જાણો શું છે Probation Period? નવી નોકરીમાં કંપની કર્મચારીને ફાયર કરી શકે? જાણો તમારા અધિકારો
નવી નોકરી શરૂ કરતી વખતે પ્રોબેશન પીરિયડ અંગે દરેકના મનમાં અનેક સવાલો હોય છે. શું પ્રોબેશન પૂરો થતાં જ નોકરી કાયમી થઈ જાય? શું કંપની અચાનક ફાયર કરી શકે? જાણો અપોઇન્ટમેન્ટ લેટર અને શ્રમ નિયમો શું કહે છે.
નવી નોકરી શરૂ કરતી વખતે પ્રોબેશન પીરિયડ એ એક પ્રકારનો આકલન કે ટેસ્ટિંગ સમયગાળો છે. આ દરમિયાન કંપની કર્મચારીના કામ, વર્તન, પર્ફોર્મન્સ અને ટીમ સાથેના તાલમેલને પરખે છે. કર્મચારી કંપની સંસ્કૃતિ સાથે સેટ થાય છે કે નહીં તે જોવા માટે આ સમય અપાય છે.
જો કર્મચારીનું કામ કંપનીની અપેક્ષાઓ મુજબ ન હોય, તો કંપની પ્રોબેશન દરમિયાન તેને નોકરીમાંથી મુક્ત કરી શકે છે. જો અપોઇન્ટમેન્ટ લેટરમાં આવી શરત હોય, તો કંપની કાયદેસર રીતે આ પગલું લઈ શકે છે અને અદાલતોએ પણ આ શરતને માન્ય રાખી છે.
પ્રોબેશન દરમિયાન નોટિસ આપવી જરૂરી છે કે નહીં તેનો આધાર તમારા 'અપોઇન્ટમેન્ટ લેટર' પર રહેલો છે. જો તેમાં સ્પષ્ટ લખ્યું હોય કે વગર નોટિસે સેવા સમાપ્ત કરી શકાશે, તો કંપની તરત જ છૂટા કરી શકે છે. પરંતુ જો નોટિસ પીરિયડ નક્કી હોય, તો કંપનીએ તે નિયમ પાળવો પડે છે.
પ્રોબેશન પીરિયડમાં માત્ર કામ ખરાબ હોવાને કારણે જ નહીં, પરંતુ કર્મચારીની સુટેબિલિટી (Suitability), સમયસરતા, ટીમ વર્ક અને એકંદર વર્તનના આધારે પણ મૂલ્યાંકન કરવામાં આવે છે. જો આ બાબતોમાં ખામી જણાય તો પણ કંપની નિર્ણય લઈ શકે છે.
ઘણા કર્મચારીઓ માને છે કે 60 કે 90 દિવસ પૂરા થતાં જ નોકરી કાયમી (Permanent) થઈ જાય છે, પણ એવું નથી. જ્યાં સુધી કંપની તરફથી લેખિતમાં 'કન્ફર્મેશન લેટર' (Confirmation Letter) ન મળે, ત્યાં સુધી નોકરી આપોઆપ પાકી ગણાતી નથી.
જો કંપનીને લાગે કે કર્મચારીનું કામ હજુ અપેક્ષિત સ્તર સુધી પહોંચ્યું નથી અથવા તેને વધુ સુધારાની જરૂર છે, તો કંપની પ્રોબેશન પીરિયડ લંબાવી શકે છે. જો અપોઇન્ટમેન્ટ લેટરમાં આ જોગવાઈ હોય તો કંપની સમયગાળો વધારી શકે છે.
નવી નોકરી જોઈન કરતી વખતે દરેક કર્મચારીએ અપોઇન્ટમેન્ટ લેટરની તમામ શરતો, જેમ કે પ્રોબેશન પીરિયડની અવધિ, ટર્મિનેશન ક્લોઝ અને નોટિસ પીરિયડ ખૂબ જ ધ્યાનથી વાંચવા જોઈએ જેથી ભવિષ્યમાં કોઈ દુવિધા ન રહે.
પ્રોબેશન પર હોવા છતાં કર્મચારીઓ કંપનીના નક્કી કરેલા મૂળભૂત લાભો મેળવવા માટે હકદાર છે. ઉપરાંત, અપોઇન્ટમેન્ટ લેટરમાં આપેલી શરતોથી વિપરીત જઈને કંપની અન્યાયી રીતે સેવા સમાપ્ત કરી શકતી નથી.
પ્રોબેશન પીરિયડ કર્મચારી માટે પણ એ સમજવાનો સમય છે કે આ કંપની અને તેની કામ કરવાની પદ્ધતિ તેમના કરિયર ગોલ્સ સાથે મેળ ખાય છે કે નહીં. તેથી, શરુઆતના મહિનાઓમાં સારું પ્રદર્શન અને સકારાત્મક વલણ બંને પક્ષે મહત્વપૂર્ણ છે.
