Breaking News: હોટલથી લઈને હોસ્પિટલ સુધી હવે આધાર કાર્ડની ફોટો કોપી નહીં આપવી પડે, UIDAIનો ડિજિટલ નિયમ લાગુ
UIDAI દ્વારા અમલમાં મૂકવામાં આવેલી નવી ડિજિટલ નીતિને કારણે, હોટેલ કે હોસ્પિટલ જેવી જગ્યાએ આધાર કાર્ડની ફોટોકોપી આપવાની જવાબદારી કે ઝંઝટ હવે સમાપ્ત થઈ રહી છે.
ભલે તમે હોટેલમાં ચેક-ઇન કરી રહ્યા હોવ, હોસ્પિટલમાં દાખલ થઈ રહ્યા હોવ, કે પછી નવી નોકરી માટે તમારી ઓળખ સાબિત કરવાની હોય હવે તમારે આધાર કાર્ડની ફોટોકોપી આપવાની જરૂર નહીં રહે. ‘યુનિક આઈડેન્ટિફિકેશન ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા’ (UIDAI) એ દેશમાં ડિજિટલ વેરિફિકેશન સિસ્ટમને વધુ સરળ, સુરક્ષિત અને સંપૂર્ણપણે ‘પેપરલેસ’ (કાગળરહિત) બનાવવા માટે એક મોટું અને ઐતિહાસિક પગલું ભર્યું છે. UIDAIએ તાજેતરમાં 300થી વધુ નવી સંસ્થાઓ અને કંપનીઓને પોતાની ‘ઓફલાઇન વેરિફિકેશન સિસ્ટમ’ સાથે જોડી છે. આ નવી ડિજિટલ વેરિફિકેશન સિસ્ટમ શું છે, તે તમારી ગોપનીયતા (પ્રાઈવસી)નું રક્ષણ કેવી રીતે કરે છે અને તે કેવી રીતે કામ કરે છે? ચાલો જાણીએ.
કાગળની ફોટોકોપી આપવાનો યુગ પૂરો થયો
UIDAIએ લગભગ 300 સંસ્થાઓની નોંધણી કરી છે, જેમાં હોસ્પિટાલિટી (હોટેલ્સ), હેલ્થકેર (હોસ્પિટલો), શિક્ષણ (શાળાઓ અને કોલેજો), ઇવેન્ટ્સ અને ગિગ ઇકોનોમી (જેમ કે ડિલિવરી અને રાઇડ-શેરિંગ સેવાઓ) જેવા ક્ષેત્રોનો સમાવેશ થાય છે. આ સંસ્થાઓને “ઓફલાઇન વેરિફિકેશન સીકિંગ એન્ટિટીઝ” (OVSEs) તરીકે ઓળખવામાં આવશે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભૌતિક કાગળના દસ્તાવેજો જમા કરાવવાની જરૂરિયાતને દૂર કરીને, ડિજિટલ અને સંમતિ-આધારિત વેરિફિકેશનને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. આનાથી કાગળનું કામ ઘટશે, ફોર્મ ભરવામાં જતો સમય બચશે અને સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે, તમારી આધાર કાર્ડની ફોટોકોપીનો દુરુપયોગ થવાનું જોખમ પણ દૂર થશે.
આ પેપરલેસ વેરિફિકેશન કેવી રીતે કામ કરશે?
આ સમગ્ર પ્રક્રિયા ‘આધાર એપ’ (Aadhaar app) દ્વારા થશે, જેનાથી વપરાશકર્તાઓ (યુઝર્સ) પોતાની ગોપનીયતા પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ રાખી શકશે. જ્યારે તમે કોઈ સેવાનો લાભ લો છો, ત્યારે તમે એપનો ઉપયોગ કરીને નક્કી કરી શકો છો કે સેવા પ્રદાતા (service provider) સાથે કઈ માહિતી શેર કરવી શું તમારે તમારી સંપૂર્ણ વિગતો આપવી છે કે પછી માત્ર જરૂરી માહિતી (જેમ કે તમારું નામ અને ફોટોગ્રાફ) જ આપવી છે. આમાં સૌથી મહત્વની સુરક્ષા વિશેષતા એ છે કે, તમારો 12 અંકનો વિશિષ્ટ ઓળખ નંબર (આધાર નંબર) વેરિફિકેશન કરતી સંસ્થા સાથે શેર કરવામાં આવતો નથી. વધુમાં, ચકાસણી કરતી સંસ્થાઓએ UIDAIના કેન્દ્રીય ડેટાબેઝ સાથે સીધા જોડાવાની જરૂર રહેતી નથી, જેનાથી ડેટા ચોરીનું જોખમ ઘટે છે.
એપની વધતી લોકપ્રિયતા અને બાયોમેટ્રિક સુરક્ષા
UIDAI એપ સામાન્ય જનતામાં ઝડપથી લોકપ્રિય થઈ રહી છે અને અત્યાર સુધીમાં તેના 7.5 કરોડ (75 મિલિયન) થી વધુ ડાઉનલોડ્સ થયા છે. 86 લાખ (8.6 મિલિયન) થી વધુ વપરાશકર્તાઓએ આધાર કેન્દ્રની મુલાકાત લીધા વિના, સીધા જ એપ દ્વારા તેમના રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર અપડેટ કર્યા છે. ગોપનીયતાને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે, વપરાશકર્તાઓએ 4.6 કરોડ (46 મિલિયન) વખત ‘બાયોમેટ્રિક લોક/અનલોક’ સુવિધાનો ઉપયોગ કર્યો છે, જેનાથી ખાતરી થાય છે કે તેમના ફિંગરપ્રિન્ટ્સ અને આઈરિસ સ્કેનનો દુરુપયોગ ન થઈ શકે.
ડેટા સુરક્ષા કાયદાઓ સાથે સુસંગતતા
UIDAIએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ અપડેટ્સ ‘ડિજિટલ પર્સનલ ડેટા પ્રોટેક્શન (DPDP) એક્ટ’ની જોગવાઈઓનું સંપૂર્ણ પાલન કરે છે. આ કાયદો ફરજિયાત બનાવે છે કે નાગરિકનો ડેટા માત્ર તેમની સ્પષ્ટ સંમતિથી જ એકત્રિત કરવામાં આવે અને જે હેતુ માટે ડેટાની જરૂર હોય, તે હેતુ માટે અત્યંત આવશ્યક હોય તેવો ડેટા જ એકત્રિત કરવામાં આવે.
