
સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી “કોકરોચ જનતા પાર્ટી” નામ ખૂબ જ ચર્ચામાં છે. ખાસ કરીને યુવાઓ અને Gen Z યુઝર્સ વચ્ચે આ પેજ ઝડપથી વાયરલ બન્યું હતું. માત્ર ચાર દિવસમાં જ લાખો ફોલોવર્સ મેળવ્યા બાદ હવે આ એકાઉન્ટ પર ભારતમાં કાર્યવાહી થતા લોકોમાં એક નવો સવાલ ઊભો થયો છે- આખરે X પર “વિથહેલ્ડ ” અને “સસ્પેન્ડ ”માં શું ફરક હોય છે?
ઘણા યુઝર્સે નોંધ્યું કે “કોકરોચ જનતા પાર્ટી”નું X એકાઉન્ટ ભારતમાં ખુલતું નહોતું, જ્યારે અન્ય દેશોમાં તે હજુ પણ એક્ટિવ દેખાતું હતું. આ સ્થિતિને “વિથહેલ્ડ” કહેવામાં આવે છે. એટલે કે એકાઉન્ટ સંપૂર્ણ રીતે ડિલીટ અથવા બંધ થતું નથી, પરંતુ ચોક્કસ દેશમાં તેને જોવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવે છે.
જ્યારે કોઈ દેશની સરકાર અથવા કોર્ટ Xને કાનૂની આદેશ આપે છે, ત્યારે પ્લેટફોર્મ તે કન્ટેન્ટ અથવા એકાઉન્ટને માત્ર તે દેશમાં બ્લોક કરે છે. ભારતમાં આ પ્રક્રિયા સામાન્ય રીતે IT Actની કલમ 69A હેઠળ થાય છે. જો સરકારને લાગે કે કોઈ એકાઉન્ટ દેશના કાયદા, સુરક્ષા અથવા જાહેર વ્યવસ્થા માટે નુકસાનકારક છે, તો તે Xને નોટિસ મોકલી શકે છે.
ત્યારબાદ X તે એકાઉન્ટને ભારતમાં “વિથહેલ્ડ” કરી દે છે. આવી સ્થિતિમાં ભારતીય યુઝર્સને મેસેજ દેખાય છે કે “કાનૂની માંગના જવાબમાં ભારતમાં રોકાયેલ ખાતું.” જોકે, દુનિયાના અન્ય દેશોમાં તે જ એકાઉન્ટ સામાન્ય રીતે ચાલુ રહે છે.
બીજી તરફ, “સસ્પેન્ડ”નો નિર્ણય સીધો X કંપની દ્વારા લેવામાં આવે છે. જ્યારે કોઈ એકાઉન્ટ પ્લેટફોર્મના નિયમોનો ભંગ કરે છે, ત્યારે તેને તાત્કાલિક અથવા કાયમી રીતે સસ્પેન્ડ કરી શકાય છે.
સ્પામ ફેલાવવું, નકલી એકાઉન્ટ ચલાવવું, હેટ સ્પીચ, હિંસા માટે ઉશ્કેરણી, કૉપિરાઇટનું ઉલ્લંઘન અથવા બાળ સુરક્ષા સંબંધિત નિયમોનો ભંગ જેવી બાબતો માટે X કડક કાર્યવાહી કરે છે. જો વારંવાર નિયમોનો ભંગ થાય તો એકાઉન્ટને કાયમી સસ્પેન્શન પણ મળી શકે છે.
સસ્પેન્ડ થયેલું એકાઉન્ટ દુનિયાના કોઈપણ દેશમાં દેખાતું નથી. પ્રોફાઇલ પર “એકાઉન્ટ સસ્પેન્ડ કર્યું”નો મેસેજ જોવા મળે છે અને તે સંપૂર્ણપણે નિષ્ક્રિય થઈ જાય છે.
સરળ ભાષામાં સમજીએ તો “વિથહેલ્ડ” એ દેશ-વિશેષ પ્રતિબંધ છે, જ્યારે “સસ્પેન્ડ” વૈશ્વિક પ્રતિબંધ છે. વિથહેલ્ડમાં સરકાર અથવા કોર્ટની ભૂમિકા હોય છે, જ્યારે સસ્પેન્ડનો નિર્ણય X પોતાની નીતિઓ મુજબ લે છે.
“કોકરોચ જનતા પાર્ટી”ના કેસ બાદ આ બંને શબ્દો ફરી ચર્ચામાં આવ્યા છે અને સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સ હવે પ્લેટફોર્મના નિયમોને વધુ નજીકથી સમજવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.