Breaking News : Canada ના થશે બે ટુકડા? 5 ઓક્ટોબરે થશે વોટિંગ… કેનેડાથી અલગ થવા અંગે દેશના સૌથી મોટા રાજ્યમાં જનમત સંગ્રહ
કેનેડાના ક્યુબેક પ્રાંતમાં અલગતાવાદનો મુદ્દો ફરી ગરમાયો છે. 1980 અને 1995ના જનમત સંગ્રહ પછી હવે ફરીથી Parti Québécois (PQ)ની સત્તામાં વાપસીની સંભાવના છે.
ઓક્ટોબર 1995ની રાત્રે, કરોડો કેનેડિયન લોકો ટેલિવિઝન સામે શ્વાસ રોકીને બેઠા હતા. ક્યુબેક પ્રાંતમાં જનમત સંગ્રહના મતોની ગણતરી ચાલી રહી હતી, જેનો સવાલ હતો કે શું ક્યુબેક કેનેડાનો હિસ્સો રહેશે કે સ્વતંત્ર દેશ બનશે. આખરે, માત્ર 54,000 મતોના નજીવા અંતરથી ક્યુબેકનું ભાગ્ય બદલાતા બચી ગયું. પરંતુ આ ઘટના કેનેડાના રાજકારણમાં ક્યુબેકના અલગતાવાદની લાંબા સમયથી ચાલી આવતી કથાનો એક માત્ર અધ્યાય હતો.
ક્યુબેકની અલગ ઓળખ ચાર સદીઓ જૂની છે. 1534માં ફ્રેન્ચ સંશોધક જેક્સ કાર્ટિયર આ વિસ્તારમાં પહોંચ્યા હતા અને 1608માં સેમ્યુઅલ ડી શેમ્પલેને ક્યુબેક સિટીની સ્થાપના કરી હતી. આ પ્રદેશ ન્યૂ ફ્રાન્સ તરીકે ઓળખાતો હતો અને મોટાભાગે ફ્રેન્ચ ભાષી કેથોલિક વસ્તી ધરાવતો હતો. 1763માં બ્રિટન અને ફ્રાન્સ વચ્ચેની સાત વર્ષના યુદ્ધ પછી, બ્રિટને ન્યૂ ફ્રાન્સ પર કબજો કર્યો. ત્યારથી, ક્યુબેક કેનેડાનો એક ભાગ હોવા છતાં, તેની ફ્રેન્ચ ભાષા અને સંસ્કૃતિને જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. કેનેડાના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં અંગ્રેજી પ્રભુત્વ ધરાવે છે, જ્યારે ક્યુબેકમાં ફ્રેન્ચ ભાષા અને ફ્રેન્ચ સંસ્કૃતિનું વર્ચસ્વ છે. આ સાંસ્કૃતિક અને ભાષાકીય તફાવત જ અલગતાવાદના મૂળમાં છે. ક્યુબેકની વસ્તીનો મોટો હિસ્સો પોતાને માત્ર કેનેડિયન નહીં, પરંતુ એક અલગ ફ્રેન્ચ-ભાષી સમાજનો ભાગ માને છે.
અલગતાવાદની આ માંગણી નવી નથી. 1980માં પણ આવા જ એક જનમત સંગ્રહમાં લગભગ 60 ટકા લોકોએ અલગ થવાના પ્રસ્તાવ વિરુદ્ધ મત આપ્યો હતો. પરંતુ 1995માં સ્થિતિ બદલાઈ ગઈ હતી, જ્યારે અલગતાવાદી પાર્ટી ક્યુબેકવા (PQ) સત્તામાં હતી અને સર્વેક્ષણોમાં અલગ થવાના સમર્થનમાં વધુ મતોની આશંકા હતી. ક્યુબેક કેનેડાની પ્રગતિમાં મોટો આર્થિક ફાળો આપે છે, ખાસ કરીને હવાઈજહાજના સ્પેરપાર્ટ્સ ઉદ્યોગમાં. તેથી, ક્યુબેકના અલગ થવાથી કેનેડાના અન્ય પ્રાંતોને આર્થિક અસર થવાનો ડર હતો.
હવે, લગભગ 31 વર્ષ પછી, ક્યુબેકમાં ફરી એવો જ માહોલ બની રહ્યો છે. લગભગ દોઢ દાયકાથી સત્તાથી દૂર રહેલી Parti Québécois (PQ)ની ચૂંટણીમાં વાપસીની સંભાવનાઓ દેખાઈ રહી છે. તાજેતરના સર્વેક્ષણો દર્શાવે છે કે PQને 30 ટકાથી વધુ મત મળી રહ્યા છે, જ્યારે સત્તાધારી Coalition Avenir Québec (CAQ)ને માત્ર 16 ટકા મત મળવાની શક્યતા છે. સર્વેમાં એવું પણ કહેવાયું છે કે PQ આ વખતે કોઈ ગઠબંધન વિના પોતાની મેળે સરકાર બનાવી શકે છે.
જો PQ આ ચૂંટણીમાં જીતી જાય છે, તો તે 1980 અને 1995માં કરેલા પ્રયાસોનું પુનરાવર્તન કરી શકે છે. પાર્ટીના નેતા પોલ સેન્ટ-પિયરે પ્લામાન્ડોએ અનેક પ્રસંગોએ જણાવ્યું છે કે તેમનો અંતિમ હેતુ ક્યુબેકને કેનેડાથી સ્વતંત્ર કરાવવાનો છે. PQ આ મુદ્દા પર જ ચૂંટણી લડતી આવી છે અને તેના નેતાઓએ ક્યુબેકની આઝાદી પછી તેની પોતાની કરન્સી, સેના અને સ્પેસ એજન્સી બનાવવાની વાત પણ કરી છે.
5 ઓક્ટોબરે ક્યુબેકમાં મતદાન થવાનું છે. આ બધું એવા સમયે થઈ રહ્યું છે જ્યારે કેનેડા અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે ટેરિફ યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે, અને વડા પ્રધાન માર્ક કાર્ને ટ્રમ્પના ટેરિફનો બરાબરીથી જવાબ આપી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં, ક્યુબેકમાં એક અલગતાવાદી પાર્ટીની જીત માર્ક કાર્ને માટે એક નવો અને ગંભીર પડકાર ઉભો કરી શકે છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પણ આ ચૂંટણીમાં ગહન રસ દાખવી રહ્યું છે.
ક્યુબેકના પ્રીમિયર ક્રિસ્ટી ફ્રેચેટે 28 સપ્ટેમ્બરના રોજ આરોપ લગાવ્યો હતો કે અમેરિકા ક્યુબેકની ચૂંટણીમાં દખલગીરી કરવાનો અને તેને પ્રભાવિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, ખાસ કરીને કેટલીક અમેરિકી શક્તિઓ PQને સમર્થન આપવા માંગે છે. તેમણે માર્ક કાર્નેને આ દખલગીરીની ગંભીરતાથી તપાસ કરાવવાનો આગ્રહ કર્યો છે. આ આરોપો વધુ ગંભીર બને છે કારણ કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પોતે પહેલા કેનેડાને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં ભેળવવાની વાત કરી ચૂક્યા છે.
ક્યુબેકની આગામી ચૂંટણી કેનેડાના ફેડરલ માળખા અને ભવિષ્ય માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. ક્યુબેકની ફ્રેન્ચ ભાષી ઓળખ અને તેની અલગતાવાદી આકાંક્ષા કેનેડાના ઇતિહાસનો એક અવિભાજ્ય ભાગ રહી છે, અને 5 ઓક્ટોબરના પરિણામો આ લાંબા સમયથી ચાલતા સંઘર્ષમાં એક નવો વળાંક લાવી શકે છે.
