે તેને બદલીને વ્યાપક સેવા ક્ષેત્ર, જેને LSA (લાઈસન્સ્ડ સર્વિસ એરિયા) કહેવામાં આવે છે, તેના સ્તરે લઈ જવામાં આવશે. આનાથી નેટવર્ક પરના ટ્રાફિકના દબાણનું વધુ સારી રીતે સંચાલન થઈ શકશે અને નેટવર્ક કન્જેશન (ભીડ) સંબંધિત સમસ્યાઓ ઘટાડવામાં મદદ મળશે.
TRAI (ટ્રાઈ) એ તેના નવા નિયમોમાં ટેલિકોમ કંપનીઓની મનસ્વી કામગીરીને રોકવા માટે આર્થિક દંડની જોગવાઈઓનો સમાવેશ કર્યો છે. જે કંપનીઓ નિયમોનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળ જશે તેમને દંડ થઈ શકે છે, અને દંડની રકમ નિયમભંગના પ્રકાર પર આધારિત હશે. વધુમાં, બાકી રહેલા ‘ઇન્ટરકનેક્શન ચાર્જ’ (interconnection charges) પરના વ્યાજ દરને સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI) ના એક વર્ષના ‘માર્જિનલ કોસ્ટ ઓફ ફંડ્સ-બેસ્ડ લેન્ડિંગ રેટ’ (MCLR) થી ૨% વધુ સુધી મર્યાદિત (કેપ) કરવામાં આવ્યો છે.
TRAI દ્વારા કરવામાં આવેલા આ ફેરફારની સીધી અસર મોબાઈલ વપરાશકર્તાઓના કોલિંગ અનુભવ પર પડશે. નવી IP-આધારિત ટેક્નોલોજીના અમલીકરણથી કોલ દરમિયાન આવતો બિનજરૂરી અવાજ (background noise) ઘટશે અને અવાજ સ્પષ્ટ ન સંભળાવવા જેવી સમસ્યાઓ દૂર થશે. પરિણામે, સામે છેડે વાત કરનાર વ્યક્તિનો અવાજ પહેલાં કરતાં વધુ સ્પષ્ટ અને કુદરતી સંભળાશે.
આ ફેરફારથી ટેલિકોમ કંપનીઓને પણ ફાયદો થશે. તેઓ અનેક નાના ઇન્ટરકનેક્શન પોઈન્ટ્સના સંચાલન સાથે સંકળાયેલા ખર્ચમાં ઘટાડો કરી શકશે. આનાથી બેન્ડવિડ્થની બચત થશે અને નેટવર્કનો સંચાલન ખર્ચ (operational cost) પણ ઘટી શકે છે. કંપનીઓ આ બચતનો ઉપયોગ પોતાની સેવાઓને બહેતર બનાવવા અને ટેરિફ (દરો) ને સ્થિર રાખવા માટે કરી શકે છે.