NSE પર શરૂ થશે Electricity Futures ની ટ્રેડિંગ, સ્પોટ માર્કેટમાં ઘટી શકે છે વિજળીની કિંમત
Electricity Futures Trading: નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) ટૂંક સમયમાં માસિક વીજળી વાયદા કરાર શરૂ કરવા જઈ રહ્યું છે. આ કરાર વીજળી ખરીદનારાઓ અને વેચાણકર્તાઓને ભાવ જોખમોનું સંચાલન કરવામાં મદદ કરશે. NSE ને બધી મંજૂરીઓ મળી ગઈ છે...
Electricity Futures Trading: નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) જુલાઈ 2025 માં રોકડ-સેટલ્ડ માસિક વીજળી ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ શરૂ કરશે. NSE ખાતે સસ્ટેનેબિલિટી, પાવર/કાર્બન માર્કેટ્સ અને લિસ્ટિંગના વડા હરીશ આહુજાએ મનીકન્ટ્રોલને આ માહિતી આપી છે.
તમને જણાવી દઈએ કે વીજળી ફ્યુચર્સ એક નાણાકીય કરાર છે. આમાં રોકાણકારો અથવા હેજર્સ વીજળીના ભાવ અગાઉથી નક્કી કરે છે અને ભવિષ્ય માટે તેને લોક કરે છે. આવી સ્થિતિમાં, જો આગામી સમયમાં વીજળીના હાજર ભાવમાં વધારો થાય છે, તો ફ્યુચર્સ ખરીદનાર વ્યક્તિને તેનો નફો મળશે. ટ્રેડિંગ સભ્યોથી લઈને કોર્પોરેટ ખરીદદારો, જનરેટર, વેપારીઓ અથવા સેબી દ્વારા માન્ય કોઈપણ નાણાકીય સંસ્થા વીજળી ફ્યુચર્સનું વેપાર શરૂ કરી શકે છે.
હરીશ આહુજાએ જણાવ્યું હતું કે, સામાન્ય પુરવઠા અને માંગ વળાંક ઉપરાંત, હાજર બજારમાં ઊર્જા વિનિમય પણ હતાશા દ્વારા પ્રેરિત થાય છે. આ વીજળીના ભાવમાં અસ્થિરતા લાવી શકે છે. ફ્યુચર્સ માર્કેટ હાજર બજારમાં અસ્થિરતા ઘટાડવામાં મદદ કરે છે. આ રોકાણકારોને બચવાનો માર્ગ આપે છે, તેથી આખરે આપણે ફ્યુચર્સ માર્કેટમાં વીજળીના ભાવમાં ઘટાડો જોશું. પીક ડિમાન્ડ દરમિયાન અથવા જ્યારે પુરવઠા અથવા માંગમાં સંતુલન બગડે છે, ત્યારે ભારતના વીજળી એક્સચેન્જોમાં હાજર ભાવ વધી શકે છે.
વીજળી ફ્યુચર્સ માટે લોટનું કદ અથવા ટ્રેડિંગ યુનિટ 50 મેગાવોટ કલાકનું હશે, જે 50,000 યુનિટ વીજળી બરાબર છે. એટલે કે, દરેક કોન્ટ્રાક્ટ 50 મેગાવોટ કલાકનો હશે. મહત્તમ ઓર્ડર કદ ટ્રેડિંગ યુનિટના 50 ગણું હશે. ટ્રેડિંગ સોમવારથી શુક્રવાર સવારે 9 વાગ્યાથી 11:30 / 11:55 વાગ્યા સુધી થશે. આમાં, ટ્રેડિંગ વિન્ડો મોડી રાત સુધી રાખવામાં આવી છે કારણ કે સાંજે હાજર બજારમાં માંગ વધે છે.
એકંદરે, તે એક ડેરિવેટિવ કોન્ટ્રેક્ટ છે જેમાં ખરીદનાર અને વેચનાર એક નિશ્ચિત તારીખે ચોક્કસ ભાવે વીજળી ખરીદવા અથવા વેચવા માટે સંમત થાય છે. આ દ્વારા, વીજ ઉત્પાદકો અને સપ્લાયર્સ બંને આગામી સમયમાં ભાવમાં વધઘટનું જોખમ ઘટાડવા માટે વીજળીની કિંમત અગાઉથી નક્કી કરે છે. ધારો કે જો કોઈ વીજ ઉત્પાદકે આવતા મહિને 100 મેગાવોટ વીજળી સપ્લાય કરવાની હોય અને તે ફ્યુચર્સ માર્કેટમાં ઇલેક્ટ્રિસિટી ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રેક્ટ ખરીદે છે, જેમાં આવતા મહિને પૂરી પાડવામાં આવનારી વીજળીની કિંમત પહેલાથી જ નક્કી હોય છે. આવી સ્થિતિમાં, જો આવતા મહિને વીજળીનો ભાવ વધે તો તેને નફો મળશે.
