દરેક માઉસની લાઈટ લાલ જ કેમ હોય છે? વાદળી કે લીલી લાઈટનો ઉપયોગ કંપનીઓ કેમ નથી કરતી? જાણો કારણ
તમે ₹300 નું સાદું માઉસ વાપરતા હોવ કે ₹10,000 નું મોંઘું ગેમિંગ માઉસ, તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે દરેક માઉસની નીચે માત્ર લાલ રંગની લાઈટ જ કેમ બળે છે? શું કંપનીઓ કલર બદલી નથી શકતી કે પછી આની પાછળ કોઈ મોટું ટેકનિકલ કારણ છુપાયેલું છે? કિંમત, સેન્સર અને વિજ્ઞાનના આ અનોખા તાલમેલ વિશે વિગતવાર અહીં વાંચો.
તમે આજ સુધી જેટલા પણ માઉસ જોયા હશે, તેમાં ધ્યાન આપ્યું હશે કે બધાની નીચે લાલ રંગની લાઈટ જ જોવા મળે છે. માર્કેટમાં 300 રૂપિયાથી લઈને 10 હજાર રૂપિયા સુધીના માઉસ ઉપલબ્ધ છે પરંતુ બધામાં માત્ર લાલ લાઈટ જ કેમ બળે છે? વાસ્તવમાં આની પાછળ ઉત્પાદન ખર્ચ, વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજીનો એક સચોટ તાલમેલ જોવા મળે છે અને આ જ કારણે આજ સુધી આવતા તમામ માઉસમાં લાલ લાઈટ જ મળે છે.
જો તમે ક્યારેય પણ કમ્પ્યુટર કે લેપટોપ સાથે માઉસનો ઉપયોગ કર્યો છે, તો તમારું ધ્યાન માઉસની નીચે દેખાતી લાલ લાઈટ પર ચોક્કસ ગયું હશે. તેવામાં શું તમે વિચાર્યું છે કે દરેક માઉસની લાઈટ લાલ રંગની જ કેમ હોય છે? મોટી-મોટી કંપનીઓ સસ્તામાં સસ્તું અને મોંઘામાં મોંઘું માઉસ બનાવે છે પરંતુ બધી કંપનીઓ માત્ર લાલ લાઈટનો જ ઉપયોગ કેમ કરે છે?
વાસ્તવમાં જો તમે ઊંડાણમાં જાઓ, તો ખબર પડશે કે આની પાછળ ખર્ચ, ટેક્નોલોજી અને વિજ્ઞાનનો એક સચોટ તાલમેલ કામ કરે છે. લાઈટ સાથે આવતા માઉસને 'ઓપ્ટિકલ માઉસ' કહેવામાં આવે છે અને 1990ના દાયકામાં પહેલીવાર જ્યારે આ માઉસ અસ્તિત્વમાં આવ્યા, ત્યારે જ માઉસ માટે લાલ લાઈટની પસંદગી કરી લેવામાં આવી હતી. આ લાઈટ મેન્યુફેક્ચરિંગ અને માઉસના સેન્સર દ્વારા કેચ કરવાના (ઝીલવાના) દ્રષ્ટિકોણથી એકદમ પરફેક્ટ હતી.
પહેલાં આવતું હતું દડા (બોલ) વાળું માઉસ: આજની પેઢીના ઘણા કમ્પ્યુટર કે લેપટોપ યુઝર્સ કદાચ નહીં જાણતા હોય કે શરૂઆતમાં માઉસની નીચે કોઈ લાઈટ નહોતી હોતી. ત્યારે માઉસની અંદર એક ભારે રબર અથવા મેટલનો દડો (બોલ) રહેતો હતો. માઉસને ટેબલ પર ફેરવવાથી અંદરનો બોલ પણ ફરતો હતો, જેના કારણે માઉસ કામ કરતું હતું.
માઉસની અંદર રહેલો આ દડો જેમ-જેમ ફરતો હતો, માઉસમાં લાગેલા સેન્સર્સ તેને પકડીને સ્ક્રીન પર કર્સરને મૂવ કરાવતા હતા. આ બોલવાળા માઉસ સાથે સમસ્યા એ હતી કે તે ગમે તે સપાટી પર કામ નહોતા કરતા. તેના માટે 'માઉસ પેડ' હોવું ખૂબ જ જરૂરી હતું. માઉસ પેડ વગર રબરનો બોલ લપસી જતો હતો અને કર્સર બરાબર કામ કરતું નહોતું.
દડાની રજા, લાઈટની એન્ટ્રી: બોલવાળા માઉસની આ બધી મુશ્કેલીઓના કારણે સમય જતાં તેમાંથી દડાને કાયમ માટે હટાવી દેવામાં આવ્યો અને તેની જગ્યા એક લાલ એલઈડી (LED) લાઈટ અને સેન્સરે લઈ લીધી. વાસ્તવમાં આ લાઈટનું કામ જ્યારે તમે માઉસ વાપરો ત્યારે માઉસની નીચેની સપાટી પર પ્રકાશ પાડવાનું હોય છે. આ લાઈટની મદદથી માઉસની નીચે લાગેલું સેન્સર એક કેમેરાની જેમ સેકન્ડમાં હજારો ફોટા ક્લિક કરી લે છે, જેની મદદથી સ્ક્રીન પર કર્સર મૂવ થાય છે. આ ટેક્નોલોજીના કારણે જ કમ્પ્યુટર પર કર્સરની મુવમેન્ટ એકદમ સ્મૂધ થઈ ગઈ અને તે ઝટકા ખાવાને બદલે સ્ક્રીન પર માખણની જેમ સરકવા લાગ્યું.
દરેક માઉસમાં લાલ લાઈટનો જ ઉપયોગ કેમ? માઉસ માટે લાલ લાઈટ પસંદ કરવાનું સૌથી મોટું કારણ તેની કિંમત (ઉત્પાદન ખર્ચ) હતું. વાસ્તવમાં 1990ના દાયકામાં લાલ એલઈડી સૌથી જૂની અને બનાવવામાં સૌથી સસ્તી ટેક્નોલોજી હતી. માઉસની કિંમત ઓછી રાખવા માટે આ બેસ્ટ ઓપ્શન હતો. આ ઉપરાંત, માઉસમાં વપરાતા કેમેરા જેવા સેન્સર માટે લાલ લાઈટને કેચ કરવી સૌથી સરળ હતી. આ સેન્સર લાલ લાઈટ પ્રત્યે સૌથી વધુ સંવેદનશીલ હોય છે અને આ લાઈટમાં તેને સપાટીની બનાવટ (ટેક્સચર) ખૂબ જ સ્પષ્ટ દેખાય છે. તે સિવાય લાલ લાઈટ ચાલુ રહેવા માટે વાદળી (બ્લુ) કે લીલી (ગ્રીન) લાઈટની સરખામણીમાં ખૂબ જ ઓછો વોલ્ટેજ વાપરે છે. આનાથી કમ્પ્યુટર કે લેપટોપની બેટરી બચે છે અને હવે જે બેટરીવાળા વાયરલેસ માઉસ આવે છે તે પણ લાંબો સમય ચાલી શકે છે.
આજના સમયમાં 'ઇન્ફ્રારેડ માઉસ' પણ આવી ગયા છે, જેની નીચે કોઈ લાઈટ નથી બળતી અને તે ખૂબ જ સચોટતાથી કામ કરે છે. વાસ્તવમાં આ માઉસમાં સામાન્ય એલઈડીની જગ્યાએ ઇન્ફ્રારેડ એલઈડી અથવા લેઝર ડાયોડનો ઉપયોગ થાય છે. આમાંથી નીકળતો પ્રકાશ આપણી આંખોથી જોઈ શકાતો નથી, પરંતુ માઉસના સેન્સર માટે તે ઉત્તમ રીતે કામ કરે છે.
