Rain Cloud Types : વાદળો કેટલા પ્રકારના હોય છે ? જાણો કયા વાદળોથી રહેવું જોઈએ સૌથી વધુ સાવધાન
આકાશમાં બનતા કેટલાક વરસાદી વાદળો માત્ર વરસાદ જ નથી લાવતા, પરંતુ ક્યારેક વીજળી પડવી, ભારે ગાજવીજ અને વાદળ ફાટવા જેવી ગંભીર કુદરતી આફતોનું કારણ પણ બની શકે છે. ચાલો જાણીએ કે કયા પ્રકારના વાદળો સૌથી વધુ જોખમી માનવામાં આવે છે અને તેઓ કયા વિસ્તારોમાં ભારે નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
ચોમાસું શરૂ થતાં જ આકાશમાં અલગ-અલગ પ્રકારના વાદળો જોવા મળે છે. કેટલાક વાદળો સામાન્ય વરસાદ લાવે છે, જ્યારે કેટલાક ભારે ગાજવીજ, વીજળી અને વાદળ ફાટવા જેવી ગંભીર આફતો સર્જી શકે છે. ચાલો જાણીએ કે આવા ખતરનાક વાદળો કયા છે અને ભારતમાં કયા વિસ્તારોમાં તેઓ સૌથી વધુ અસર કરે છે.
આકાશમાં જોવા મળતા વાદળો તેમના આકાર, ઊંચાઈ અને લક્ષણોના આધારે અલગ-અલગ પ્રકારમાં વહેંચાયેલા હોય છે. તેમાં ક્યુમ્યુલોનિમ્બસ, નિમ્બોસ્ટ્રેટસ, સ્ટ્રેટસ, ક્યુમ્યુલસ અને અલ્ટોસ્ટ્રેટસ જેવા મુખ્ય વાદળોનો સમાવેશ થાય છે. દરેક વાદળ અલગ પ્રકારના હવામાનની જાણ કરે છે. કેટલાક વાદળો માત્ર હળવો વરસાદ લાવે છે, જ્યારે કેટલાક લાંબા સમય સુધી ભારે વરસાદ, ગાજવીજ, વીજળી અને કરા સાથે ગંભીર પરિસ્થિતિ પણ સર્જી શકે છે.
ક્યુમ્યુલોનિમ્બસ વાદળોને સૌથી શક્તિશાળી અને જોખમી વાદળો માનવામાં આવે છે. આ વાદળો ખૂબ જ ઊંચા, ઘેરા અને ગાઢ હોય છે. આવા વાદળો બનતા ભારે વરસાદ, ગાજવીજ, વીજળી અને કરા પડવાની શક્યતા વધી જાય છે. હવામાન નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે આવા વાદળો દેખાય ત્યારે ખાસ કરીને ખેડૂતો અને ખુલ્લી જગ્યાએ રહેલા લોકોએ તરત જ સુરક્ષિત સ્થળે જવું જોઈએ.
નિમ્બોસ્ટ્રેટસ અને અલ્ટોસ્ટ્રેટસ વાદળો સામાન્ય રીતે લાંબા સમય સુધી સતત વરસાદ લાવે છે. આ વાદળો આકાશને સંપૂર્ણ રીતે ઢાંકી દેતા હોવાથી સૂર્ય દેખાતો નથી અને વાતાવરણ વાદળછાયું રહે છે. ભલે આ વાદળો ભારે તોફાન સર્જતા ન હોય, પરંતુ સતત વરસાદને કારણે નદીઓ અને નાળાઓમાં પાણીનું પ્રમાણ વધી શકે છે અને હવામાન લાંબા સમય સુધી ઠંડુ રહે છે.
સ્ટ્રેટસ વાદળો જમીનની નજીક નીચી ઊંચાઈએ બનતા વાદળો છે. તેમાં ભેજનું પ્રમાણ વધારે હોવાથી તે ઘેરા અને આછા રંગના દેખાય છે. આવા વાદળો આકાશમાં ઝડપથી ખસતા હોય તેવું લાગે છે અને સામાન્ય રીતે વાદળછાયું વાતાવરણ તેમજ હળવાથી મધ્યમ વરસાદની સંભાવના દર્શાવે છે.
ક્યુમ્યુલસ વાદળો આખા વર્ષ દરમિયાન જોવા મળતા સામાન્ય વાદળો છે. તે સફેદ કપાસ જેવા દેખાય છે અને ભેજવાળા વાતાવરણમાં મોટાભાગે દિવસ દરમિયાન બને છે. સામાન્ય રીતે આ વાદળો જોખમી નથી, પરંતુ હવામાનમાં મોટો ફેરફાર થાય તો તે વધુ ઘેરા વાદળોમાં બદલાઈ શકે છે, જેના કારણે ભારે વરસાદ અને ગાજવીજની શક્યતા વધે છે.
ભારતના અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં વાદળોની અસર પણ અલગ જોવા મળે છે. પર્વતીય રાજ્યો જેમ કે ઉત્તરાખંડ અને હિમાચલ પ્રદેશમાં ભારે વરસાદ લાવતા વાદળો પૂર અને ભૂસ્ખલનનું કારણ બની શકે છે. આસામ અને મેઘાલયમાં ચોમાસા દરમિયાન નદીઓમાં પાણીનું સ્તર વધી જાય છે, જ્યારે ઓડિશા, પશ્ચિમ બંગાળ અને મહારાષ્ટ્રના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં ચક્રવાતી વાદળો ભારે વરસાદ અને તોફાનનું જોખમ વધારી શકે છે. ( નોંધ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી પબ્લિક ડોમેન પરથી લેવામાં આવી છે, જે ફક્ત તમારી જાણકારી માટે છે.)
