ફ્રિજ, વોશિંગ મશીન જેવા ઉપકરણોમાં કેમ 3 પિનવાળો પ્લગ હોય છે? 90% લોકો નથી જાણતા કારણ

આપણે થ્રી-પિન પ્લગને બદલે બે-પિન પ્લગનો ઉપયોગ કરીએ છીએ, છતાં પ્લગ યોગ્ય પાવર પૂરો નથી પાડી શકતો છે. આ પ્રશ્ન ઊભો કરે છે: જો પ્લગ ફક્ત બે પિનથી કામ કરી શકે છે, તો ત્રીજા પિનની જરૂર કેમ છે? આજે, આપણે શીખીશું કે ત્રીજા પિનની જરૂર કેમ છે. તેના ફાયદા શું છે

| Updated on: Dec 23, 2025 | 9:01 AM
1 / 6
આપણે આપણા ઘરોમાં જે પ્લગનો ઉપયોગ કરીએ છીએ તેમાં બે કે ત્રણ પિન હોય છે. જો કે, ઘણીવાર ઉપરની જાડી પિન તૂટી જાય છે, અથવા આપણે થ્રી-પિન પ્લગને બદલે બે-પિન પ્લગનો ઉપયોગ કરીએ છીએ, છતાં પ્લગ યોગ્ય પાવર પૂરો નથી પાડી શકતો છે. આ પ્રશ્ન ઊભો કરે છે: જો પ્લગ ફક્ત બે પિનથી કામ કરી શકે છે, તો ત્રીજા પિનની જરૂર કેમ છે? આજે, આપણે શીખીશું કે ત્રીજા પિનની જરૂર કેમ છે. તેના ફાયદા શું છે, અને જો તે ન હોય તો શું નુકસાન થઈ શકે છે. આપણે એ પણ સમજીશું કે કેટલાક પ્લગમાં ફક્ત બે પિન કેમ હોય છે. 90% લોકોને જવાબ ખબર નહીં હોય.

આપણે આપણા ઘરોમાં જે પ્લગનો ઉપયોગ કરીએ છીએ તેમાં બે કે ત્રણ પિન હોય છે. જો કે, ઘણીવાર ઉપરની જાડી પિન તૂટી જાય છે, અથવા આપણે થ્રી-પિન પ્લગને બદલે બે-પિન પ્લગનો ઉપયોગ કરીએ છીએ, છતાં પ્લગ યોગ્ય પાવર પૂરો નથી પાડી શકતો છે. આ પ્રશ્ન ઊભો કરે છે: જો પ્લગ ફક્ત બે પિનથી કામ કરી શકે છે, તો ત્રીજા પિનની જરૂર કેમ છે? આજે, આપણે શીખીશું કે ત્રીજા પિનની જરૂર કેમ છે. તેના ફાયદા શું છે, અને જો તે ન હોય તો શું નુકસાન થઈ શકે છે. આપણે એ પણ સમજીશું કે કેટલાક પ્લગમાં ફક્ત બે પિન કેમ હોય છે. 90% લોકોને જવાબ ખબર નહીં હોય.

2 / 6
થ્રી પિન પ્લગમાં બે પિન વીજળી માટે છે, એક લાઈવ અને બીજી પિન ન્યૂટ્રલ હોય છે. જ્યારે ત્રીજી પિનને અર્થ અથવા ગ્રાઉન્ડ પિન કહેવામાં આવે છે. આ પિન ઈલેક્ટ્રિક કરંટના  લીક થવા પર તે વીજળીને જમીન તરફ મોકલે છે. આ પિન સામાન્ય રીતે લાંબી અને જાડી હોય છે જેથી પ્લગ કરતી વખતે તે પહેલા જોડાય. આ ખાતરી કરે છે કે જો કોઈ સમસ્યા હોય, તો વીજળી સીધી જમીનમાં જાય છે અને ઇલેક્ટ્રિક શોકને અટકાવે છે.

થ્રી પિન પ્લગમાં બે પિન વીજળી માટે છે, એક લાઈવ અને બીજી પિન ન્યૂટ્રલ હોય છે. જ્યારે ત્રીજી પિનને અર્થ અથવા ગ્રાઉન્ડ પિન કહેવામાં આવે છે. આ પિન ઈલેક્ટ્રિક કરંટના લીક થવા પર તે વીજળીને જમીન તરફ મોકલે છે. આ પિન સામાન્ય રીતે લાંબી અને જાડી હોય છે જેથી પ્લગ કરતી વખતે તે પહેલા જોડાય. આ ખાતરી કરે છે કે જો કોઈ સમસ્યા હોય, તો વીજળી સીધી જમીનમાં જાય છે અને ઇલેક્ટ્રિક શોકને અટકાવે છે.

3 / 6
ત્રીજી પિન એક સલામતીનું લક્ષણ છે. જો કોઈ ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણ શોર્ટ-સર્કિટ કરે છે અથવા વીજળી લીક કરે છે, તો તે વીજળીને સુરક્ષિત રીતે જમીન તરફ મોકલે છે. આ ઇલેક્ટ્રિક શોકનું જોખમ ઘટાડે છે. તે ખાસ કરીને રેફ્રિજરેટર અથવા વોશિંગ મશીન જેવા ધાતુના ઉપકરણોમાં ઉપયોગી છે. આ પિન વિના, વીજળી શરીરમાંથી પસાર થઈ શકે છે, જે જીવલેણ હોઈ શકે છે.

ત્રીજી પિન એક સલામતીનું લક્ષણ છે. જો કોઈ ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણ શોર્ટ-સર્કિટ કરે છે અથવા વીજળી લીક કરે છે, તો તે વીજળીને સુરક્ષિત રીતે જમીન તરફ મોકલે છે. આ ઇલેક્ટ્રિક શોકનું જોખમ ઘટાડે છે. તે ખાસ કરીને રેફ્રિજરેટર અથવા વોશિંગ મશીન જેવા ધાતુના ઉપકરણોમાં ઉપયોગી છે. આ પિન વિના, વીજળી શરીરમાંથી પસાર થઈ શકે છે, જે જીવલેણ હોઈ શકે છે.

4 / 6
જો પ્લગમાં ત્રીજો પિન ન હોય, તો જોખમ વધે છે. વીજળી લીક થવાથી ઉપકરણના શરીરમાં પ્રવેશી શકે છે, જેને સ્પર્શ કરવામાં આવે તો આંચકો લાગે છે. આ આંચકો હળવો નહીં, પણ જીવલેણ હોઈ શકે છે. બે-પિન સોકેટવાળા જૂના ઘરોમાં ઘણીવાર આગ અથવા ઉપકરણને નુકસાનની જાણ થાય છે. ગ્રાઉન્ડિંગ વિના, વીજળીનો પ્રવાહ યોગ્ય નથી, જેના કારણે ઝડપી વિદ્યુત નુકસાન થાય છે.

જો પ્લગમાં ત્રીજો પિન ન હોય, તો જોખમ વધે છે. વીજળી લીક થવાથી ઉપકરણના શરીરમાં પ્રવેશી શકે છે, જેને સ્પર્શ કરવામાં આવે તો આંચકો લાગે છે. આ આંચકો હળવો નહીં, પણ જીવલેણ હોઈ શકે છે. બે-પિન સોકેટવાળા જૂના ઘરોમાં ઘણીવાર આગ અથવા ઉપકરણને નુકસાનની જાણ થાય છે. ગ્રાઉન્ડિંગ વિના, વીજળીનો પ્રવાહ યોગ્ય નથી, જેના કારણે ઝડપી વિદ્યુત નુકસાન થાય છે.

5 / 6
કેટલાક પ્લગમાં ફક્ત બે પિન હોય છે કારણ કે તે ડબલ ઇન્સ્યુલેશનવાળા ઉપકરણો માટે બનાવવામાં આવેલ છે. આને 'ક્લાસ II' ઉપકરણો કહેવામાં આવે છે, જેમ કે મોબાઇલ ચાર્જર અથવા નાના લેમ્પ. તેમની પાસે સુરક્ષાનો વધારાનો સ્તર હોય છે, જે ઇલેક્ટ્રિકલ લિકેજનું જોખમ ઘટાડે છે.

કેટલાક પ્લગમાં ફક્ત બે પિન હોય છે કારણ કે તે ડબલ ઇન્સ્યુલેશનવાળા ઉપકરણો માટે બનાવવામાં આવેલ છે. આને 'ક્લાસ II' ઉપકરણો કહેવામાં આવે છે, જેમ કે મોબાઇલ ચાર્જર અથવા નાના લેમ્પ. તેમની પાસે સુરક્ષાનો વધારાનો સ્તર હોય છે, જે ઇલેક્ટ્રિકલ લિકેજનું જોખમ ઘટાડે છે.

6 / 6
તેથી, તેમને ગ્રાઉન્ડ પિનની જરૂર નથી. જૂના ઉપકરણોમાં અથવા ઓછી શક્તિવાળા ઉપકરણો માટે બે-પિન પ્લગ સામાન્ય હતા. જોકે, હવે મોટાભાગના નવા ઉપકરણોમાં વધુ સલામતી માટે ત્રણ પિન હોય છે.

તેથી, તેમને ગ્રાઉન્ડ પિનની જરૂર નથી. જૂના ઉપકરણોમાં અથવા ઓછી શક્તિવાળા ઉપકરણો માટે બે-પિન પ્લગ સામાન્ય હતા. જોકે, હવે મોટાભાગના નવા ઉપકરણોમાં વધુ સલામતી માટે ત્રણ પિન હોય છે.