મિલકતના દસ્તાવેજો ખોવાઈ જાય તો શું કરવું ? જાણો ડુપ્લિકેટ પેપર્સ મેળવવાની સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા

જો તમારી જમીન અથવા મિલકતના દસ્તાવેજો ખોવાઈ જાય, તો ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. સૌપ્રથમ નજીકના પોલીસ સ્ટેશનમાં FIR નોંધાવો અને ત્યારબાદ સબ-રજિસ્ટ્રાર કચેરીમાં તેની માહિતી આપો. ત્યાર પછી બાંયધરીપત્ર, અખબારમાં જાહેરનામું અને જરૂરી દસ્તાવેજો જમા કરાવીને ડુપ્લિકેટ મિલકત દસ્તાવેજ મેળવવા માટે અરજી કરી શકાય છે.

| Updated on: May 25, 2026 | 7:32 PM
1 / 7
આજના સમયમાં જમીન, ઘર અને બીજી મિલકતોને લઈને ઝઘડા અને છેતરપિંડીના બનાવો વધી રહ્યા છે. ઘણા લોકો ખોટી રીતે અન્યની મિલકત પર કબજો કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. આવી સ્થિતિમાં મિલકતના અસલી દસ્તાવેજો ખૂબ જ મહત્વના બને છે, કારણ કે તે સાચા માલિકીની ઓળખ સાબિત કરે છે. પરંતુ ઘણી વખત બેદરકારી, ચોરી અથવા અન્ય કારણોસર આ જરૂરી દસ્તાવેજો ગુમ થઈ જાય છે.

આજના સમયમાં જમીન, ઘર અને બીજી મિલકતોને લઈને ઝઘડા અને છેતરપિંડીના બનાવો વધી રહ્યા છે. ઘણા લોકો ખોટી રીતે અન્યની મિલકત પર કબજો કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. આવી સ્થિતિમાં મિલકતના અસલી દસ્તાવેજો ખૂબ જ મહત્વના બને છે, કારણ કે તે સાચા માલિકીની ઓળખ સાબિત કરે છે. પરંતુ ઘણી વખત બેદરકારી, ચોરી અથવા અન્ય કારણોસર આ જરૂરી દસ્તાવેજો ગુમ થઈ જાય છે.

2 / 7
ઘણી વખત લોકો મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજો ક્યાં રાખ્યા છે તે ભૂલી જાય છે, અથવા પછી તે ચોરી થઈ જાય છે કે ગુમ થઈ જાય છે. આવી સ્થિતિમાં લોકો ચિંતામાં આવી જાય છે કે હવે શું કરવું. પરંતુ ગભરાવાની જરૂર નથી, કારણ કે આવા મામલાઓ માટે કાયદામાં સ્પષ્ટ પ્રક્રિયા આપવામાં આવી છે. યોગ્ય કાર્યવાહી કરીને તમે ફરીથી ડુપ્લિકેટ મિલકતના દસ્તાવેજ મેળવી શકો છો.

ઘણી વખત લોકો મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજો ક્યાં રાખ્યા છે તે ભૂલી જાય છે, અથવા પછી તે ચોરી થઈ જાય છે કે ગુમ થઈ જાય છે. આવી સ્થિતિમાં લોકો ચિંતામાં આવી જાય છે કે હવે શું કરવું. પરંતુ ગભરાવાની જરૂર નથી, કારણ કે આવા મામલાઓ માટે કાયદામાં સ્પષ્ટ પ્રક્રિયા આપવામાં આવી છે. યોગ્ય કાર્યવાહી કરીને તમે ફરીથી ડુપ્લિકેટ મિલકતના દસ્તાવેજ મેળવી શકો છો.

3 / 7
જો તમારી મિલકતના દસ્તાવેજો ગુમ થઈ જાય, તો સૌપ્રથમ નજીકના પોલીસ સ્ટેશનમાં જઈને ફરિયાદ નોંધાવવી જરૂરી છે. શક્ય તેટલી વહેલી તકે FIR કરાવવી જોઈએ, કારણ કે તે દસ્તાવેજો ખોવાઈ ગયા હોવાનો મહત્વપૂર્ણ પુરાવો બને છે. ફરિયાદ નોંધાયા પછી તેની નકલ સાચવી રાખો, કારણ કે આગળની પ્રક્રિયામાં તેની જરૂર પડી શકે છે.

જો તમારી મિલકતના દસ્તાવેજો ગુમ થઈ જાય, તો સૌપ્રથમ નજીકના પોલીસ સ્ટેશનમાં જઈને ફરિયાદ નોંધાવવી જરૂરી છે. શક્ય તેટલી વહેલી તકે FIR કરાવવી જોઈએ, કારણ કે તે દસ્તાવેજો ખોવાઈ ગયા હોવાનો મહત્વપૂર્ણ પુરાવો બને છે. ફરિયાદ નોંધાયા પછી તેની નકલ સાચવી રાખો, કારણ કે આગળની પ્રક્રિયામાં તેની જરૂર પડી શકે છે.

4 / 7
તે પછી સંબંધિત મિલકત કચેરીને આ બાબતની જાણ કરવી જરૂરી છે. તેના માટે સબ-રજિસ્ટ્રાર અથવા નોંધણી વિભાગમાં લેખિત અરજી આપવી પડે છે, જેમાં કયા દસ્તાવેજો ગુમ થયા છે તેની સ્પષ્ટ માહિતી આપવાની હોય છે. માત્ર અરજી કરવી પૂરતી નથી, સાથે સ્ટેમ્પ પેપર પર બાંયધરીપત્ર પણ બનાવવું પડે છે. આ બાંયધરીપત્રમાં મિલકતનું સરનામું, માલિકનું નામ અને ખોવાયેલા દસ્તાવેજોની સંપૂર્ણ વિગતો લખવામાં આવે છે.

તે પછી સંબંધિત મિલકત કચેરીને આ બાબતની જાણ કરવી જરૂરી છે. તેના માટે સબ-રજિસ્ટ્રાર અથવા નોંધણી વિભાગમાં લેખિત અરજી આપવી પડે છે, જેમાં કયા દસ્તાવેજો ગુમ થયા છે તેની સ્પષ્ટ માહિતી આપવાની હોય છે. માત્ર અરજી કરવી પૂરતી નથી, સાથે સ્ટેમ્પ પેપર પર બાંયધરીપત્ર પણ બનાવવું પડે છે. આ બાંયધરીપત્રમાં મિલકતનું સરનામું, માલિકનું નામ અને ખોવાયેલા દસ્તાવેજોની સંપૂર્ણ વિગતો લખવામાં આવે છે.

5 / 7
આ બાંયધરીપત્રમાં FIR અને અખબારમાં આપેલી જાહેર સૂચનાની માહિતી પણ ઉમેરવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે દસ્તાવેજ ગુમ થયા પછી અખબારમાં જાહેરનામું આપવામાં આવે છે, જેથી લોકોને ખબર પડે કે આ મિલકતના દસ્તાવેજો ખોવાઈ ગયા છે. આ પ્રક્રિયાથી કોઈ વ્યક્તિ ખોટી રીતે તે દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ ન કરી શકે તેવામાં મદદ મળે છે.

આ બાંયધરીપત્રમાં FIR અને અખબારમાં આપેલી જાહેર સૂચનાની માહિતી પણ ઉમેરવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે દસ્તાવેજ ગુમ થયા પછી અખબારમાં જાહેરનામું આપવામાં આવે છે, જેથી લોકોને ખબર પડે કે આ મિલકતના દસ્તાવેજો ખોવાઈ ગયા છે. આ પ્રક્રિયાથી કોઈ વ્યક્તિ ખોટી રીતે તે દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ ન કરી શકે તેવામાં મદદ મળે છે.

6 / 7
બાંયધરીપત્ર તૈયાર થયા પછી તેનું રજીસ્ટ્રેશન કરાવવું જરૂરી બને છે. ત્યારબાદ તમામ જરૂરી દસ્તાવેજો રજિસ્ટ્રાર કચેરીમાં જમા કરાવવા પડે છે. પછી ડુપ્લિકેટ વેચાણ દસ્તાવેજ અથવા મિલકતના નવા દસ્તાવેજ માટે અરજી કરી શકાય છે. અરજી સમયે FIR ની નકલ, અખબારમાં આપેલી જાહેર સૂચનાની નકલ, નોટરાઇઝ્ડ કરેલું બાંયધરીપત્ર અને જરૂરી ફી સબમિટ કરવી પડે છે. કેટલીક પરિસ્થિતિમાં વધારાના દસ્તાવેજોની માંગ પણ થઈ શકે છે.

બાંયધરીપત્ર તૈયાર થયા પછી તેનું રજીસ્ટ્રેશન કરાવવું જરૂરી બને છે. ત્યારબાદ તમામ જરૂરી દસ્તાવેજો રજિસ્ટ્રાર કચેરીમાં જમા કરાવવા પડે છે. પછી ડુપ્લિકેટ વેચાણ દસ્તાવેજ અથવા મિલકતના નવા દસ્તાવેજ માટે અરજી કરી શકાય છે. અરજી સમયે FIR ની નકલ, અખબારમાં આપેલી જાહેર સૂચનાની નકલ, નોટરાઇઝ્ડ કરેલું બાંયધરીપત્ર અને જરૂરી ફી સબમિટ કરવી પડે છે. કેટલીક પરિસ્થિતિમાં વધારાના દસ્તાવેજોની માંગ પણ થઈ શકે છે.

7 / 7
જ્યારે તમામ દસ્તાવેજોની તપાસ કરીને તે સાચા હોવાનું ખાતરી થાય છે, ત્યારે રજિસ્ટ્રાર કચેરી દ્વારા આગળની કાર્યવાહી કરવામાં આવે છે. પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા પછી તમારા નામે ડુપ્લિકેટ મિલકત દસ્તાવેજ જારી કરવામાં આવે છે. આ દસ્તાવેજથી તમે તમારી મિલકત પરનો હક ફરીથી સાબિત કરી શકો છો. તેથી જો ક્યારેય મિલકતના દસ્તાવેજો ગુમ થઈ જાય, તો ગભરાવાની જગ્યાએ તરત જ કાનૂની પ્રક્રિયા શરૂ કરવી જોઈએ. સમયસર ફરિયાદ નોંધાવી અને જરૂરી દસ્તાવેજો જમા કરાવીને તમે તમારી મિલકતને સુરક્ષિત રાખી શકો છો. ( નોંધ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી પબ્લિક ડોમેન પરથી લેવામાં આવી છે, જે ફક્ત તમારી જાણકારી માટે છે.)

જ્યારે તમામ દસ્તાવેજોની તપાસ કરીને તે સાચા હોવાનું ખાતરી થાય છે, ત્યારે રજિસ્ટ્રાર કચેરી દ્વારા આગળની કાર્યવાહી કરવામાં આવે છે. પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા પછી તમારા નામે ડુપ્લિકેટ મિલકત દસ્તાવેજ જારી કરવામાં આવે છે. આ દસ્તાવેજથી તમે તમારી મિલકત પરનો હક ફરીથી સાબિત કરી શકો છો. તેથી જો ક્યારેય મિલકતના દસ્તાવેજો ગુમ થઈ જાય, તો ગભરાવાની જગ્યાએ તરત જ કાનૂની પ્રક્રિયા શરૂ કરવી જોઈએ. સમયસર ફરિયાદ નોંધાવી અને જરૂરી દસ્તાવેજો જમા કરાવીને તમે તમારી મિલકતને સુરક્ષિત રાખી શકો છો. ( નોંધ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી પબ્લિક ડોમેન પરથી લેવામાં આવી છે, જે ફક્ત તમારી જાણકારી માટે છે.)

Follow Us