
આજના સમયમાં સ્માર્ટફોન, લેપટોપ, ટેબલેટ અને અન્ય ઇલેક્ટ્રોનિક ડિવાઇસિસમાં USB Type-C પોર્ટ સામાન્ય બની ગયું છે, જે ફાઇલ ટ્રાન્સફર અને ચાર્જિંગ જેવા કામોમાં ઉપયોગમાં લેવાય છે. પરંતુ આ સાથે જ હવે USB4 નો ઉપયોગ પણ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. દેખાવમાં USB-C અને USB4 એક જ જેવા લાગે છે, પરંતુ વાસ્તવમાં બંને વચ્ચે મોટો તફાવત છે. USB-C એ કનેક્ટર અને પોર્ટની ભૌતિક ડિઝાઇન (શેપ) છે, જ્યારે USB4 એ આંતરિક ટેકનોલોજી અને ડેટા ટ્રાન્સફર સ્ટાન્ડર્ડ છે. આ જ કારણ છે કે દરેક USB-C પોર્ટ USB4 જેટલી સુપરફાસ્ટ સ્પીડ આપતું નથી.

USB-C શું છે? USB-C ને એક કનેક્ટર કે પિન ડિઝાઇન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેની સાઇઝ નાની હોય છે અને તે બંને બાજુથી એકસરખી (રિવર્સિબલ) હોય છે, જેથી તેને કોઈપણ ઊંધી-ચત્તી બાજુથી સરળતાથી પ્લગ કરી શકાય છે. USB-C દ્વારા ડેટા ટ્રાન્સફર, ફાસ્ટ ચાર્જિંગ અને વીડિયો આઉટપુટ જેવા કામો થાય છે. જોકે, ડિવાઇસમાં માત્ર USB-C પોર્ટ જોઈને એવું ન માની લેવાય કે તે સૌથી ઝડપી સ્પીડ આપશે, કારણ કે અલગ-અલગ USB-C પોર્ટ પાછળ જૂના કે નવા અલગ સ્ટાન્ડર્ડ કામ કરતા હોય છે.

USB4 શું છે? USB4 એ એક આધુનિક USB સ્ટાન્ડર્ડ છે જે અલ્ટ્રા-ફાસ્ટ ડેટા ટ્રાન્સફર સ્પીડ અને બહેતર કનેક્ટિવિટી માટે બનાવવામાં આવ્યું છે. USB4 હંમેશાં Type-C કનેક્ટર સાથે જ કામ કરે છે. USB4 ની સૌથી મોટી ખાસિયત તેની હાઇ-સ્પીડ ટ્રાન્સફર ક્ષમતા છે. ડિવાઇસ અને વર્ઝન મુજબ તેની મહત્તમ સ્પીડ અલગ-અલગ હોઈ શકે છે.

બંને વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત: સરળ શબ્દોમાં સમજીએ તો USB-C એ બહારનો આકાર (કનેક્ટર) દર્શાવે છે, જ્યારે USB4 એ અંદર વપરાતી અદ્યતન ટેકનોલોજી અને પાવરને દર્શાવે છે. જેમ કે કોઈ સામાન્ય લેપટોપમાં USB-C પોર્ટ હોઈ શકે છે પરંતુ તે અંદરથી જૂના USB સ્ટાન્ડર્ડ પર કામ કરતું હોય. જ્યારે USB4 સપોર્ટ ધરાવતો Type-C પોર્ટ ખૂબ ઝડપી સ્પીડ પૂરી પાડે છે.

સ્પીડની સરખામણી: USB4 ને અત્યંત ઝડપી ડેટા ટ્રાન્સફર માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે. USB4 માં 20Gbps, 40Gbps અને નવા વર્ઝનમાં તેનાથી પણ વધુ ડેટા ટ્રાન્સફર સ્પીડ મળે છે. જોકે વાસ્તવિક સ્પીડ તમારા લેપટોપ, ફોન, કેબલ, સ્ટોરેજ ડિવાઇસ (SSD) અને ઉપયોગમાં લેવાતા સ્ટાન્ડર્ડ પર આધાર રાખે છે.

દરેક કેબલ એકસરખી હોતી નથી: દરેક Type-C કેબલ USB4 ની પૂરી સ્પીડ આપવા સક્ષમ હોતી નથી. કેટલીક કેબલ માત્ર સામાન્ય ચાર્જિંગ કે સ્લો ડેટા ટ્રાન્સફર માટે બનેલી હોય છે. તેથી જો તમારે હાઇ-સ્પીડ ડેટા ટ્રાન્સફર જોઈતું હોય, તો કેબલનું રેટિંગ, સ્પીડ કેપેસિટી અને USB વર્ઝન ચેક કરવું જરૂરી છે.

ખરીદતી વખતે આ બાબતો ધ્યાનમાં રાખો: નવું લેપટોપ, સ્માર્ટફોન, એક્સટર્નલ SSD કે કેબલ ખરીદતી વખતે ફક્ત 'Type-C' લખેલું જોઈને નિર્ણય ન લો. ડિવાઇસના સ્પેસિફિકેશનમાં USB 3.x છે કે USB4, ડેટા ટ્રાન્સફર સ્પીડ કેટલી છે, થંડરબોલ્ટ (Thunderbolt) સપોર્ટ છે કે નહીં અને પાવર ડિલિવરી (PD) ક્ષમતા કેટલી છે તે ચકાસવું અનિવાર્ય છે.